پۆلێنکردن: لیستی فەرموودەکان
لیستی فەرموودەکان
مسوگهر ههمی کار ب ئنیەتانە و مسوگهر بۆ هەر کەسەکی ئەو دێ ههبیت یا وی ئنیەت بۆ ئینای
((هەر کەسێ تشتەکی د ئهڤی کارێ مەدا زێده بکەت کو نە ژ وی بیت؛ ئەو تشت یێ ڕەدکرییه و ژ وی كهسی ناهێته وهرگرتن
ئیسلام ئهوه تو شاهدهییێ بدهی كو ژ ئهلڵاهی پێڤهتر چ خودایێن ژ ههژی پهرستنێ نینن و كو موحهممهد پێغهمبهرێ خودێیه و تو نڤێژێ بكهی و زهكاتێ بدهی و ڕهمهزانێ یێ ب ڕۆژی بی و بچییه حهجێ ئهگهر ڕێكا ته ههبیت و ته شیان ههبن
((ئيسلام ل سهر پێنج ستوینان هاتییه ئاڤاكرن
مافێ خودێ ل سهر عهبدان ئهڤهیه ئهو عیبادهتێ وی ب تنێ بكهن و چ شریكان بۆ دروست نهكهن، مافێ عهبدان ژی ل سهر خودێ ئهڤهیه ئهو وی كهسی عهزاب نهدهت یێ چ شریك بۆ وی دروست نهكربن
ههر كهسێ ب دروستی و ژ دل شاهده بدهت كو ژ ئهلڵاهی پێڤهتر چ خودایێن ژ ههژی پهرستنێ نینن و كو موحهممهد پێغهمبهرێ خودێیه؛ خودێ دێ وی ل سهر ئاگری حهرام كهت
((ههر كهسێ بێژیت: ژ ئهلڵاهی پێڤهتر چ خودایێن ژ ههژی پهرستنێ نینن (لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ) و كوفرێ ب ههر تشتهكێ دی بكهت كو ژ بلی خودێ عیبادهت بۆ بهێته كرن؛ هنگی مالا وی و خوینا وی دێ حهرام بن، حساب و لێپرسینا وی ژی ل سهر خودێیه))
ههر كهسێ بمریت و وی چ شریك و ههڤال بۆ خودێ پهیدا نهكربن؛ دێ چیته بهحهشتێ و ههر كهسێ بمریت و وی شریك و ههڤال بۆ خودێ پهیدا كربن؛ دێ چیته جههنهمێ))
ههر كهسێ بمریت و ئهو ههڤپشكهكی (شریكهكی) بۆ خودێ چێكهت (عیبادهتێ وی بكهت و دوعا ژێ بكهت)، دێ چیته ئاگرێ جههنهمێ
بزانه تو دێ چییه د ناڤ هندهك كهسێن خودانێن پهڕتووكێدا، ڤێجا ئهگهر تو چوویه د ناڤ واندا؛ دهستپێكێ تو گازی وان بكه ئهو شاهده بدهن كو ژ ئهلڵاهی پێڤهتر چ خودایێن ژ ههژی پهرستنێ نینن و كو موحهممهد پێغهمبهرێ خودێیه
بهختهوهرترین مرۆڤ ب شهفاعهتا من ل ڕۆژا قیامهتێ ئهوه یێ ژ نیڤا دلێ خۆ گۆتی: ژ ئهلڵاهی پێڤهتر چ خودایێن ژ ههژی پهرستنێ نینن (لا إله إلا الله)))
((باوهری حهفتێ و تشتهك - یان شێست و تشتهك - لقه، بلندترین و باشترین لقێ باوهرییێ گۆتنا (لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ)ـیه و كێمترین لقێ باوهرییێ ژی لادانا وی تشتییه ل سهر ڕێكێ یێ نهخۆشییێ دگههینیته خهلكی
من پرسیار ژ پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) كر: كیژ گونههـ ل دهڤ خودێ ژ ههمییان مهزنتره؟ گۆت: ((ئهوه تو ههڤپشكهكی بۆ خودێ پهیدا بكهی د دهمهكیدا وی تو یێ دروست كری
ئهز ژ ههمی كهسان بێمننهتترم كو شریك و ههڤپشكهك بۆ من بهێته دروستكرن، لهوا ههر كهسێ كارهكی بكهت و د وی كاریدا كهسهكێ دی د گهل من بكهته شریك و ههڤپشك؛ وی دهمی دێ وی كهسی و ههڤپشك دروستكرنا وی هێلم
((ئوممهتا من ههمی دێ چنه بهحهشتێ، ئهو نهبیت یێ نهڤێت بچیت
((هوین زێدهگاڤییێ د پهسنكرنا مندا نهكهن و من ژ ئاستێ من مهزنتر لێ نهكهن وهكی فهڵهیان زێدهگاڤی د عیسایێ كوڕێ مهریهمێدا كری، چونكی ئهز ب تنێ عهبدێ خودێ مه، لهوا هوین بێژین: عهبدێ خودێیه و پێغهمبهرێ وییه))
((ئێك ژ ههوه باوهرییێ نائینیت ههتا ئهز ل دهڤ وی خۆشتڤیتر نهبم ژ دایبابێن وی و زارۆكێن وی و خهلكی ههمییێ))
((ئهو تشتێ من بۆ ههوه نهگۆت بهێلن و پرسیار نهكهن و گهلهك ل دویڤ نهچن، چونکی ب ڕاستی یێن بهری ههوه ژ ناڤچوون ژ بهر پرسیارێن وان و جودابوون و ڤێكنهكرنا وان د گهل پێغهمبهرێن خۆ
((ژ من ڤهگێڕن و بهلاڤ بكهن ئهگهر خۆ ئایهتهكا ب تنێ بیت، ئاخڤتنان ژ بهنو ئیسرائیلییان ڤهگوهێزن و چ ل سهر ههوه نینه (مادهم دژی قورئان و فهرموودهیان نینه) و ههر كهسێ ب مهرهم درهوهكێ ب زار دهڤێ من بكهت؛ بلا جههكی بۆ خۆ ل ناڤ ئاگرێ جههنهمێ ئاماده بكهت))
((هشیاربن (نێزیكه دهمهك دێ هێت) زهلامهك یێ ل سهر جهێ خۆ درێژ كرییه و فهرموودهیهك ژ فهرموودهیێن من دێ بۆ وی هێته گۆتن، ئهو ژی دێ بێژیت: د ناڤبهرا مه و ههوهدا پهڕتووكا خودێیه
لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى اليَهُودِ وَالنَّصَارَى، اتَّخَذُوا قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ مَسَاجِدَ
