ਗੱਲ ਜਾਂ ਬਾਤਾਂ: ਜਿਸ ਨੇ ਇਸਲਾਮ ਕਬੂਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ, ਉਸ ਤੋਂ ਜਾਹਿਲੀਅਤ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਮਲਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛ-ਗਿੱਛ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਇਸਲਾਮ ਕਬੂਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਬੁਰੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ, ਉਸ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਤੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਰੇ ਅਮਲਾਂ ਦੀ ਪੁੱਛ ਹੋਵੇਗੀ।

عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ، قَالَ:
قَالَ رَجُلٌ: يَا رَسُولَ اللهِ، أَنُؤَاخَذُ بِمَا عَمِلْنَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ؟ قَالَ: «مَنْ أَحْسَنَ فِي الْإِسْلَامِ لَمْ يُؤَاخَذْ بِمَا عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ، وَمَنْ أَسَاءَ فِي الْإِسْلَامِ أُخِذَ بِالْأَوَّلِ وَالْآخِرِ».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري: 6921]

ਇਸ ਅਨੁਵਾਦ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਮੀਖਿਆ ਅਤੇ ਪੜਤਾਲ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ.

ਇਬਨ ਮਸੂਦ (ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ) ਤੋਂ ਰਿਵਾਇਤ ਹੈ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ:
ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਰਸੂਲ! ਅਸੀਂ ਜੋ ਗੁਨਾਹ ਜਹਾਲਤ (ਅਗਿਆਨਤਾ) ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਸਾਡੀ ਪੁੱਛ-ਗਿੱਛ ਹੋਵੇਗੀ? ਆਪ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: «ਜਿਸ ਨੇ ਇਸਲਾਮ ਕਬੂਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ, ਉਸ ਤੋਂ ਜਾਹਿਲੀਅਤ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਮਲਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛ-ਗਿੱਛ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਇਸਲਾਮ ਕਬੂਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਬੁਰੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ, ਉਸ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਤੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਰੇ ਅਮਲਾਂ ਦੀ ਪੁੱਛ ਹੋਵੇਗੀ।»
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري - 6921]

ਵਿਆਖਿਆ

ਇਸ ਹਦੀਸ ਵਿੱਚ ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਇਸਲਾਮ ਕਬੂਲ ਕਰਨ ਦੀ ਫ਼ਜ਼ੀਲਤ (ਮਹੱਤਤਾ) ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸਲਾਮ ਕਬੂਲ ਕਰੇ ਅਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਸੱਚਾ, ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਅਤੇ ਨੇਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਣ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਕੋਲੋਂ ਉਸਦੇ ਜਹਾਲਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗੁਨਾਹਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛ-ਗਿੱਛ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸਦੇ ਉਲਟ ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸਲਾਮ ਕਬੂਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਬੁਰਾ ਹੀ ਰਿਹਾ, ਜਿਵੇਂ ਮੁਨਾਫ਼ਿਕ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ ਜਾਂ ਦੀਨ ਨੂੰ ਹੀ ਛੱਡ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਕੋਲੋਂ ਕੁਫਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਅਮਲਾਂ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਅਮਲਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਪੁੱਛ-ਗਿੱਛ ਹੋਵੇਗੀ।

ਹਦੀਸ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਵਿੱਚੋਂ

1. ਸਹਾਬਾ (ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁਮ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਮਲਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਡਰ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਹਾਲਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਸਨ।
2. ਇਸਲਾਮ 'ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਡਟੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
3. ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੀ ਫ਼ਜ਼ੀਲਤ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਇਸਲਾਮ ਕਬੂਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਿਛਲੇ ਸਾਰੇ ਗੁਨਾਹ ਮਾਫ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
4. ਮੁਰਤਦ (ਇਸਲਾਮ ਛੱਡਣ ਵਾਲਾ) ਅਤੇ ਮੁਨਾਫ਼ਿਕ (ਇਸਲਾਮ ਕਬੂਲਣ ਦਾ ਦਿਖਾਵਾ ਕਰਕੇ, ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ) ਕੋਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅਮਲਾਂ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਹ ਵੀ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਹਾਲਤ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਸੀ।