Hadith: Mundu jumpaka atandisye chindu cha chilendo mu malamusi getu ga chipopelo ganti mu malamusimo mwangalimo,masengo gelego gakausidwe kwa msyenejo lyuwa lyakumalisya ngajakulipidwa nago

عَنْ عَائِشَةَ رضي الله عنها قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم:
«مَنْ أَحْدَثَ فِي أَمْرِنَا هَذَا مَا لَيْسَ فِيهِ فَهُوَ رَدٌّ» متفق عليه. ولمسلم: «مَنْ عَمِلَ عَمَلًا لَيْسَ عَلَيْهِ أَمْرُنَا فَهُوَ رَدٌّ».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري: 2697]

Ngani jikutochela kwa Aisha-chisangalalo cha Mlungu chiwe kwa jwalakwejo watite kuti: Mtume jwa Mlungu-utendele ni chanasa cha Mlungu iwe pa Mtumejo-watite:
"Mundu jumpaka atandisye chindu cha chilendo mu malamusi getu ga chipopelo ganti mu malamusimo mwangalimo,masengo gelego gakausidwe kwa msyenejo lyuwa lyakumalisya ngajakulipidwa nago" ngani jeleji jikupatikana mu mabuku ga Bukhar ni Muslim. Mu buku ja muslim mwana ngani sawu jijiji jajikuti:"Mundu jumpaka atende masengo galigose ganti lilamusi lywakwe ngalikupatikana mu malamusi getu,masengo gelego gakausidwe kwa msyenejo lyuwa lyambesi ngajakulipidwa nago".
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري - 2697]

Explanation

Mtume-chanasa ni utendele wa Mlungu iwe pa jwelejo-akulongosola kuti mundu jumpaka apeche ikandu mu malamusi ga chipopelo kapena kamula masengo ganti pangali umboni waukulamulila ya masengo gelego wakutyochela mu buku ja Mlungu(Quran) ni itendo,ndamo nambo soni yakuwecheta ya Mtume(Sunnah),masengo gelego gakausidwe kwa msyenejo lyuwa lyambesi nikuti Mlungu ngajakugapwechela.

Benefits from the Hadith

1. Masengo galigose gambone gakusajimila pakujigalila malamusi gakusimanikwa mu buku ja Mlungu(Quran) nambo soni itendo ni yakuwecheta ya Mtume,uwe wangampopela Mlungu nakaweje pa chindu chiwalamulile,ngawa pakutandisya ikandu yanti mu malamusi ga chipopelo mwangalimo.
2. Chipopelo changajendela nganisyo nikuitenda ikandu kuwa yakusalala namtamuno mu malamusi ga chipopelo mwangali, yakuona ni yanti chipepolo chijimile pakumkuya Mtume-chanasa ni utendele wa Mlungu iwe pa jwelejo.
3. Yakuwecheta ya Mtume yeleyi uwele umboni wakulosya kwanila kwa malamusi ga chipopelo.
4. Bidi'a: ni chindu chilichose chitandisidwe mu malamusi ga chipopelo nambo soni chindu chelecho nganichipagwa ndawi ja Mtume-chanasa ni utendele wa Mulungu iwe pa jwelejo-,ni ndawi ja wakulijiganya wakwe mu ikandu yakusana chikulupililo,kapena yakuwecheta kapena masengo.
5. Yakuwecheta ya Mtume yeleyi, ikuwalanjidwa kuti iwele lilamusi lyekulungwa mu malamusi gamakulungwa mu Chisilamu, nambo soni jiwele sikelo jakulinjila masengo, sawu soni mwaiwelele kuti mundu naga akamula masengo ganti ngakusaka kumsangalasya Mlungu,mundu jwelejo wangapedwa malipilo pa masengo gakamwilego, ili soni sawu masengo gane galigose ganti nigakamulana ni yawatite kajiganye Mtume-chanasa ni utendele wa Mlungu iwe pa jwelejo- yakatende kakwe, masengo gele gakausidwe kwa msyenejo ngajakulipidwa kalikonse kwa Mlungu.
6. Ichindu yakutandisidwa yaili yakulekasidwa ni yaikwayana nimalamusi ga chipopelo ngawa ikandu ya chilambo chapasi.