((خودایێ من؛ تو قهبرێ من نهكه پهیكهرهك
((مالێن خۆ نهكهنه گۆڕستان، قهبرێ من ژی نهكهنه جهژن (كو بهردهوام بهێنه سهر) و صهلهواتان بدهنه سهر من، چونكی ب ڕاستی ههر جهێ هوین لێ بن؛ صهلهواتێن ههوه دگههنه من))
ئهو مللهتهكه ئهگهر عهبدهكێ باش یان زهلامهكێ باش د ناڤ واندا مربا؛ دا مزگهفتهكێ ل سهر گۆڕێ وی ئاڤا كهن
ئهز بهرائهتا خۆ ل دهڤ خودێ دكهم كو ئێك ژ ههوه بكهمه خهلیلێ خۆ (بلندترين پلهيا ڤيان و حهزژێكرنێيه)، چونكی ب ڕاستی خودایێ مهزن ئهز یێ كریمه خهلیلێ خۆ، ههروهكی كا چاوا ئیبراهیم كريه خهلیلێ خۆ
ئهرێ ما ئهز ته فڕێنهكهم بۆ وی تشتێ پێغهمبهرێ خودێ (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) ئهز بۆ فڕێكریم؟ ئهو تشت ئهڤهیه ههر پهیكهرهكێ تو ببینی؛ تو نههێلی و خراب بكهی و ههر قهبرهكێ بلندكری ژ ئهردی؛ د گهل ئهردی ڕاست بكهی
((طیهره شركه، طیهره شركه، طیهره شركه -سێ جاران گۆت-))، و كهس ژ مه نینه هندهك جاران ئهڤ ههسته بۆ پهیدا نهبیت، بهلێ خودایێ مهزن ب خۆ هێلانا ب هیڤییا ویڤه وێ چهندێ ژ ناڤ دبهت
((نه ژ مهیه یێ باڵندهيهكى بفرينيت يان بۆ بێته فراندن - ب مهبهستا ڕهشبينيێ يان گهشبينييێ - ، یان فالگریێ بکهت یان بۆ بهێته کرن، یان سحر و سێرهبهندیێ بکهت یان بۆ بهێته کرن
((عهدوا (ڤهگوهاستنا نهخۆشییێ ژ ئێكی بۆ ئێكی ب خۆرستی ئانكو ئهو ب خۆ كارتێكرنێ بكهت) نينه (بهلكی ئهو ب حهزا خودێیه)، طيهره (فالگرتن ب بالندهیان و تشتێن دی) نينه و كهیفا من ب گهشبینییێ (فهئلێ) دهێت)) گۆتن: فهئل چییه؟ گۆت: ((پهیڤا خۆش و جوانه))
ئەرێ هوین دزانن خودایێ هەوە چ گۆت؟)) گۆتن: خودێ و پێغەمبەرێ وی باشتر دزانن، گۆت: ((سپێده ب سهر هندەك ژ عهبدێن مندا هات و هندهك ژ وان باوهری ب من ئینا و هندهكێن دی كافربوون ب من
((ههر كهسێ نڤشتییهكێ (ب مهرهما پاراستنێ) ب خۆڤه بكهت، ئهڤه وی شرك كر))
ئانكو: ((ب ڕاستی ڕوقیه (الرُّقَى) و نڤشتی (التَّمَائِمَ) و تیوهله (التِّوَلَةَ) شركن))
((ههر كهسێ بچیتە دهڤ فالگرهكی و پرسیارا تشتهكی ژێ بكهت، چل ڕۆژان نڤێژا وی ناهێته قهبویلكرن))
((ههر كهسێ سویند ب تشتهكێ دی ژ بلی خودێ بخۆت، ئهڤه وی كوفر یان شرك كر))
((نهبێژن: ئهوا خودێ بڤێت و فلان كهسی بڤێت، بهلكی بێژن: ئهوا خودێ بڤێت، پاشی فلان كهسی بڤێت))
((ب راستی ئهو تشتێ ئهز پتر ژ ههمییان ژێ دترسم ب سهر ههوهدا بهێت: شركا بچویكه))، گۆتن: ئهی پێغهمبهرێ خودێ، شركا بچویك چ جۆره شركه؟ گۆت: ((ڕویمهتییه
((ل سهر قهبران نهڕوینن و نڤێژان ل بهرامبهری وان نهكهن))
((مهلائیكهت ناچنه د گهل وێ كۆمێ یا صه یان زهنگل د گهل بیت))
((شهیتان دێ هێته دهڤ ئێك ژ ههوه و دێ بێژیت: كێ ئهڤ تشته ئافراندییه؟ كێ ئهڤ تشته ئافراندییه؟ ههتا دبێژیت: پا كێ خودایێ ته ئافراندییه؟ ڤێجا ئهگهر مرۆڤ گههشته ڤێرێ؛ وی دهمی بلا خۆ ب خودێ بپارێزیت و بابهتی ب دویماهیك بینیت))
ههر كهسێ دوژمناهییا وهلییهكێ من بكهت؛ دێ شهڕی ل دژی وی ڕاگههینم، و نینه عهبدێ من ب تشتهكی خۆ نێزیكی من بكهت خۆشتڤیتر بیت ل دهڤ من ژ وی تشتێ من ل سهر وی فهڕزكری
ئەز شیرهتێ ب تهقوا خودێ ل ههوە دکەم و ب گوهداریکرن و بجهئینانا فەرمانا مهزن و دهستههلاتدارێ موسلمان، خۆ ئەگەر عەبدەکی فەرمان ل سەر وە کر و بوو مهزنێ ههوه. چونکی ب ڕاستی هەر کەسێ ژ هەوە پشتی من بژیت؛ دێ گهلهك ڤێكنهكرن و جوداهییێ بینیت. ڤێجا ههوه ئهمانهت سوننەتا من و سوننەتا خەلیفەیێن من یێن سهرڕاست
((ههر كهسێ ژ بن گوهدارییا (سهركردهی) دهركهڤیت، و ژ كۆمهلا (موسلمانان) جودا ببیت و پاشی بمریت، ئهو ب مرنا سهردهمێ جاهلییهتێ مرییه
((ههر مرۆڤهكێ خودێ كاروبارێن مللهتهكی بكهته د دهستیدا و ئهو مرۆڤ فێلبازییێ ل وی مللهتی بكهت و وەسا بمریت؛ هنگی خودێ دێ بهحهشتێ ل سهر وی مرۆڤی حهرام كهت))
((دێ هندهك سهرۆك و ڕێبهر (ئهمیر) د ناڤ ههوهدا پهیدا بن، هوین دێ هندهك كارێن وان ب باش و دروست زانن و هندهكان ژی ب خراب دانن، ڤێجا ههر كهسێ (كارێن وان یێن خراب ب خراب) بزانیت؛ ئهڤه ئهو بێگونهھ بوو (بهرائهتا خۆ كر)، و ههر كهسێ (كارێن وان یێن خراب) ڕهدكرن؛ ئهڤه ئهو هاته پاراستن (و ڕزگاربوو)، بهلێ (گونههكار ئهوه) یێ (ب كارێن وان یێن خراب) ڕازی بیت و دویڤچوونا وان بكهت
