عن جندب بن عبد الله -رضي الله عنه- قال: سمعت النبي -صلى الله عليه وسلم- قبل أن يموت بخمس، وهو يقول: «إني أبرأ إلى الله أن يكون لي منكم خليل، فإن الله قد اتخذني خليلا كما اتخذ إبراهيم خليلا، ولو كنت متخذا من أمتي خليلا لاتخذت أبا بكر خليلا، ألا وإن من كان قبلكم كانوا يتخذون قبور أنبيائهم مساجد، ألا فلا تتخذوا القبور مساجد، فإني أنهاكم عن ذلك».
[صحيح.] - [رواه مسلم.]
المزيــد ...

ئەم وەرگێڕاوە پێویستی بە پێداچوونەوە و وردبوونەوەی زیاتر هەیە.

لە جوندوبی کوڕی عبداللەوە -ڕەزای خوای لێبێت- دەڵێت گوێم لە پێغەمبەرﷺ بووە کەپێنج شتی فەرمووە پێش ئەوەی بمرێت :«إني أبرأ إلى الله أن يكون لي منكم خليل، فإن الله قد اتخذني خليلا كما اتخذ إبراهيم خليلا، ولو كنت متخذا من أمتي خليلا لاتخذت أبا بكر خليلا، ألا وإن من كان قبلكم كانوا يتخذون قبور أنبيائهم مساجد، ألا فلا تتخذوا القبور مساجد، فإني أنهاكم عن ذلك». واتە: «من دوورم لەو کارە وبەریئم لە پێش خوای گەورە کە کەسێک بکەم بە خەلیلی خۆم (خەلیل: واتە ئەوپەڕی پلەی خۆشەویستی)، خوای گەورە منی کردووە بە خەلیلی خۆی هەروەکو چۆن ئیبراهیمی کرد بە خەلیلی خۆی، ئەگەر کەسێکم بکردایەتە خەلیلی خۆم لە ئومەتەکەمدا ئەوا ئەبو بەکرم دەکرد بە خەلیلی خۆم، ئەوانەی پێش ئێوە گۆڕی پێغەمبەرەکانیان دەکرد بە مزگەوت، ئێوە گۆڕستانەکان نەکەن بە مزگەوت، من نەهیتان لێ دەکەم لەم کارە.»
صەحیحە - موسلیم گێڕاویەتیەوە

شیکردنەوە

پێغەمبەر ﷺ پێش مردنی باسێکی گرنگی بە ئومەتەکەی فەرموو، باسی پلەی خۆی دەکات لای خودا، کە گەیشتووەتە بەرزترین پلەکانی خۆشەویستی، هەروەکو چۆن پێغەمبەر ئیبراهیم -علیه السلام- گەیشت بە ئەو پلە، ونەفی کردە لەوەی کە هیچ خەلیلێکی هەبێت جگە لە خوای گەورە، چونکە دڵی پڕ بووە لە خۆشەویستی خوای گەورە وبە گەورەدانانی وناسینی، بۆیە دڵی شوێنی کەسی تری تیا نابێتەوە، وخەلیلیەت لە دڵدا تەنیا بۆ یەک کەسە، ئەگەر پێغەمبەر ﷺ کەسێکی بکردایە بە خەلیلی خۆی لە خەڵکیدا ئەوا ئەبوبەکری سدیق -ڕەزای خوای لێبێت- ی دەکرد بە خەلیلی خۆی، کە ئەمەش ئاماژەیە بۆ فەزڵی ئەبوبەرکر وبوونی بە خەلیفە لە پاش خۆی، پاشان باسی زیادەڕەوی جولەکە ونەسڕانییەکانی کرد لە قەبری پێغەمبەرەکانیان هەتا وای لێهات بیانکەنە پەرستراو وهاوبەش خوای گەورە، ونەهی کردووە لە ئومەتەکەی کە ئەو کارە بکەن، ونەسڕانییەکان تەنیا یەک پێغەمبەریان بۆ هات ئەویش عیسا بوو -علیه السلام-، بەڵام ئەوان پێیان وایە قەبری هەیە لە سەر زەویدا، بەڵام ڕاستی وحەقیقەت ئەوەی کە عیسا -علیه السلام- بۆ ئاسمان بەرزکرایەوە ونە لە خاچ دراوە ونە گۆڕ دانراوە.

وه‌رگێڕانی ماناكان: ئینگلیزی فەڕەنسی ئیسپانی تورکی ئۆردی ئەندەنوسی بۆسنی ڕووسی بەنگالی چینی فارسی تاگالۆگ هیندی هوسا
پیشاندانی وەرگێڕانەکان
1: دڵنیابوون لە بوونی سیفەتی (المحبة - خۆشەویستی ) بۆ خوای گەورە بەو شێوەیەی کە شانەی شکۆداری خۆیەتی.
2: فەزڵی هەردوو خەلیل: موحەمەد وئیبراهیم -علیهما السلام-.
3: فەزڵی ئەبوبەرکری صدیق -ڕەزای خوای لێبێت-، کە ئەو باشترینی ئەم ئومەتەیە لە پاش پێغەمبەر ﷺ.
4: بەڵگەیە لە سەر خیلافەتی وجێنیشتنی ئەبی بەکری صدیق -ڕەزای خوای لێبێت- لە پاش کۆچی دوایی پێغەمبەر -صلی الله علیه وسلم-.
5: دڵنیابوون لە خەلیلیەتی پێغەمبەر ﷺ بۆ خوای گەورە.
6: بنیات نانی مزگەوت لە سەر گۆڕەکان لە کردەوە ونەریتی ئومەتەکانی پێشووترە.
7: نەهی کردن لەوەی کە گۆڕەکان وگۆڕستانەکان بکرێنە شوێنی خوا پەرستی بەوەی کە نوێژیان لا بکرێت یان نوێژ بەرامبەریان بکرێت یان مزگەوت وگومەزیان لە دروستبکرێت، چونکە ئەنجامدانی هەر کارێک لەمانە هۆکارە بۆ تووشبوون بە شیرک وهاوبەشدانان بۆ خوای گەورە.
8: ڕێگرتن لەو هۆکارانەی کە دەبێتە هۆی ئەنجامدانی شیرک وهاوبەشدانان بۆ خوای گەورە.