ਗੱਲ ਜਾਂ ਬਾਤਾਂ: ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਜਦੋਂ ਨਮਾਜ਼ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦੇ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਮੋਢਿਆਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਦੇ,ਜਦੋਂ ਰੁਕੂਅ ਲਈ ਤਕਬੀਰ ਕਹਿੰਦੇ,

عَن ابْنِ عُمَرَ رضي الله عنهما:
أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَرْفَعُ يَدَيْهِ حَذْوَ مَنْكِبَيْهِ إِذَا افْتَتَحَ الصَّلَاةَ، وَإِذَا كَبَّرَ لِلرُّكُوعِ، وَإِذَا رَفَعَ رَأْسَهُ مِنَ الرُّكُوعِ، رَفَعَهُمَا كَذَلِكَ أَيْضًا، وَقَالَ: «سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ، رَبَّنَا وَلَكَ الحَمْدُ»، وَكَانَ لاَ يَفْعَلُ ذَلِكَ فِي السُّجُودِ.
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري: 735]

ਇਸ ਅਨੁਵਾਦ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਮੀਖਿਆ ਅਤੇ ਪੜਤਾਲ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ.

ਇਬਨ ਉਮਰ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁਮਾ ਤੋਂ ਰਵਾਇਤ ਹੈ ਕਿ:
ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਜਦੋਂ ਨਮਾਜ਼ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦੇ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਮੋਢਿਆਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਦੇ,ਜਦੋਂ ਰੁਕੂਅ ਲਈ ਤਕਬੀਰ ਕਹਿੰਦੇ, ਤਦ ਵੀ ਹੱਥ ਚੁੱਕਦੇ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਰੁਕੂਅ ਤੋਂ ਸਿਰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਦੇ,ਤਾਂ ਵੀ ਹੱਥ ਇਸੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਚੁੱਕਦੇ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦੇ: "ਸਮੀਅ ਅੱਲਾਹੁ ਲਿਮਨ ਹਾਮਿਦਾਹ, ਰਬਨਾ ਲਕਲ-ਹਮਦ" ਪਰ ਸੁਜੂਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇਹ (ਹੱਥ ਚੁੱਕਣਾ) ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ।
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري - 735]

ਵਿਆਖਿਆ

ਨਬੀ ﷺ ਨਮਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਚੁੱਕਦੇ ਸਨ, ਮੋਢੇ ਦੇ ਸਮਾਨ, ਜੋ ਕਿ ਕੰਧੇ ਅਤੇ ਬਾਂਹ ਦੇ ਹੱਡੀ ਦੇ ਜੋੜ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪਹਿਲੀ ਥਾਂ: ਜਦੋਂ ਤਕਬੀਰ-ਏ-ਤਹਰੀਮਾ ਨਾਲ ਨਮਾਜ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ।
ਦੂਜੀ ਥਾਂ: ਜਦੋਂ ਰੁਕੂਅ ਲਈ ਤਕਬੀਰ ਕਹਿੰਦੇ।
ਤੀਜੀ ਥਾਂ: ਜਦੋਂ ਰੁਕੂਅ ਤੋਂ ਸਿਰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਦੇ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦੇ: **"ਸਮੀਅ ਅੱਲਾਹੁ ਲਿਮਨ ਹਾਮਿਦਾਹ, ਰਬਨਾਵਾ ਲਕਲ-ਹਮਦ।"**
ਉਹ ਸੁਜੂਦ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦਿਆਂ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਠਦੇ ਸਮੇਂ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕਦੇ ਸਨ।

ਹਦੀਸ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਵਿੱਚੋਂ

1. ਨਮਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਚੁੱਕਣ ਦੀਆਂ ਹਿਕਮਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਨਮਾਜ਼ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਲਾਹ ਸੁਬਹਾਨਹੂ ਨੂੰ ਬਜ਼ੁਰਗੀ ਅਤੇ ਤਾਅਜ਼ੀਮ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਇਜ਼ਹਾਰ ਹੈ।
2. ਨਬੀ ﷺ ਤੋਂ ਚੌਥੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਹੱਥ ਚੁੱਕਣਾ ਵੀ ਸਾਬਤ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਬੂ ਹਮੀਦ ਅੱਸਾ'ਦੀ ਦੀ ਰਿਵਾਇਤ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ (ਜੋ ਅਬੂ ਦਾਉਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੁਹੱਦਿਥੀਨ ਨੇ ਰਿਵਾਇਤ ਕੀਤੀ ਹੈ), ਅਤੇ ਇਹ ਤਸ਼ਹ੍ਹੁਦ-ਏ-ਉਵਲ ਤੋਂ ਉੱਠਦੇ ਵੇਲੇ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਰਕਅਤਾਂ ਜਾਂ ਚਾਰ ਰਕਅਤਾਂ ਵਾਲੀ ਨਮਾਜ਼ ਵਿੱਚ।
3. ਨਬੀ ﷺ ਤੋਂ ਇਹ ਵੀ ਸਾਬਤ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹੱਥ ਆਪਣੇ ਕੰਨਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਚੁੱਕਦੇ ਸਨ ਬਿਨਾ ਛੂਹਣ ਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਾਹੀਹੇਨ (ਬੁਖਾਰੀ ਤੇ ਮੁਸਲਿਮ) ਵਿੱਚ ਮਾਲਿਕ ਬਿਨ ਹੁਵੈਰਿਸ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ ਦੀ ਰਿਵਾਇਤ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ: **"ਨਬੀ ﷺ ਜਦੋਂ ਤਕਬੀਰ ਕਹਿੰਦੇ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਕੰਨਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਚੁੱਕਦੇ ਸਨ।"**
4. "ਸਮੀਅ ਅੱਲਾਹੁ ਲਿਮਨ ਹਾਮਿਦਾਹ" (ਸੁਣਿਆ ਅੱਲਾਹ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਹਮਦ ਕਰੇ) ਅਤੇ "ਰਬਨਾਵਾ ਲਕਲ-ਹਮਦ" (ਹੇ ਸਾਡੇ ਰੱਬ! ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੀ ਸਾਰੀ ਹਮਦ ਹੈ) — ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਅਕੱਠੇ ਕਹਿਣਾ ਇਮਾਮ ਅਤੇ ਇਕੱਲੇ ਨਮਾਜੀ (ਮੁਨਫਰਿਦ) ਲਈ ਹੈ।
5. ਨਬੀ ﷺ ਤੋਂ ਰਵਾਇਤ ਹੈ ਕਿ ਰੁਕੂਅ ਤੋਂ ਬਾਅਦ "ਰੱਬਨਾ ਵਲਕਲ-ਹਮਦ" ਕਹਿਣ ਦੀ ਚਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਫ਼ਤਾਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਇਹ ਹੈ। ਬਿਹਤਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਇਹਨਾਂ ਸਫ਼ਤਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲ-ਬਦਲ ਕੇ ਕਹੇ, ਕੁਝ ਵਾਰੀ ਇੱਕ ਸਫ਼ਤਾ ਅਤੇ ਕੁਝ ਵਾਰੀ ਦੂਜਾ।