((دێ هندهك سهرۆك و ڕێبهر پهیدا بن كو مال و تشتێن دونیایێ بۆ خۆ دبهن و دێ هندهك كاران ئهنجام دهن كو هوین ب خراب دبینن و پێ د ڕازی نینن))، گۆتن: ئهی پێغهمبهرێ خودێ؛ تو فهرمانێ ب چ ل مه دكهی؟ گۆت: ((هوین وی حهقێ ل سهر ملێن ههوه ههی ئهنجام بدهن، و داخوازا وی حهقێ ههوه ل دهڤ وان ههی ژ خودێ بكهن))
((هوین ههمی شڤانن (بهرپرسن) و ههر ئێك ژ ههوه بهرپرسه ژ وان كهسێن ل بن بهرپرسیارییا خۆ
((خودایێ من؛ ههر كهسێ كاروبارێن ئوممهتا من كهڤتنه د دهستیدا و بارێ ئوممهتا من گران كر؛ تو ژی بارێ وی گران بكه و ههر كهسێ كاروبارێن ئوممهتا من كهڤتنه د دهستیدا و بارێ ئوممهتا من سڤك كر؛ تو ژی بارێ وی سڤك بكه))
((دین شیرهته
ڤێجا ئهگهر ته دیت هندهك كهس یێ دویڤچوونا وان ئایهتان دكهن یێن ڕامانا وان نهیا ئاشكهرایه؛ هنگی بزانه ئهڤه ئهون یێن خودێ ناڤێ وان ئینای (بهحسێ وان كری)، ڤێجا هشیاری وان به
((ههر كهسێ ژ ههوه خرابییهك دیت؛ بلا ب دهستێ خۆ بگوهۆڕیت، ئهگهر نهشیا بلا ب ئهزمانێ خۆ بگوهۆڕیت، ئهگهر نهشیا بلا ب دلێ خۆ بگوهۆڕیت و ئهو لاوازترین باوهرییه))
((مهتهلا وی كهسێ ل دهڤ سنوورێن خودێ ڕادوهستیت و وان سنووران نابهزینیت و وی كهسێ سنوورێن خودێ دبهزینیت، وهكی مهتهلا هندهك مرۆڤایه چووینه د كهشتییهكێدا و ب ڕێكا پشك كێشانێ هندهك چووینه سهر بانێ وێ و هندهكێن دی بنێ وێ بوویه بارا وان
((ههر كهسێ گازییێ بۆ ڕێكهكا ڕاست بكهت، خێرا وی وهكی خێرا وان كهسان ههمییانه یێن ل دویڤ وی كهڤتین، بێی كو تشتهك ژ خێرا وان كێم ببیت
هەر کەسێ بهرێ ئێكی بدهته خێر و باشییهكێ، دێ هندی وی كهسێ وێ خێرێ دكهت؛ خێر گههیته وی كهسێ بهرێ وی دایێ
((ههر كهسێ خۆ وهكی هندهكێن دی لێ بكهت؛ ئهو ژ وانه))
((سویند ب وی خودایێ نهفسا موحهممهدی د دهستیدا، ههر كهسهكێ ڤێ ئوممهتێ (ڤێ جیهانێ) گوهـ ل من ببیت، چ جوهی بیت یان فهله، پاشی بمریت و باوهرییێ ب وێ پهیامێ نهئینیت یا ئهز پێ هاتیمه هنارتن؛ هنگی دێ ژ وان كهسان بیت یێن دچنه جههنهمێ))
((گهلی خهلكی؛ هشیاری زێدهگاڤییێ بن د ئایینیدا، چونكی ب ڕاستی تشتێ مللهتێن بهری ههوه ژ ناڤ برین؛ زێدهگاڤیكرن بوو د ئایینیدا))
((كهسێن توندڕهو تێچوون
((جوهی ئهون یێن خودێ ژێ توڕه بووی و فهله یێن سهرداچوویینه))
((خودێ قەدەرا چێکرییان نڤیسی ب پێنجی هزار سالان بەری ئەسمانان و ئەردی بئافرینیت
پێغەمبەرێ خودێ (صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن) - و ئەو ڕاستگۆیێ باوەرپێکرییە - بۆ مە گۆت كو: ((مسوگهر ئێك ژ ههوه دروستبوونا وی د زکێ دایکا ویدا چل ڕۆژ و چل شەڤان دهێتە كۆمكرن
((بهههشت بۆ ههر ئێك ژ ههوه ژ قهیتانا پێلاڤا وی نێزیكتره، جههنهم ژی ب ههمان شێوه))
((جههنهم یا ب حهز و شههوهتان هاتییه دۆرپێچكرن و بهههشت یا ب نهخۆشی و تاقیكرنان هاتییه دۆرپێچكرن))
((دهمێ خودێ بهحهشت و جههنهم ئافراندین، جبریل (سلاڤ لێ بن) فڕێكره
((ئاگرێ ههوه پشكهكه ژ حهفتێ پشكێن ئاگرێ جههنهمێ
((خودێ ئهردی دگریت و ئهسمانان ب دهستێ خۆ یێ ڕاستێ دپێچیت، پاشی دبێژیت: ئهزم شاھ و مهلك، كانێنه شاھ و مهلكێن ئهردی؟))
دژوارترین سزایێ مرۆڤان ل دهڤ خودێ ل ڕۆژا قیامهتێ سزایێ وان كهسانه یێن چاڤ ل دروستكرنا خودێ دكهن
((ئهز ب وی كهمه یێ نهفسا من د دهستیدا، نێزیكه كوڕێ مهریهمێ (عیسا) د ناڤ ههوهدا بهێته خوار وهك دادوهرهكێ دادپهروهر، ڤێجا دێ خاچێ شكێنیت، دێ بهڕازی كوژیت، دێ زێڕهسهرێ (جزیێ) ڕاكهت و ناهێلیت و مال و سامان ژی دێ هند زێده بیت ههتا وی ڕادهی كهس وهرناگریت))
بێژه: ژ خودێ پێڤهتر چ خودایێن ژ ههژی پهرستنێ نینن (لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ)، ل ڕۆژا قیامهتێ ئهز دێ بۆ ته شاهدهییێ پێ دهم
((حهوزا من قوناغا ههیڤهكێ یا دویره، ئاڤا وێ ژ شیری سپیتره، بێهنا وێ ژ مسكێ خۆشتره
((مرن دێ ل سهر شێوهیێ بهرانهكێ ڕهش و سپی هێته ئینان
((ئهگهر هوین ب دروستی خۆ ب هێلنه ب هیڤییا خودێڤه؛ ئهو دێ ڕزقێ ههوه دهت كا چاوا ڕزقێ بالندهیی ددهت، سپێدێ برسی و ب زكێ خالی دهردكهڤیت و ئێڤاری ب زكێ تێر دزڤڕیت))
