بروز رسانی: لعنت الله بر یهودیان و نصرانیان [که] قبرهای پیامبران‌شان را مساجد قرار دادند

عن عائشة أم المؤمنين وعبد الله بن عباس رضي الله عنهما قالا:
لَمَّا نَزَلَ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَفِقَ يَطْرَحُ خَمِيصَةً لَهُ عَلَى وَجْهِهِ، فَإِذَا اغْتَمَّ بِهَا كَشَفَهَا عَنْ وَجْهِهِ، فَقَالَ وَهُوَ كَذَلِكَ: «لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى اليَهُودِ وَالنَّصَارَى، اتَّخَذُوا قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ مَسَاجِدَ» يُحَذِّرُ مَا صَنَعُوا.
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري: 435]

از عایشه و عبدالله بن عباس ـ رضی الله عنهم ـ روایت است که می‌گویند:
هنگامی که [ملک الموت و حالات وفات] بر پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ نازل شد، خمیصه‌ای (تکه پارچه‌ای) را بر چهرهٔ خود می‌انداخت و هنگامی که نفس‌شان تنگ می‌شد آن را از چهرهٔ خود برداشته و در همین حال می‌فرمود: «لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى اليَهُودِ وَالنَّصَارَى، اتَّخَذُوا قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ مَسَاجِدَ»: «لعنت الله بر یهودیان و نصرانیان [که] قبرهای پیامبران‌شان را مساجد قرار دادند» و نسبت به کاری که انجام دادند هشدار می‌داد.
[صحیح است] - [بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارند] - [صحیح بخاری - 435]

شرح

عایشه و ابن عباس ـ رضی الله عنهم ـ خبر داده‌اند که هنگام وفات پیامبر صلی الله علیه وسلم، ایشان تکه پارچه‌ای را بر صورت خود می‌انداخت و چون به علت سکرات مرگ نفس کشیدن بر ایشان دشوار می‌شد آن را از چهره برداشته و در این حال دشوار می‌فرمود: الله یهودیان و نصرانیان را نفرین کند و از رحمت خود دور سازد؛ زیرا آنان بر قبرهای پیامبران‌شان مسجدهایی ساختند و اگر اهمیت این امر نبود در چنین شرایطی آن را بازگو نمی‌کرد؛ و به این ترتیب رسول خدا امتش را از مشابهت با این کار نهی کردند. زیرا این از کارهای یهودیان و نصرانیان و وسیله‌ای است که به شرک ورزیدن به الله عزوجل می‌انجامد.

از نکات این حدیث

1. ممنوعیت مسجد ساختن بر قبور پیامبران و صالحان که در آنها برای الله نماز برگزار شود؛ زیرا این وسیله‌ای به سوی شرک است.
2. شدت توجه رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ و اهتمام ایشان به توحید و ترس ایشان از بزرگداشت قبور؛ زیرا این کار به شرک منجر می‌شود.
3. جايز بودن لعنت فرستادن به يهود و نصارا و هر كسى كه مانند آنان بر روى آرامگاه‌ها بنا و مسجد مى‌سازد.
4. ساختمان سازی بر روی قبور از سنت‌های یهودیان و نصرانیان است و در حدیث از مشابهت به آنان نهی شده است.
5. از مصادیق مسجد نمودن قبور این است که نزد قبور و به سوی آن نماز خوانده شود، حتی اگر مسجدی بر روی آن ساخته نشود.