حديث: کسی که بغیر الله سوگند یاد کند کفر و یا شرک ورزیده است

عن ابْنِ عُمَرَ رضي الله عنهما أنه سَمِعَ رَجُلًا يَقُولُ: لَا وَالْكَعْبَةِ، فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ: لَا يُحْلَفُ بِغَيْرِ اللَّهِ، فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ:
«مَنْ حَلَفَ بِغَيْرِ اللهِ فَقَدْ كَفَرَ أَوْ أَشْرَكَ».
[صحيح] - [رواه أبو داود والترمذي وأحمد] - [سنن الترمذي: 1535]

از ابن عمر رضی الله عنهما روایت است که از مردی شنید که می گفت: سوگند به کعبه، ابن عمر فرمود به غیر الله سوگند نمی شود، چون از رسول الله صلی الله علیه وسلم شنیدم که می فرمودند:
«کسی که بغیر الله سوگند یاد کند کفر و یا شرک ورزیده است».
[صحیح] - [ابو داود و ترمذی و احمد روایت کرده] - [سنن ترمذی - 1535]

توضیح

پیامبر اکرم صلی الله علیه وسلم خبر می دهد هر کس به غیر الله و اسماء و صفات او سوگند یاد کند به الله کافر و یا شرک ورزیده است، زیرا سوگند مستلزم بزرگی سوگند شونده می باشد، و بزرگی فقط برای الله است؛ پس سوگند یاد نمی شود مگر به الله و اسماء و صفات او سبحانه و تعالی، و این نوع سوگند شرک اصغر می باشد؛ ولى اگر سوگند دهنده توسط آن تعظیم سوگند شونده را مانند تعظیم الله متعال و یا بزرگتر از آن بداند؛ اینجاست که مرتکب شرک اکبر شده است.

از فوائد حدیث

1. این که تعظیم در سوگند حق الله سبحانه و تعالی می باشد، پس جز به الله و اسماء و صفات او سوگند یاد نمی شود.
2. حرص ورزیدن صحابۀ کرام به امر به معروف و نهی از منکر، به ویژه اگر منکر به شرک یا کفر تعلق بگیرد.