((یێ سویار دێ سلاڤ كهته یێ ب پێیان دچیت، یێ ب پێیان دچیت دێ سلاڤ كهته یێ ڕوینشتی، یێن كێم دێ سلاڤ كهنه یێن گهلهك))
ئهی عهبدێن من؛ من زۆڕداری ل سهر خۆ حهڕام كرییه و من د ناڤبهرا ههوه ژیدا حهرامكر، ڤێجا هوین زۆڕدارییێ نهكهن
((خۆ ژ زۆردارییێ بپارێزن، چونكی زۆرداری ل ڕۆژا قیامهتێ تارییاتییه، خۆ ژ چڕویكییێ بپارێزن، چونكی چڕویكییێ مللهتێن بهری ههوه ژ ناڤ برن
((مسوگهر خودێ دێ ل دویڤ زۆڕداری درێژكهت ههتا دگریت، دهمێ گرت ئێدی بهرنادهت
مسوگهر خودێ خێر و گونهھ نڤیسینە، پاشی ئهڤ چهنده ڕۆهنكر، ڤێجا هەر کەسێ دلێ خۆ ببهته خێر و باشییهكێ و وێ نهكهت؛ خودێ دێ وێ ل دهڤ خۆ بۆ وی ب خێرهكا تهمام نڤیسیت، و ئهگهر وی دلێ خۆ برێ و كر؛ خودێ دێ وێ ل دهڤ خۆ ب دهھ خێران نڤیسیت ههتا دچیته حهفت سهدان و گهلهك پتر، و ئهگهر وی دلێ خۆ بره گونهھ و خرابییهكێ و نهكر؛ خودێ دێ وێ ل دهڤ خۆ بۆ وی ب خێرهكا تهمام نڤیسیت، و ئهگهر دلێ خۆ برێ و كر؛ دێ بۆ وی ب گونهههكێ ب تنێ نڤیسیت))
ههر كهسێ د ئیسلامێدا (پشتی موسلمان بووی) باشییێ بكهت؛ لێپرسین د گهل ناهێته كرن ژ بهر وان تشتێن ل سهردهمێ نهزانینێ (بهری موسلمانبوونێ) ئهنجامداین، بهلێ ههر كهسێ د ئیسلامێدا خرابی و گونههێ بكهت؛ دێ لێپرسینا كارێن بهرێ و یێن دویماهیكێ ههمییان د گهل هێته كرن))
ئهو تشتێ تو دبێژی و گازییێ بۆ دكهی یێ جوان و تازهیه، خۆزی ته بۆ مه گۆتبا و دیاركربا كا ئهو كارێن مه كرین كهفارهتهك بۆ ههیه؟
تو موسلمانبووی ل سهر وان كارێن باش یێن بهری هنگی ته دكرن))
((مسوگهر خودێ زۆڕدارییێ ل باوهرداری ناكهت ل بهرامبهر وی كارێ باش یێ وی كری، ل دونیایێ بهرامبهر وێ خێرێ دێ تشتی دهتێ و ل ئاخرهتێ ژی دێ وی ژ بهر وێ خێرێ خهلات كهت
كوڕێ ئادهمی؛ مسوگهر هندی تو دوعا ژ من بكهی و داخوازێ ژ من بكهی و ته هیڤی ب دلۆڤانییا من ههبن؛ ئهز دێ گونههێن ته ژێبهم و ئهز گرنگییێ ب گونههێن ته نادهم خۆ چهند د مهزن ژی بن
عهبدەکی گونهههك كر، ئینا گۆت: خودایێ من؛ گونهها من بۆ من ژێببه
((نینه زهلامهك ههبیت گونهههكێ بكهت، پاشی ڕابیت و دهستنڤێژێ بگریت، پاشی نڤێژێ بكهت، پاشی داخوازا ژێبرنا گونههێ ژ خودێ بكهت؛ خودێ دێ گونهها وی بۆ وی ژێبهت
((خودایێ مه یێ مهزن و دلۆڤان ههمی شهڤان دهمێ سێئێکا دویماهیكێ ژ شهڤێ دمینیت دهێته ئهسمانێ دونیایێ
((مسوگهر حهلال یێ ئاشكهرایه و حهرام ژی یێ ئاشكهرایه
ئهی كوڕكۆ؛ ئهز دێ هندهك پهیڤان نیشا تهدهم: سنوورێن خودێ بپارێزه؛ ئهو ژی دێ ته پارێزیت. سنوورێن خودێ بپارێزه؛ دێ بینی ههمی گاڤا ئهو یێ ل بهرامبهری ته. ئهگهر ته ڤیا داخوازییهكێ بكهی؛ داخوازیا خۆ ژ خودێ بكه، ئهگهر تو پێدڤی هاریكارییێ بووی؛ داخوازا هاریكارییێ ژ خودێ بكه
ئاخڤتنهكێ د ئیسلامێدا بۆ من بێژە کو ژ بلی تە پرسیارێ ژ كهسهكێ دی نەکەم، گۆت: ((بێژە: من باوەری ب خودێ ئینا، پاشی ل سهر ڤێ گۆتنێ بهردهوامبه و ڕاستهڕێبه))
((نموونهیا باوهرداران د حهزژێكرن و دلۆڤانی و دلپێڤهبوونا وان بۆ ئێكودوو، وهكی مهتهلا لهشییه، ئهگهر ئهندامهك ژێ بئێشیت، لهش ههمی دێ گازی ئێك كهت و ژ بێخهوی و تایا نهخۆشییێ د گهل دئێشیت))
((ههر كهسێ دهستنڤێژهكا جوان و تازه بگریت؛ دێ گونههێن وی ژ لهشێ وی دهركهڤن، ههتا دێ ژ بن نینوكێن وی ژی دهركهڤن))
دهمێ هوین چوونه تارهتێ؛ بهرێ خۆ نهدهنه قیبلێ و پشتا خۆ ژی نهكهنێ، بهلكی بهرێ خۆ بدهنه لایێ ڕۆژههلاتێ یان ڕۆژئاڤایێ
بلا كهس ژ ههوه ل دهمێ میزكرنێ ئهندامێ خۆ ب دهستێ ڕاستێ نهگریت و بلا ب دهستێ ڕاستێ پیساتییا خۆ پاقژ نهكهت و بلا د ناڤ ئامانیدا ههناسێ نهدهت
((خودێ نڤێژا ئێك ژ ههوه قهبویل ناكهت دهمێ دهستنڤێژا وی دشكێت، ههتا دهستنڤێژێ نهگریت))
((زهلامهكی دهستنڤێژ گرت و هندی نینۆكهكێ ژ پێیێ خۆ هێلا (ئاڤ نهگههشتبوویێ)، پێغهمبهری ژی (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) دیت و گۆتێ: ((بزڤڕهڤه و دهستنڤێژا خۆ ب جوانی بگره))، ئهو ژی زڤڕی و پاشی نڤێژا خۆ كر))
((پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) بۆ ههر نڤێژهكێ دهستنڤێژهك دگرت
((پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) دهستنڤێژ گرت و ههر ئهندامهك جارهكێ شویشت))
((پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) دهستنڤێژ گرت و ههر ئهندامهك دوو جاران شویشت))
ههر كهسێ دهستنڤێژهكا وهكی ڤێ دهستنڤێژا من بگریت، پاشی دوو ڕكاعهتێن نڤێژێ بكهت، وهسا كو خوشوع تێدا ههبیت و دلێ وی یێ ئاماده بیت؛ هنگی خودێ دێ گونههێن وی یێن بووری بۆ وی ژێبهت
((ئهگهر ئێك ژ ههوه دهستنڤێژ گرت، بلا ئاڤێ بكهته د دفنا خۆدا و پاشی دهربێخیت، و ههر كهسێ خۆ ب بهران پاقژ بكهت بلا هژمارا بهرێن خۆ بكهته تاك
ئهو ههردوو یێن دهێنه سزادان و ئهو ل سهر تشتهكێ وهسا ناهێنه سزادان كو ل دهڤ ههوه یێ مهزن بیت (بهلێ ل دهڤ خودێ یێ مهزنه)، یێ ئێكێ خۆ ژ میزێ نهدپاراست، یێ دی ژی ئاخڤتن ڤهدگوهاستن (فهسادی دكر
پێغهمبهر (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) دهمێ چووبا تارهتێ دگۆت: ((خودایێ من؛ ئهز خۆ ب ته دپارێزم ژ شهیتانێن نێر و مێ))
((سیواك پاقژكهره بۆ دهڤی و ئهگهره بۆ ڕازیبوونا خودێ))
((پێدڤییه ل سهر ههر موسلمانهكی كو د ههر حهفت ڕۆژاندا ڕۆژهكێ خۆ بشۆت، و د وێ ڕۆژێدا سهرێ خۆ و لهشێ خۆ ههمییێ بشۆت))
((پێنج تشت ژ خۆرستییێنه: سوننهتكرن، تڕاشینا وان مویێن ل دۆرێن عهورهتی ههین، كورتكرنا سمبێلان، بڕینا نینۆكان و ههلكێشانا مویێن بنكهفشان))
ئهز زهلامهك بووم گهلهك مهزی ژ من دهات و من شهرم دكر پرسیارێ ژ پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) بكهم، چونكی كچا وی ل دهڤ من بوو (ههڤژینا من بوو)، ڤێجا من فهرمان ل میقدادێ كوڕێ ئهسوهدی كر كو ئهو پرسیارێ ژێ بكهت، ئینا پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) گۆت: ((دێ ئهندامێ خۆ یێ نێرینه شۆت، پاشی دێ دهستنڤێژێ گریت
دهمێ پێغهمبهرێ خودێ (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) سهرێ خۆ ژ بهر جهنابهتێ شویشتبا؛ ل دهستپێكێ ههردوو دهستێن خۆ دشویشتن و دهستنڤێژهك دگرت وهكی وێ یا بۆ نڤێژێ دگریت، پاشی سهرێ خۆ دشویشت
((ب تنێ بهس بوو تو ب دهستێن خۆ ئهڤێ بكهی))، پاشی ههردوو دهستێن خۆ ئێك جار ل ئهردی دان و مهسحا دهستێ چهپێ ل سهر یێ ڕاستێ كر و پشتا دهستێن خۆ و سهروچاڤێن خۆ پێ مهسح كرن
وان بهێله، چونكی من ههردوو پێیێن خۆ ب پاقژی (ب دهستنڤێژ) كرینه د ناڤ واندا
ئهڤه ڕهههكه، بهلكی تو ب قهدهر وان ڕۆژێن ته بهری نوكه ب دهمێ زڤڕۆكا ههیڤانه (حهیز) دگرتن نڤێژێ بهێله، پاشی سهرێ خۆ بشۆ و نڤێژا خۆ بكه))
((ئهگهر ئێك ژ ههوه ههست ب تشتهكی د زكێ خۆدا كر، و ل سهر وی گران بوو كا ئهرێ تشتهك ژێ دهركهڤت یان نه؛ هنگی بلا ژ مزگهفتێ دهرنهكهڤیت ههتا گوھ ل دهنگهكی نهبیت یان بێهنهك نههێتێ))
((ئهگهر بانگهلدێری گۆت: (الله أكبر الله أكبر)، و ئێك ژ ههوه ژی گۆت: (الله أكبر الله أكبر)
((ئهگهر ههوه گوهـ ل بانگهلدێری بوو؛ هنگی هوین ژی ههمان گۆتنێن وی بێژن، پاشی صهلهواتان بدهنه سهر من
((ههر كهسێ دهمێ گوهـ ل بانگهلدێری دبیت بێژیت: (أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ، رَضِيتُ بِاللهِ رَبًّا وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولًا، وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا، غُفِرَ لَهُ ذَنْبُهُ)، ئانكو: (ئهز شاهدهییێ ددهم كو ژ ئهلڵاهی پێڤهتر چ خودایێن ژ ههژی پهرستنێ نینن، ئهو ئێكێ ب تنێیه و وی چ شریك و ههڤال نینن و كو موحهممهد عهبدێ خودێ و پێغهمبهرێ وییه، ئهز ڕازی بووم خودێ خودایێ من بیت و موحهممهد پێغهمبهرێ من بیت و ئیسلام ئایینێ من بیت)؛ گونههێن وی دێ هێنه ژێبرن))
ئهرێ ته گوھ ل بانگی ههیه؟))، گۆت: بهلێ، گۆت: ((پا د بهرسڤێ وهره))
((ئهرێ هوین چ دبێژن ئهگهر ڕویبارهك ل بهر دهرگههێ مالا ئێك ژ ههوه بیت و ههر ڕۆژ پێنج جاران خۆ تێدا بشۆت، ئهرێ تشتهك ژ پیساتییا وی دێ ل سهر وی مینیت؟
كیژ كریار ل دهڤ خودێ ژ ههمییان خۆشتڤیتره؟ گۆت: ((نڤێژ د دهمێ وێدا))، گۆت: پاشی كیژ؟ گۆت: ((پاشی باشبوون د گهل دایك و بابان))، گۆت: پاشی كیژ؟ گۆت: ((جیهاد د ڕێكا خودێدا))
