ਗੱਲ ਜਾਂ ਬਾਤਾਂ: ਜੋ ਕੋਈ ਹਿਦਾਇਤ ਵੱਲ ਬੁਲਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਵਾਬ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਪੇਰਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਬਿਨਾਂ ਇਸ ਦੇ ਕਿ ਪੇਰਵੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਬ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਘਟਾਇਆ ਜਾਵੇ।

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ:
«مَنْ دَعَا إِلَى هُدًى كَانَ لَهُ مِنَ الْأَجْرِ مِثْلُ أُجُورِ مَنْ تَبِعَهُ، لَا يَنْقُصُ ذَلِكَ مِنْ أُجُورِهِمْ شَيْئًا، وَمَنْ دَعَا إِلَى ضَلَالَةٍ كَانَ عَلَيْهِ مِنَ الْإِثْمِ مِثْلُ آثَامِ مَنْ تَبِعَهُ، لَا يَنْقُصُ ذَلِكَ مِنْ آثَامِهِمْ شَيْئًا».
[صحيح] - [رواه مسلم] - [صحيح مسلم: 2674]

ਇਸ ਅਨੁਵਾਦ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਮੀਖਿਆ ਅਤੇ ਪੜਤਾਲ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ.

ਅਬੂ ਹੁਰੈਰਹ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ ਤੋਂ ਰਿਵਾਇਤ ਹੈ ਕਿ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਨੇ ਕਿਹਾ:
«ਜੋ ਕੋਈ ਹਿਦਾਇਤ ਵੱਲ ਬੁਲਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਵਾਬ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਪੇਰਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਬਿਨਾਂ ਇਸ ਦੇ ਕਿ ਪੇਰਵੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਬ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਘਟਾਇਆ ਜਾਵੇ।، ਅਤੇ ਜੋ ਕੋਈ ਗੁਮਰਾਹੀ ਵੱਲ ਬੁਲਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਗੁਨਾਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਪੇਰਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਬਿਨਾਂ ਇਸ ਦੇ ਕਿ ਪੇਰਵੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਗੁਨਾਹ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਘਟਾਇਆ ਜਾਵੇ।»
[صحيح] - [رواه مسلم] - [صحيح مسلم - 2674]

ਵਿਆਖਿਆ

ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਵੱਡੀ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸਹੀ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਰਾਹ ਤੇ ਬੋਲ ਕੇ ਜਾਂ ਕਰ ਕੇ ਦਿਖਾਵੇ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਰਾਹ ਵੱਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਬਾਂ ਦਾ ਬਰਾਬਰ ਸਵਾਬ ਮਿਲੇਗਾ, ਤੇ ਇਹ ਸਵਾਬ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਵਾਬ ਤੋਂ ਕਦੇ ਵੀ ਘਟਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ। ਜੋ ਕੋਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗਲਤ ਅਤੇ ਬੁਰੇ ਰਾਹ ਤੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਪ ਅਤੇ ਗੁਨਾਹ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕੋਈ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਕੰਮ ਹੋਵੇ, ਬੋਲ ਕੇ ਜਾਂ ਕਰ ਕੇ ਦਿਖਾਵੇ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਉਸ ਰਾਹ ‘ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਗੁਨਾਹਾਂ ਅਤੇ ਵਜ਼ਰਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਪਵੇਗਾ, ਤੇ ਇਹ ਵਜ਼ਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗੁਨਾਹਾਂ ਤੋਂ ਕਦੇ ਵੀ ਘਟਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ।

ਹਦੀਸ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਵਿੱਚੋਂ

1. ਹਿਦਾਇਤ ਵੱਲ ਦਾਵਤ ਦੇਣ ਦਾ ਫਜ਼ੀਲਤ, ਚਾਹੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਦਾਵਤ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਵਾਬ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਵੱਡੇ ਫਜ਼ਲ ਅਤੇ ਕਮਾਲ ਕਰਮ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ।
2. ਗੁਮਰਾਹੀ ਵੱਲ ਦਾਵਤ ਦੇਣ ਦੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕੀ, ਚਾਹੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਦਾਵਤ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਉੱਤੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਵਜ਼ਰ (ਗੁਨਾਹ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
3. ਇਨਾਮ ਕੰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਕੋਈ ਚੰਗਾਈ ਵੱਲ ਦਾਵਤ ਦੇਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਵਾਬ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਕੋਈ ਬੁਰਾਈ ਵੱਲ ਦਾਵਤ ਦੇਵੇ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਉਸ ਬੁਰੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਵਜ਼ਰ (ਗੁਨਾਹ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
4. ਇਸਲਾਮੀ ਮੋਮੀਨ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹੇ ਜਿਸ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਨਾਲ ਗਲਤੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗੁਨਾਹ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਲੋਕ ਉਸ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਗੁਨਾਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿਹੜਾ ਉਸ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਸਨੇ ਨਕਲ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਉਤਸਾਹਿਤ ਨਾ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ।