ਗੱਲ ਜਾਂ ਬਾਤਾਂ: ਈਮਾਨ ਕੁਝ ਸੱਤਰ ਜਾਂ ਕੁਝ ਸੱਠ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਦਾ (ਹਿੱਸਿਆਂ ਦਾ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ‘ਲਾ ਇਲਾਹ ਇੱਲੱਲਾਹ’ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੀ (ਛੋਟੀ) ‘ਰਸਤੇ ਵਿੱਚੋਂ ਤਕਲੀਫ਼ਦੇ ਚੀਜ਼ ਹਟਾਉਣਾ’ ਹੈ,
عن أبي هريرة رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم:
«الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ -أَوْ بِضْعٌ وَسِتُّونَ- شُعْبَةً، فَأَفْضَلُهَا قَوْلُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ، وَأَدْنَاهَا إِمَاطَةُ الْأَذَى عَنِ الطَّرِيقِ، وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنَ الْإِيمَانِ».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح مسلم: 35]
المزيــد ...
"ਅਬੂ ਹੁਰੈਰਾ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ ਰਿਵਾਇਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ: ਨਬੀ ਕਰੀਮ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ:"
"ਈਮਾਨ ਕੁਝ ਸੱਤਰ ਜਾਂ ਕੁਝ ਸੱਠ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਦਾ (ਹਿੱਸਿਆਂ ਦਾ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ,
ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ‘ਲਾ ਇਲਾਹ ਇੱਲੱਲਾਹ’ ਕਹਿਣਾ ਹੈ,
ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੀ (ਛੋਟੀ) ‘ਰਸਤੇ ਵਿੱਚੋਂ ਤਕਲੀਫ਼ਦੇ ਚੀਜ਼ ਹਟਾਉਣਾ’ ਹੈ,
ਅਤੇ ਹਯਾ (ਸ਼ਰਮ) ਵੀ ਈਮਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ।"
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح مسلم - 35]
ਨਬੀ ਕਰੀਮ ﷺ ਇੱਤਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਈਮਾਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਅਤੇ ਖਾਸਲਤਾਂ ‘ਤੇ ਮੁਸ਼ਤਮਿਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਅਮਲ, ਅਕੀਦੇ ਅਤੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਈਮਾਨ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਖਾਸਲਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ: **"ਲਾਅ ਇਲਾਹ ਇੱਲੱਲਾਹ"** ਕਹਿਣਾ — ਇਸਦੇ ਮਾਨੇ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ‘ਤੇ ਅਮਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ — ਕਿ ਅੱਲਾਹ ਹੀ ਇਕੱਲਾ ਇਲਾਹ ਹੈ, ਜੋ ਇਕੋ ਇਕ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਉਹੀ ਇਬਾਦਤ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਈਮਾਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ (ਘੱਟ) ਅਮਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ — ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਤਕਲੀਫ਼ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦੇਣਾ।
ਫਿਰ ਨਬੀ ਕਰੀਮ ﷺ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ **ਹਯਾ (ਸ਼ਰਮ)** ਵੀ ਈਮਾਨ ਦੀਆਂ ਖਾਸਲਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਐਸੀ ਅਖਲਾਕੀ ਸਿਫ਼ਤ ਹੈ ਜੋ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮੰਦੇ ਕੰਮ ਛੱਡਣ ਵਾਸਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਹਦੀਸ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਵਿੱਚੋਂ
- ਈਮਾਨ ਦੇ ਦਰਜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਉੱਤਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
- ਈਮਾਨ ਬੋਲ (ਕਹਿਣਾ), ਅਮਲ (ਕਰਨਾ), ਅਤੇ ਅਕੀਦਾ (ਇਤੀਕਾਦ) ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ।
- ਅੱਲਾਹ ਤਆਲਾ ਤੋਂ ਸ਼ਰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਤਕਾਜ਼ਾ ਇਹ ਹੈ: ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਥਾਂ ਨਾ ਵੇਖੇ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਰੋਕ ਲਾਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਥਾਂ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰ ਨਾ ਪਾਏ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
- ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਨ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਇਸ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਇਮਾਨ ਦੇ ਅਮਲਾਂ ਦੀ ਕਸਰਤ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਨਫੀ ਮੁਰਾਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ
ਹੋਰ
- ਗੱਲ ਜਾਂ ਬਾਤਾਂ: ਅਤੇ ਜੋ ਕੋਈ ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਭੀ ਬੁਰਾਈ ਕਰੇ, ਉਸ ਤੋਂ ਪਿਛਲੇ ਅਤੇ ਅਗਲੇ — ਦੋਹਾਂ — ਅਮਲਾਂ ਦੀ ਪੁੱਛ ਹੋਏਗੀ»।
- ਗੱਲ ਜਾਂ ਬਾਤਾਂ: ਅੱਲਾਹ ਜ਼ਾਲਮ ਨੂੰ ਮੌਕਾ ਦਿੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ (ਉਸਨੂੰ ਢੀਲਾ ਛੱਡਦਾ ਹੈ), ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਕੜਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡਦਾ ਨਹੀਂ।
- ਗੱਲ ਜਾਂ ਬਾਤਾਂ: ਜੋ ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਪੇਸ਼ੀਨਗੂ (ਅਰ੍ਰਾਫ਼) ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਨਮਾਜ਼ ਚਾਲੀ ਰਾਤਾਂ ਤੱਕ ਕਬੂਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
- ਗੱਲ ਜਾਂ ਬਾਤਾਂ: ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਜੋ ਕੋਈ ਮੁਨਕਰ (ਗਲਤ ਕੰਮ ਹੁੰਦਾ) ਵੇਖੇ, ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ (ਤਾਕਤ) ਨਾਲ ਬਦਲ ਦੇਵੇ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਾ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਬਾਨ ਨਾਲ (ਬਦਲੇ)। ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸ ਦੀ ਵੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਾ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਤੋਂ ਉਸਨੂੰ ਬੁਰਾ ਮੰਨੇ, ਅਤੇ ਇਹ ਈਮਾਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਦਰਜਾ ਹੈ।
- ਗੱਲ ਜਾਂ ਬਾਤਾਂ: ਜੇ ਮੈਂ ਫਰਜ਼ ਨਮਾਜ਼ਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਰਹਾਂ, ਰਮਜ਼ਾਨ ਦੇ ਰੋਜ਼ੇ ਰੱਖਾਂ, ਹਲਾਲ ਨੂੰ ਹਲਾਲ ਮੰਨਾਂ, ਤੇ ਹ਼ਰਾਮ ਨੂੰ ਹ਼ਰਾਮ ਮੰਨਾਂ
- ਗੱਲ ਜਾਂ ਬਾਤਾਂ: ਇਸਲਾਮ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਗਵਾਹੀ ਦੇਵੇਂ ਕਿ ਅੱਲਾਹ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਮਾਬੂਦ ਨਹੀਂ ਤੇ ਮੁਹੰਮਦ ﷺ ਉਸਦੇ ਰਸੂਲ ਹਨ, ਨਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹੇਂ, ਜ਼ਕਾਤ ਦੇਵੇਂ, ਰਮਜ਼ਾਨ ਦੇ ਰੋਜ਼ੇ ਰੱਖੇਂ, ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਘਰ ਦਾ ਹੱਜ ਕਰੇਂ
- ਗੱਲ ਜਾਂ ਬਾਤਾਂ: ਹੇ ਮੇਰੇ ਬੰਦਿਓ! ਮੈਂ ਜ਼ੁਲਮ ਕਰਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਹਰਾਮ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਹਰਾਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ 'ਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਨਾ ਕਰੋ