((نینه مرۆڤهكێ موسلمان ههبیت دهمێ نڤێژهكا فهڕز ب سهر ویدا بهێت، ئهو ژی ب شێوهیهكێ جوان دهستنڤێژێ بۆ وێ نڤێژێ بگریت و خشۆع و ڕكوعهكا تهمام تێدا ئهنجام بدهت؛ هنگی ئهو نڤێژ دێ بیته كهفارهتا گونههێن وی یێن بهری هنگی، هندی چ گونههێن مهزن ئهنجام نهدابن و ئهڤ چهنده ژی بۆ ههمی دهمایه))
((ههر پێنج نڤێژ، ئهینی بۆ ئهینییێ، ڕهمهزان بۆ ڕهمهزانێ، كهفارهت و ژێبهرن بۆ گونههێن د ناڤبهرا خۆدا، (بهلێ ب مهرجهكی) ئهگهر مرۆڤی خۆ ژ گونههێن مهزن دویر ئێخست))
((فهرمانێ ب كرنا نڤێژێ ل زارۆكێن خۆ بكهن دهمێ ئهو دبنه حهفت سال و ژ بهر نهكرنا نڤێژێ ل وان بدهن ئهگهر بوونه دههـ سال و جهێن نڤستنا وان ژ ئێك جودا بكهن))
((خودایێ مهزن گۆت: من نڤێژ (ئانكو سووڕهتا فاتیحه) د ناڤبهرا خۆ و عهبدێ خۆ دا كرییه دوو پشك، و بۆ عهبدێ منه چ تشتێ ئهو بخوازیت
((ب ڕاستی ئهو پهیمانا د ناڤبهرا مه و واندا ههی؛ نڤێژه، ڤێجا ههر كهسێ وێ بهێلیت؛ ئهڤه مسوگهر ئهو كافر بوو))
((هندى د ناڤبهرا مرۆڤى و شرك و كوفرێدايە؛ هێلانا نڤێژێیه))
((بیلال؛ قامهتێ بۆ كرنا نڤێژێ بگره، مه ب وێ ڕحهت بكه))
خودایێ من؛ تو دویراتییێ بێخه د ناڤبهرا من و گونههێن مندا وهكی چاوا ته دویراتی ئێخستییه د ناڤبهرا ڕۆژههلات و ڕۆژئاڤایێدا
پێغهمبهرێ خودێ (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) دهمێ دهست ب نڤێژێ دكر دهستێن خۆ ههتا ڕاستا ههردوو ملێن خۆ بلند دكرن،
((چ نڤێژ بۆ وی كهسی نینن یێ سووڕهت فاتیحه تێدا نهخوینیت))
ئهز ب وی كهمه یێ نهفسا من د دهستیدا، ئهز ژ ههمییان نێزیكترم ب نڤێژا پێغهمبهرێ خودێ (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن)، ئهڤه نڤێژا وی بوو ههتا ژ دونیایێ وهغهر كری))
((فهرمان ل من هاتییه كرن كو سوجدێ ل سهر حهفت ههستییان ببهم
مسوگهر هوین دێ خودایێ خۆ بینن، ههروهكی كا چاوا هوین ڤێ ههیڤێ دبینن، و هوین چ نهخۆشییێ د دیتنا ویدا نابینن
((ههر كهسێ نڤێژا سپێدێ بكهت؛ یێ دناڤ زيمهت و پاراستنا خودێدا
ههر كهسێ نڤێژا ئێڤاری بهێلیت و نهكهت؛ ئهڤه كارێ وی پویچ بوو))
((ههر كهسێ نڤێژهك ژبیركر؛ بلا ل دهمێ هاته بیرا وی ئێكسهر بكهت و ژ بلی ڤێ چهندێ چ كهفارهت بۆ وێ نینه
((ب ڕاستی گرانترین نڤێژ ل سهر مونافقان نڤێژا عهیشا و نڤێژا سپێدێیه و ئهگهر وان زانیبا كا چ خێر و خهلات تێدانه، دا هێنێ ئهگهر خۆ ل سهر چۆكان بایه
((پێغهمبهرێ خودێ (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) دهمێ پشتا خۆ ژ ڕكوعێ ڕاست دكر دگۆت: (سَمِعَ اللهُ لِمَنْ حَمِدَهُ
((پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) د ناڤبهرا ههردوو سوجدهیاندا دگۆت: خودایێ من؛ ل من ببووره، خودایێ من؛ ل من ببووره))
پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) د ناڤبهرا ههردوو سوجدهیاندا دگۆت: ((خودایێ من؛ تو گونههێن من ژێببه و دلۆڤانییێ ب من ببه و سلامهتی و ڕاستهڕێبوون و ڕزقی بده من))
((ئهگهر هوین چوونه د نڤێژێدا؛ ڕێزێن خۆ ڕاست بكهن، پاشی بلا ئێك ژ ههوه ببيته پێشنڤێژێ ههوه، ڤێجا ئهگهر پێشنڤێژی (تكبيرة الإحرام) كر (ئانكو گۆت: الله أكبر)؛ هوین ژی وێ بێژن
پێغهمبهرێ خودێ (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) تهحیات (تهشههود) نیشا من دا، د دهمهكیدا دهستێ من د ناڤبهرا ههردوو دهستێن ویدا بوو، ههروهكی چاوا سووڕهتهكا قورئانێ نیشا من ددا
خودایێ من؛ ئهز خۆ ب ته دپارێزم ژ سزایێ گۆڕی، ژ سزایێ ئاگرێ جههنهمێ، ژ فتنهیا ژیان و مرنێ و ژ فتنهیا مهسیحێ دهجال
((چ نڤێژ نینن ل دهمێ خوارن یا ئاماده بیت و ل دهمێ مرۆڤ ههردوو پیساتییان (دهستنڤێژا زراڤ و ستویر) پالددهت))
ئهو شهیتانهكه ناڤێ وی خینزهبه، ئهگهر ته ههست پێ كر؛ ئێكسهر خۆ ب خودێ بپارێزه ژ وی و سێ جاران تفكه لایێ خۆ یێ چهپێ
((خرابترین مرۆڤ د دزیێدا ئهوه یێ دزیێ ژ نڤێژا خۆ دكهت))، گۆتن: ئهی پێغهمبهرێ خودێ دێ چاوا دزیێ ژ نڤێژا خۆ كهت؟ گۆت: ((ب هندێ كو ڕكوع و سوجدهیێن وێ ب تهمامی نهبهت))
((ئهرێ ما ئێك ژ ههوه ناترسیت دهمێ سهرێ خۆ بهری پێشنڤێژی (ئیمامی) بلند دكهت، كو خودێ سهرێ وی وهكی سهرێ كهری لێ بكهت، یان شێوهیێ وی وهكی شێوهیێ كهری لێ بكهت))
