فەرموودە: ((دێ هندهك سهرۆك و ڕێبهر پهیدا بن كو مال و تشتێن دونیایێ بۆ خۆ دبهن و دێ هندهك كاران ئهنجام دهن كو هوین ب خراب دبینن و پێ د ڕازی نینن))، گۆتن: ئهی پێغهمبهرێ خودێ؛ تو فهرمانێ ب چ ل مه دكهی؟ گۆت: ((هوین وی حهقێ ل سهر ملێن ههوه ههی ئهنجام بدهن، و داخوازا وی حهقێ ههوه ل دهڤ وان ههی ژ خودێ بكهن))
عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ رضي الله عنه عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ:
«سَتَكُونُ أَثَرَةٌ وَأُمُورٌ تُنْكِرُونَهَا» قَالُوا: يَا رَسُولَ اللَّهِ فَمَا تَأْمُرُنَا؟ قَالَ: «تُؤَدُّونَ الحَقَّ الَّذِي عَلَيْكُمْ، وَتَسْأَلُونَ اللَّهَ الَّذِي لَكُمْ».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري: 3603]
المزيــد ...
ئبن مهسعوود (خودێ ژێ ڕازی بیت) دبێژیت: پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) گۆت:
((دێ هندهك سهرۆك و ڕێبهر پهیدا بن كو مال و تشتێن دونیایێ بۆ خۆ دبهن و دێ هندهك كاران ئهنجام دهن كو هوین ب خراب دبینن و پێ د ڕازی نینن))، گۆتن: ئهی پێغهمبهرێ خودێ؛ تو فهرمانێ ب چ ل مه دكهی؟ گۆت: ((هوین وی حهقێ ل سهر ملێن ههوه ههی ئهنجام بدهن، و داخوازا وی حهقێ ههوه ل دهڤ وان ههی ژ خودێ بكهن)).
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري - 3603]
پێغهمبهر (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) مه ئاگههدار دكهت كو دێ هندهك كهس بنه سهرۆك و ڕێبهر و كاربدهست ل سهر موسلمانان كو دێ مالێ موسلمانان و تشتێن دونیایێ بۆ مهرهمێن خۆ بكارئینن و موسلمانان ژ حهقێ وان بێبار كهن. و د بابهتێن ئایینی ژیدا دێ هندهك تشت ژ وان پهیدا بن كو ب دژی شهریعهتینه و خهلك یێ پێ ڕازی نینه. ئینا صهحابییان پرسیار كر: وی دهمی ئهم چ بكهین؟ پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) گۆته وان كو بلا ئهڤ زۆردارییا وان کو مالێ هەوە ل دەڤ خۆ هێلای نهبیته ئهگهر هوین ب وی حهقێ وان ل سهر ههوه ههی (كو گوهداری و نهڕابوونه ل دژی وان) ڕانهبن، بهلكی سهبر و ههدارێ بكێشن و گوهدارییێ بكهن و نهبنه ئهگهرێ پهیدابوونا فتنێ، و داخوازا حهقێ خۆ ژ خودێ بكهن و دوعا بكهن خودێ وان باش بكهت و خرابی و زۆردارییا وان دویر بكهت.
لە سوودەکانی فەرموودەکە
- فهرمووده ئێكه ژ نیشان و بهڵگهیێن ڕاستییا پێغهمبهرینییا وی، چونكی بهحسێ تشتهكی كر كو دێ ل پاشهڕۆژێ د ناڤ ئوممهتا ویدا پهیدا بیت و وهكی وی گۆتی ڕویدا.
- دروستییا ئاگههداركرنا كهسێ تووشی بهلایێ دبیت ب وێ بهلایا دێ ب سهردا هێت؛ دا كو دهروونێ خۆ بۆ ئاماده بكەت و دهمێ دهێت سهبر و ههدارێ ل سهر بكێشیت و بۆ خۆ ب خێر حسێب بكهت.
- دهستگرتن ب قورئان و سوننهتێڤه ڕێكا ڕزگاربوونێیه ژ فتنه و جوداهی و ژێكڤهبوونان.
- هاندان ل سهر گوهدارییا دهسهلاتداران د كارێن باشدا و نهڕابوون ل دژی وان ههتا ئهگهر زۆرداری ژی ژێ پهیدا ببیت.
- بكارئینانا دانایی و حیكمهتێ و دویڤچوونا سوننهتێ ل دهمێ پهیدابوونا فتنهیان.
- پێدڤییه مرۆڤ ئهركێ ل سهر ملێن خۆ ئهنجام بدهت ههتا ئهگهر زۆرداری ژی لێ هاتبیته كرن.
- د ڤێ فهرموودهیێدا بهڵگهیهك ل سهر وی بناخهی ههیه یێ كو دبێژیت: مرۆڤ دناڤبهرا دوو خرابییاندا، خرابییا كێمتر ههلدبژێریت.
پۆلێنکردنەکان
زیاتر
- فەرموودە: ((ههر مرۆڤهكێ خودێ كاروبارێن مللهتهكی بكهته د دهستیدا و ئهو مرۆڤ فێلبازییێ ل وی مللهتی بكهت و وەسا بمریت؛ هنگی خودێ دێ بهحهشتێ ل سهر وی مرۆڤی حهرام كهت))
- فەرموودە: پێغهمبهرێ خودێ (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) بهیعهت دامه (سۆز و پهیمان ژ مه وهرگرتن) ل سهر گوهداریكرنێ و جێبهجێكرنا فهرمانێن كاربدهستان ل دهمێ بهرتهنگی و بهرفرههییێ، د وی تشتێ بۆ مرۆڤی یێ خۆش و د وی تشتێ بۆ مرۆڤی یێ نهخۆش، بگره خۆ ل دهمێ ئهو مافێن خۆ ل پێش مه دئێخن