Hadith: ((ئهی كوڕكۆ؛ ئهز دێ هندهك پهیڤان نیشا تهدهم: سنوورێن خودێ بپارێزه؛ ئهو ژی دێ ته پارێزیت. سنوورێن خودێ بپارێزه؛ دێ بینی ههمی گاڤا ئهو یێ ل بهرامبهری ته. ئهگهر ته ڤیا داخوازییهكێ بكهی؛ داخوازیا خۆ ژ خودێ بكه، ئهگهر تو پێدڤی هاریكارییێ بووی؛ داخوازا هاریكارییێ ژ خودێ بكه
عَنْ أَبِي العَبَّاسِ، عَبْدِ الله بْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ: كُنْت خَلْفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا، فَقَالَ:
«يَا غُلَامِ! إنِّي أُعَلِّمُك كَلِمَاتٍ: احْفَظِ اللَّهَ يَحْفَظْكَ، احْفَظِ الله تَجِدْهُ تُجَاهَكَ، إذَا سَأَلْتَ فَاسْأَلِ اللهَ، وَإِذَا اسْتَعَنْتَ فَاسْتَعِنْ بِاَللهِ، وَاعْلَمْ أَنَّ الأُمَّةَ لَوْ اجْتَمَعَتْ عَلَى أَنْ يَنْفَعُوكَ بِشَيْءٍ لَمْ يَنْفَعُوكَ إلَّا بِشَيْءٍ قَدْ كَتَبَهُ اللَّهُ لَكَ، وَإِنِ اجْتَمَعُوا عَلَى أَنْ يَضُرُّوكَ بِشَيْءٍ لَمْ يَضُرُّوكَ إلَّا بِشَيْءٍ قَدْ كَتَبَهُ اللَّهُ عَلَيْكَ؛ رُفِعَتِ الأَقْلَامُ، وَجَفَّتِ الصُّحُفُ».
وَفِي رِوَايَةِ غَيْرِ التِّرْمِذِيِّ: «احْفَظِ اللهَ تَجِدْهُ أَمَامَكَ، تَعَرَّفْ إلَى اللهِ فِي الرَّخَاءِ يَعْرِفْكَ فِي الشِّدَّةِ، وَاعْلَمْ أَنَّ مَا أَخْطَأَكَ لَمْ يَكُنْ لِيُصِيبَكَ، وَمَا أَصَابَك لَمْ يَكُنْ لِيُخْطِئَكَ، وَاعْلَمْ أَنَّ النَّصْرَ مَعَ الصَّبْرِ، وَأَنْ الفَرَجَ مَعَ الكَرْبِ، وَأَنَّ مَعَ العُسْرِ يُسْرًا».
[صحيح] - [رواه الترمذي وغيره] - [الأربعون النووية: 19]
المزيــد ...
ژ ئهبو عەباسی، عهبدولڵاهێ کوڕێ عەباسی (خودێ ژ هەردووكان ڕازی بیت) گۆت: ڕۆژەکێ ئهز ل پشت پێغەمبەرێ خودێ (صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن) بووم، ئینا گۆت:
((ئهی كوڕكۆ؛ ئهز دێ هندهك پهیڤان نیشا تهدهم: سنوورێن خودێ بپارێزه؛ ئهو ژی دێ ته پارێزیت. سنوورێن خودێ بپارێزه؛ دێ بینی ههمی گاڤا ئهو یێ ل بهرامبهری ته. ئهگهر ته ڤیا داخوازییهكێ بكهی؛ داخوازیا خۆ ژ خودێ بكه، ئهگهر تو پێدڤی هاریكارییێ بووی؛ داخوازا هاریكارییێ ژ خودێ بكه. بزانه؛ ئهگهر ئوممهت ههمی كۆم ببیت دا مفایهكی بگههیننه ته؛ ئهو نهشێن مفای بگههیننه ته ژ بلی وی تشتێ خودێ بۆ ته نڤیسی، و ئهگهر كۆم ببن دا زیانهكێ بگههیننه ته؛ ئهو نهشێن چ زیانان بگههیننه ته ژبلی وێ یا خودێ ل سهر ته نڤیسی، پێنووس یێن بلندبووین و بهرپهڕ ژی یێن هشك بووین)). د ڤهگوهاستنهكا دیدا ژ بلی یا تیرمزی هاتییه: ((خودێ بپارێزە، دێ وی ل ههمبهری خۆ بینی. ل دەمێن خۆشییێ خودێ بنیاسە؛ خودێ ژی ل دەمێن تهنگاڤییێ دێ تە نیاسیت. بزانە کو ئەو تشتێ ژ تە چووی؛ نەدبوو ب گەهیتە تە و ئەو تشتێ گههشتییه ته؛ نەدبوو ژ تە بچیت، بزانە کو سەرکەڤتن د گەل ههدارێیە و ڤهبوونا دهرگههان و بهرفرەهبوون د گەل تەنگاڤییێیە و د گەل نەخۆشییێ خۆشییە)).