خودایێ من؛ تو سهلامی (ئێك ژ ناڤێن تهیه)، سهلام و سلامهتی ژی ژ دهڤ تهیه، تو یێ دویر و پاقژبی ژ ههمی كێماسییان ئهی خودانێ مهزناهی و مهردینییێ
پێغهمبهرێ خودێ (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) پشتی ههمی نڤێژان ئهڤ تههلیله (زكره) دكر))
پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) پشتی ههر نڤێژهكا فهڕز دگۆت
من دهھ ڕكاعهت (یێن سوننهت) ژ پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) ژبهركرن
((ئهگهر ئێك ژ ههوه چوو د ناڤ مزگهفتێڤه؛ بلا بهری بڕوینیته خوارێ دوو ڕكاعهتان بكهت))
((ئهگهر ل ڕۆژا ئهینییێ ل دهمێ گۆتارخوین گۆتارێ دخوینیت ته گۆته ههڤالێ خۆ: بێدهنگ به؛ ئهڤه ته گۆتنهكا بێمفا و بهتال كر))
((نڤێژێ ژ پێرڤه بكه، ئهگهر تۆ نهشیای؛ ڕوینشتی بكه، ئهگهر تو ههر نهشیای؛ ل سهر تهنشتهكێ بكه))
((نڤێژهك د ڤێ مزگهفتا منڤه؛ چێتر و بخێرتره ژ هزار نڤێژان د جهێن دیڤه، ژ بلی مزگهفتا حهرام (ل مهكههێ) ))
ههر كهسێ مزگهفتهكێ بۆ خودێ ئاڤا بكهت، خودێ دێ (مالهكا) وهكی وێ بۆ وی ل بهحهشتێ ئاڤا كهت))
((چ خێر و صهدهقهكرن مالی كێم ناكهن، عهبد ب لێبوورینا ل خهلكی مهزنتر و ب قهدرتر لێ دهێت و ههر گاڤا كهسهك ژ بهر خودێ خۆ بشكێنيت؛ خودێ دێ وی كهسی بلند كهت))
((خودێ گۆت: ئهی كوڕێ ئادهمی؛ مالێ خۆ (د ڕێكا مندا) بمهزێخه، ئهز ژی دێ (مال و سامانی) دهمه ته))
((ئهگهر زهلامی مهزاختن ل خێزانا خۆ كر و بۆ خۆ ب خێر هژماركر؛ دێ بۆ وی ب خێر و صهدهقه هێته هژمارتن))
((گهلی خهلكی؛ مسوگهر خودێ یێ پاقژە و ژ تشتێ پاقژ پێڤهتر چ تشتان قەبویل ناکەت و ب ڕاستی خودێ ب وی تشتی فەرمان ل باوەرداران کرییە یێ فەرمان پێ ل پێغەمبەران کری
((ههر كهسێ خۆ ل دهیندارهكێ دهستكورت بگریت یان تشتهكی ژ دهینێ خۆ ل سهر وی كێم بكهت، ل ڕۆژا قیامهتێ خودێ دێ وی كهسی دانیته بن سیبهرا عهرشێ خۆ، ل وێ ڕۆژا ژ بلی سیبهرا وی؛ چ سیبهرێن دی نینن))
((خودێ دلۆڤانییێ ب زهلامهكی ببهت كو یێ ب ساناهی بیت ئهگهر تشتهك فرۆت و ئهگهر تشتهك كڕی و ئهگهر داخوازا دهینێ خۆ كر))
((زهلامهك ههبوو دهین ددانه خهلكی، ڤێجا دگۆته وی كهسێ ل دهڤ وی كار دكر: ئهگهر تو (ب مهبهستا وهرگرتنا دهینی) چوویه دهڤ كهسهكی و ته دیت یێ دهستكورته و ڕهوشا وی نهیا باشه؛ هنگی تو ل وی ببووره، دا بهلكی خودێ ژی ل مە ببووریت
((هندهك زهلام ب نهحهقی دهستوهردانێ د مالێ خودێدا دكهن، ل ڕۆژا قیامهتێ ئاگر بۆ وانه))
((ههر كهسێ ههیڤا ڕهمهزانێ یێ ب ڕۆژی بیت، باوهری پێ ههبیت و بۆ خۆ ب خێر بهژمێریت و ل هیڤییا خهلاتێ وێ بیت، گونههێن وی یێن بووری ههمی دێ هێنه ژێبرن))
((ههر كهسێ شهڤا ب بها (لیلة القدر)ـێ ڕابیتهڤه و وێ شهڤێ ب كرنا عیبادهتی ساخ بكهت، باوهری پێ ههبیت و بۆ خۆ ب خێر بهژمێریت و ل هیڤییا خهلاتێ وێ بیت، گونههێن وی یێن بووری ههمی دێ هێنه ژێبرن))
((هەر کەسێ بۆ خودێ بچیته حەجێ و د ڤێ حهجێدا نهچیته نڤینا ههڤژینا خۆ و ئاخڤتنێن نهدروست نهكهت و خهبهران نهبێژیت و گونههان نهكهت؛ دێ زڤڕیته وی دهمێ ژ نوی ژ دایكا خۆ بووی))
((چ ڕۆژ نینن كریارێن باش تێدا خۆشتڤیتر بن ل دهڤ خودێ ژ ڤان ڕۆژان))، ئانكو: دههكێن حاجییان
((ئەو تشتێ تو یێ ژێ ب گومان بی بهێله و ههڕه وی تشتێ تو یێ ژێ ب گۆمان نهبی، چونكی ڕاستی ئاراميه و درهو گومان و دوودلییه))
((مسوگهر خودێ بهرێ خۆ نادهته شێوه و مال و سامانێ ههوه، بهلكی بهرێ خۆ ددهته دل و كریارێن ههوه))
((هندی خودێیه غیرهتێ دبهت، و هندی باوهرداره غیرهتێ دبهت، غیرهتا خودێ ئهوه كو باوهردار ئهوێ كریارێ ئهنجام بدهت یا خودێ ل سهر وی حهرام كری))
((خۆ ژ وان ههر حهفت گونههێن مرۆڤی دبهنه هیلاكێ دویربێخن
((ئهرێ ما ئهز بۆ ههوه نهبێژم كا مهزنترین گونهھ كیژكن؟
((گونههێن مهزن ئهڤهنه: دروستكرنا شركێ بۆ خودێ، خرابییا د گهل دایك و بابان، كوشتنا نهفسێ و سویندخوارنا ژ درهو))
((ئێكهم تشتێ ل ڕۆژا قیامهتێ د ناڤبهرا خهلكیدا بڕیار ل سهر بهێته دان، د بابهتێ خوینڕشتنێدایه))
