Hadith: ئه‌ی كوڕكۆ؛ ئه‌ز دێ هنده‌ك په‌یڤان نیشا ته‌ده‌م: سنوورێن خودێ بپارێزه؛‌ ئه‌و ژی دێ ته‌ پارێزیت. سنوورێن خودێ بپارێزه؛‌ دێ بینی هه‌می گاڤا ئه‌و یێ ل به‌رامبه‌ری ته‌. ئه‌گه‌ر ته‌ ڤیا داخوازییه‌كێ بكه‌ی؛ داخوازیا خۆ ژ خودێ بكه‌، ئه‌گه‌ر تو پێدڤی هاریكارییێ بووی؛ داخوازا هاریكارییێ ژ خودێ بكه‌

عن ابن عباس رضي الله عنهما قال:
كُنْتُ خَلْفَ رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا، فَقَالَ: «يَا غُلَامُ، إِنِّي أُعَلِّمُكَ كَلِمَاتٍ، احْفَظِ اللهَ يَحْفَظْكَ، احْفَظِ اللهَ تَجِدْهُ تُجَاهَكَ، إِذَا سَأَلْتَ فَاسْأَلِ اللهَ، وَإِذَا اسْتَعَنْتَ فَاسْتَعِنْ بِاللهِ، وَاعْلَمْ أَنَّ الْأُمَّةَ لَوِ اجْتَمَعَتْ عَلَى أَنْ يَنْفَعُوكَ بِشَيْءٍ، لَمْ يَنْفَعُوكَ إِلَّا بِشَيْءٍ قَدْ كَتَبَهُ اللهُ لَكَ، وَلَوِ اجْتَمَعُوا عَلَى أَنْ يَضُرُّوكَ بِشَيْءٍ، لَمْ يَضُرُّوكَ إِلَّا بِشَيْءٍ قَدْ كَتَبَهُ اللهُ عَلَيْكَ، رُفِعَتِ الْأَقْلَامُ وَجَفَّتِ الصُّحُفُ».
[صحيح] - [رواه الترمذي] - [سنن الترمذي: 2516]

ژ ئبن عەباسی (خودێ ژ هەردووكان ڕازی بیت) گۆت:
ڕۆژەکێ ئه‌ز ل پشت پێغەمبەرێ خودێ (صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن) بووم، ئینا گۆت: ((ئه‌ی كوڕكۆ؛ ئه‌ز دێ هنده‌ك په‌یڤان نیشا ته‌ده‌م: سنوورێن خودێ بپارێزه؛‌ ئه‌و ژی دێ ته‌ پارێزیت. سنوورێن خودێ بپارێزه؛‌ دێ بینی هه‌می گاڤا ئه‌و یێ ل به‌رامبه‌ری ته‌. ئه‌گه‌ر ته‌ ڤیا داخوازییه‌كێ بكه‌ی؛ داخوازیا خۆ ژ خودێ بكه‌، ئه‌گه‌ر تو پێدڤی هاریكارییێ بووی؛ داخوازا هاریكارییێ ژ خودێ بكه‌. بزانه‌؛ ئه‌گه‌ر ئوممه‌ت هه‌می كۆم ببیت دا مفایه‌كی بگه‌هیننه‌ ته‌؛ ئه‌و‌ نه‌شێن مفای بگه‌هیننه‌ ته‌ ژبلی وی تشتێ خودێ بۆ ته‌ نڤیسی، و ئه‌گه‌ر كۆم ببن دا زیانه‌كێ بگه‌هیننه ‌ته؛‌ ئه‌و نه‌شێن چ زیانان بگه‌هیننه ‌ته‌ ژبلی وێ یا خودێ ل سه‌ر ته‌ نڤیسی، پێنووس یێن بلندبووین و به‌رپه‌ڕ ژی یێن هشك بووین)).
[صحيح] - [رواه الترمذي] - [سنن الترمذي - 2516]

Explanation

ئبن عەباس (خودێ ژێ ڕازی بیت) ڤه‌دگێڕیت و به‌حس دكه‌ت کو ئه‌و یی بچویك بوو و یێ سویار بوو د گەل پێغەمبەرێ خودێ (صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن)، ئینا پێغەمبەری (صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن) گۆتێ: ئەز دێ چەند تشته‌كان نیشا ته‌ ده‌م و بۆ ته‌ بێژم، خودێ دێ ب وان مفای ل تە کەت:
خودێ بپارێزه‌ ب پارێزگاریكرنا ل سه‌ر فەرمانێن وی و دویرکەڤتنا ژ وان تشتێن وی قەدەغه‌ كرین، ب ڕه‌نگه‌كی کو خودێ تە د کریارێن خوداپەرستییێ و نێزیکبوونێدا ببینیت، و تە د گونەهان و خرابییێدا نەبینیت، ڤێجا ئەگەر تە ئه‌ڤ چەنده‌ کر؛ هنگی جزایێ تە دێ ئەڤه‌ بیت خودێ دێ تە ژ نه‌خۆشییێن دونیایێ و ئاخرەتێ پارێزیت و دێ پشتەڤانییا تە کەت د کاروبارێن تەدا بۆ هەر جهه‌كێ تە بەرێ خۆ دایێ.
ئه‌گه‌ر ته‌ ڤیا داخوازه‌كێ بكه‌ی؛ تو ڤێ داخوازا خۆ ب تنێ ژ خودێ بكه‌، چونكی خودێ ب تنێیه‌ به‌رسڤا داخوازكه‌ران دده‌ت.
ئه‌گه‌ر ته‌ هاریكاری ڤیا؛ ژ خودێ پێڤه‌تر داخوازا هاریكارییێ ژ كه‌سێ دی نه‌كه‌.
بلا ته‌ یه‌قین هه‌بیت و یێ پشتڕاستبه‌ كو ژ وی تشتێ خودێ بۆ ته‌ نڤیسی زێده‌تر؛ چ خێر و باشی ب ده‌ست ته‌ڤه‌ ناهێن، خۆ ئه‌گه‌ر خه‌لكێ ئه‌ردی هه‌می ل سه‌ر مفاگه‌هاندنا ب ته‌ كۆمببن، ل به‌رامبه‌ری ڤێ ژی ژ وی تشتێ خودێ ل سه‌ر ته‌ نڤیسی زێده‌تر؛ چ خرابی و نه‌خۆشی ب سه‌ر ته‌دا ناهێن، خۆ ئه‌گه‌ر خه‌لكێ ئه‌ردی هه‌می ل سه‌ر زیانگه‌هاندنا ب ته‌ كۆمببن.
ئه‌ڤ تشتێ هه‌نێ ژی خودێ ل دویڤ حیكمه‌ت و زانینا خۆ د قه‌ده‌رێدا یێ نڤیسی و ئه‌و تشتێ خودێ نڤیسی؛ چ گوهاڕتن ب سه‌ردا ناهێن.

Benefits from the Hadith

1. گرنگییا فێرکرنا زارۆکێن بچویك ب کاروبارێن دینێ وان ژ ئێکتاپەرستییێ و تۆڕه‌ و ئادابان و ژ بلی وان.
2. جزادان هه‌ر ژ جۆرێ کریارێیە.
3. فەرمانكرن ب پشتبەستنا ل سه‌ر خودێ و خۆهێلانا ب هیڤییا خودێ ب تنێڤه‌، و خودێ باشترین پشته‌ڤان و وه‌كیله‌.
4. باوەری ب قەزا و قەدەرێ و ڕازیبوونا ب قه‌ده‌رێ و کو خودێ هەمی تشت د قه‌ده‌رێدا نڤیسینه‌.
5. هه‌ر كه‌سێ فەرمانا خودێ به‌رزه‌ بكه‌ت و جێبه‌جێ نه‌كه‌ت؛ خودێ ژی دێ وی به‌رزه‌كه‌ت و ناپارێزیت.