[صحيح] - [رواه الترمذي وغيره] - [الأربعون النووية - 19]
ئبن عهباس (خودێ ژێ ڕازی بیت) بهحس ل وێ چهندێ دكهت كو ئهو یێ بچویك بوو و ل پشت پێغهمبهری (صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن) یێ سویار بوو، ئینا پێغەمبەری (صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن) گۆته وی: ئهز دێ هندهك تشتان نیشا تە دهم كو دێ خودێ بۆ ته كهته جهێ مفای: خودێ بپارێزه ب پاراستن و ئهنجامدانا فهرمانێن وی و دویركهڤتن و نهكرنا پاشڤهبرنێن وی، وهسا كو خودێ ته د ناڤ عیبادهت و گوهدانا خۆدا ببینیت و ته د ناڤ گونهھ و سهرپێچییاندا نهبینیت، ئهگهر ته ئهڤ چهنده ئهنجامدا؛ هنگی جزا و خهلاتێ ته دێ ئهڤه بیت خودێ دێ ته ژ نهخۆشی و تهنگاڤییێن دونیا و ئاخرهتێ پارێزیت و ههر جهێ تو بچییێ و بهرێ خۆ بدهیێ دێ سهركهڤتنێ د ئهرك و كارێن تهدا دهته ته. ئهگهر ته ڤیا داخوازهكێ بكهی؛ تو ڤێ داخوازا خۆ ب تنێ ژ خودێ بكه، چونكی خودێ ب تنێیه بهرسڤا داخوازكهران ددهت. ئهگهر ته هاریكاری ڤیا؛ ژ خودێ پێڤهتر داخوازا هاریكارییێ ژ كهسێ دی نهكه. بلا ته یهقین ههبیت و یێ پشتڕاستبه كو ژ وی تشتێ خودێ بۆ ته نڤیسی زێدهتر؛ چ خێر و باشی ب دهست تهڤه ناهێن، خۆ ئهگهر خهلكێ ئهردی ههمی ل سهر مفاگههاندنا ب ته كۆمببن، ل بهرامبهری ڤێ ژی ژ وی تشتێ خودێ ل سهر ته نڤیسی زێدهتر؛ چ خرابی و نهخۆشی ب سهر تهدا ناهێن، خۆ ئهگهر خهلكێ ئهردی ههمی ل سهر زیانگههاندنا ب ته كۆمببن. ئهڤ تشتێ ههنێ ژی خودێ ل دویڤ حیكمهت و زانینا خۆ د قهدهرێدا یێ نڤیسی و ئهو تشتێ خودێ نڤیسی؛ چ گوهاڕتن ب سهردا ناهێن. ههروهسا ئهو كهسێ خودێ بپارێزیت ب پاراستن و ئهنجامدانا فهرمانێن وی و دویركهڤتن و نهكرنا پاشڤهبرنێن وی؛ خودایێ مهزن یێ ل بهرامبهری وی، دزانیت كا ئهو چ دكهت و د چ ڕهوشدایه و دێ وی بسهرئێخیت و پشتهڤانییێ لێ كهت، و ئهگهر مرۆڤی د بهرفرههییێدا گوهدارییا خودێ كر؛ ل دهمێ ئهو مرۆڤ دكهڤیته د تهنگاڤی و بهڕتهنگییێدا؛ خودێ دێ دهرگههێن خێرێ و بهرفرههییێ ل بهر وی ڤهكهت، ڤێجا بلا عهبد یێ ڕازی بیت ب وی تشتێ خودێ د قهدهرا ویدا نڤیسی ژ باشی و خرابییێ، دیسان بلا مرۆڤ ل دهمێ تهنگاڤی و بهڕتهنگییێدا پێگیری صهبڕ و ههدارێ بیت، چونكی ب ڕاستی صهبڕ و ههدار كلیلا ڤهبوونا دهرگههایه، نهخۆشی و تهنگاڤی ژی دهمێ دژوار بوو؛ بهرفرههی و ڕزگاربوون دێ بۆ وی ژ دهڤ خودێ هێت، كا چاوا ئهگهر نهخۆشی هات؛ خودێ دێ خۆشییهكێ ب دویڤ وێ نهخۆشییێدا ئینیت.
Benefits from the Hadith
- گرنگییا فێرکرنا زارۆکێن بچویك ب کاروبارێن دینێ وان ژ ئێکتاپەرستییێ و تۆڕه و ئادابان و ژ بلی وان.
- جزادان ههر ژ جۆرێ کریارێیە.
- فەرمانكرن ب پشتبەستنا ل سهر خودێ و خۆهێلانا ب هیڤییا خودێ ب تنێڤه، و خودێ باشترین پشتهڤان و وهكیله.
- باوەری ب قەزا و قەدەرێ و ڕازیبوونا ب قهدهرێ و کو خودێ هەمی تشت د قهدهرێدا نڤیسینه.
- ههر كهسێ فەرمانا خودێ بهرزه بكهت و جێبهجێ نهكهت؛ خودێ ژی دێ وی بهرزهكهت و ناپارێزیت.
- مزگینییا مهزن ئهڤهیه كو دهمێ نهخۆشی ب سهر مرۆڤیدا هات؛ بلا چاڤهڕێی خۆشییێ بكهت.
- دلهدلدانا عهبدی ل دهمێ پهیدابوونا موسیبهت و نهخۆشییێ و ژ دهستدانا وی تشتێ وی حهزژێكری، ئهڤه د گۆتنا ویدا دهمێ دبێژیت: ((بزانە کو ئەو تشتێ ب سهرێ ته هاتى ؛ نەدبوو ژ ته ببوريت و ئەو تشتێ ژته بورى ؛ نەدبوو بگههيته ته))، ڤێجا ڕستهیا ئێكێ دلهدلدانه ژ بهر پهیدابوونا تشتێ نهخۆش و یا دووێ ژی دلهدلدانه ژ بهر ژ دهستدانا تشتێ حهزژێكری و خۆش.