((ههر كهسێ كهسهكێ خودان پهیمانهكی (موعاههدهكی) بكوژیت، بێهنا بهحەشتێ ناچیتێ، و ب ڕاستی بێهنا بهحهشتێ ژ دویراتییا چل سالان دهێته بێهنكرن))
((ئهو كهسێ پهیوهندییێن مرۆڤاینییێ دبڕیت؛ ناچیته بهحهشتێ))
((ههر كهسێ حهز بكهت ڕزقێ وی زێده و بهرفرهھ بیت و ژییێ وی درێژ بیت؛ هنگی بلا پهیوهندییێن خۆ یێن مرۆڤایینییێ بگههینیت))
((گههاندنا پهیوهندییێن مرۆڤاینییێ ب بهرامبهرییێ نینه (ئانكو تو هنگی بچی دهمێ ئهو دهێت و ئێك ب ئێك بیت)، بهلكی ئهو كهسێ پهیوهندییێن مرۆڤاینییێ دگههینیت ئهوه یێ ئهگهر كهسهكی سهرا وی نهدا و ئهڤ پهیوهندییه بڕی؛ ئهو سهرا وی بدهت و نهبڕیت))
((ئهرێ هوین دزانن غهیبهت چییه؟))، گۆتن: خودێ و پێغهمبهرێ وی زاناترن، گۆت: ((ئهڤهیه تو تشتهكی دهربارهی برایێ خۆ بێژی كو وی پێ نهخۆش بیت
((ههر تشتهكێ مرۆڤ پێ سهرخۆش بیت؛ عهرهقه و ههر تشتهكێ سهرخۆشكهر بیت یێ حهرامه، و ههر كهسێ بمریت و د دونیایێدا ئهوی عهرهق ڤهدخوار و بووبوو مودمنێ عهرهقێ (بهردهوام ڤهدخوار)و ژێ تهوبه نهكر؛ ئهو ل ئاخرهتێ ڤهناخۆت ))
پێغهمبهرێ خودێ (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) نهفرهت ل وی كهسی كرییه یێ د بڕیاردان و حوكمیدا بهرتیلێ ددهت و یێ بهرتیلێ وهردگریت
((حهسویدییێ ب ئێكودوو نهبهن، ئێكودوو نهخاپینن، كهربێ ژ ئێك و دوو ڕانهكهن، پشتا خۆ نهدهنه ئێكودوو، هندهك ژ ههوه فرۆتنێ ل سهر فرۆتنا هندهكێن دیڕا نهكهن، ببنه عهبدێن خودێ و برایێن ئێك
((خۆ ژ گومانا خراب بپارێزن؛ چونكی گومان درهوترین ئاخڤتنه
((ئهو كهسێ ئاخڤتنان دئینیت و دبهت (فهساد) ناچیته بهحهشتێ))
((ئوممهتا من ههمی دێ لێ هێته بوورین، ژ بلی ئهوێن ب ئاشكهرایی گونههان دكهن
گهلی خهلكی؛ ب ڕاستی خودایێ مهزن شانازیكرنا سهردهمێ جاهلییهتێ و خۆمهزنكرنا ب دایك و بابان ژ دهڤ ههوه بر
((نهخۆشتڤیترین كهس ل دهڤ خودێ ئهوه یێ ب توندی دچیته د ناڤ گهنگهشێدا و زێدهگاڤییێ تێدا دكهت))
((ئهگهر دوو موسلمان ب شیرێن خۆ هاتنه بهرامبهری ئێك و شهڕێ ئێك كر، هنگی كوشتی و بكوژ ههردوو یێن د ئاگرێ جههنهمێدا
((ههر كهسێ چهكی ل دژی مه ڕاكهت، ئهو نه ژ مهیه))
((خهبهران نهبێژنه مرییان، چونكی ئهو یێن گههشتینه وی كارێ وان بهری خۆ فڕێكری و ئهنجامدای))
((بۆ چ موسلمانان یا حهلال نینه ئهو ژ سێ شهڤان زێدهتر ژ برایێ خۆ سل ببيت و پشتا خۆ بدهتێ و د گهل نهئاخڤیت، دێ گههنه ئێك و ئهڤه دێ پشتا خۆ دهته ڤی و یێ دی دێ پشتا خۆ دهته وی، باشترینێ وان ژی ئهوه یێ دهستپێكێ سلاڤ دكهت))
((ههر كهسێ گهرهنتییێ (زهمانهتێ) بدهته من كو ئهو تشتێ د ناڤبهرا ههردوو ڵامێن خۆ (ئانكو: ئهزمانێ خۆ) و ئهو تشتێ د ناڤبهرا ههردوو لنگێن خۆ (ئانكو: عهورهتێ خۆ) بپارێزیت؛ ئهز ژی دێ گهرهنتییا چوونا بهههشتێ دهمه وی))
((بلا چ ژن بێی ههڤژینێ خۆ یان مهحرهمهكێ خۆ قویناغا دوو ڕۆژان گهشتێ نهكهت
((من چ فتنه و تاقیكرن ل پشت خۆ نههێلاینه كو وهكی ئافرهتان ب زیان و خراب بن ل سهر زهلامان))
((هندی دونیایه یا شرین و ب كهسكاتییە، و خودێ هوین د ناڤدا یێن كرینه جێگرێن ئێكدوو، دا ببینیت كا هوین دێ چ كار كهن، ڤێجا خۆ ژ دونیایێ بپارێزن و خۆ ژ ژنان بپارێزن
چ نكاح (مارهبرین) بێی وهلی نینن
((ژ ههژیترین ماف هوین پێگیرییێ پێ بكهن؛ ئهو مهرجن یێن ههوه عهورهت (یێن ههڤژينێن خۆ) پێ حهلال كرین))
((دونیا خۆشییهكا بهروهخته، و باشترین خۆشییا دونیایێ ژی؛ ههڤژینهكا باشه))
ئاڤرمیشی و دیباجی نهكهنه بهر خۆ و د ئامانێن زێڕ و زیڤیدا ئاڤێ ڤهنهخۆن و د واندا خوارنێ ژی نهخۆن، چونكی ئهو ل دونیایێ بۆ وانه و ل ئاخرهتێ بۆ مهنه
پێغهمبهرێ خودێ (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) پاشڤهبرن ژ قهزهعێ كر (قهزهع ژی ئهڤهیه مرۆڤ هندهك ژ پرچا خۆ بتڕاشیت و هندهكێ بهێلیت)
((سمبێلان باش كورت بكهن و ڕیهان بهێلن))
((بلا زهلام بهرێ خۆ نهدهته عهورهتێ زهلامی و بلا ژن بهرێ خۆ نهدهته عهورهتێ ژنێ
ب ڕاستی ژ باشترینێ ههوه ئهو كهسه یێ ڕهوشتێ وی ژ یێ ههمی كهسان جوانتر بیت))
((مسوگهر باوهردار ب ڕهوشتێ خۆ یێ جوان؛ دگههیته پلهیا وی كهسێ ب ڕۆژێ ڕۆژییان دگریت و ب شهڤێ شهڤنڤێژان دكهت))