فەرموودە: ((عه‌دوا (ڤه‌گوهاستنا نه‌خۆشییێ ژ ئێكی بۆ ئێكی ب خۆرستی ئانكو ئه‌و ب خۆ كارتێكرنێ بكه‌ت) نينه‌ (به‌لكی ئه‌و ب حه‌زا خودێیه‌)، طيه‌ره‌ (فالگرتن ب بالنده‌یان و تشتێن دی) نينه‌ و كه‌یفا من ب گه‌شبینییێ (فه‌ئلێ) دهێت)) گۆتن: فه‌ئل چییه‌؟ گۆت: ((په‌یڤا خۆش و جوانه‌))

عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رضي الله عنه عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ:
«لَا عَدْوَى، وَلَا طِيَرَةَ، وَيُعْجِبُنِي الْفَأْلُ» قَالَ قِيلَ: وَمَا الْفَأْلُ؟ قَالَ: «الْكَلِمَةُ الطَّيِّبَةُ».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح مسلم: 2224]

ئه‌نه‌سێ كوڕێ مالكی (خودێ ژێ ڕازی بیت) دبێژیت: پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت:
((عه‌دوا (ڤه‌گوهاستنا نه‌خۆشییێ ژ ئێكی بۆ ئێكی ب خۆرستی ئانكو ئه‌و ب خۆ كارتێكرنێ بكه‌ت) نينه‌ (به‌لكی ئه‌و ب حه‌زا خودێیه‌)، طيه‌ره‌ (فالگرتن ب بالنده‌یان و تشتێن دی) نينه‌ و كه‌یفا من ب گه‌شبینییێ (فه‌ئلێ) دهێت)) گۆتن: فه‌ئل چییه‌؟ گۆت: ((په‌یڤا خۆش و جوانه‌)).
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح مسلم - 2224]

شیکردنەوە

پێغه‌مبه‌ر (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) مه‌ ئاگه‌هدار دكه‌ت كو ئه‌و باوه‌رییا خه‌لكێ سه‌رده‌مێ نه‌زانینێ هه‌ی كو نه‌خۆشی ب خۆ و بێی قه‌ده‌را خودێ دهێته‌ ڤه‌گوهاستن و دچیته‌ د ناڤ كه‌سێن دیدا یا خه‌له‌ته‌ و چ ڕاستی بۆ نینن. و (طیه‌ره‌) ژی یا خه‌له‌ته‌ و چ ڕاستی بۆ نینن كو ئه‌و ژی ب شوم دیتن و بێئیفله‌ح دیتنا هه‌ر تشته‌كێ بهێته‌ گوهلێبوون یان دیتنه‌، وه‌كی بالنده‌یان، گیانه‌وه‌ران، كه‌سێن كێمئه‌ندام، ژماره‌یان، ڕۆژان یان هه‌ر تشته‌كێ دی. ب تنێ و ڕه‌نگه‌كێ تایبه‌ت به‌حسێ بالنده‌یان كرییه‌، چونكی ل سه‌رده‌مێ نه‌زانیێ (جاهلییه‌تێ) ئه‌ڤ چه‌نده‌ یا به‌لاڤ بوو، بابه‌ت ژی یێ ب ڤی ڕه‌نگی بوو: ده‌مێ ئێكی ڤیابا ده‌ست ب كاره‌كی یان گه‌شته‌كێ یان بازرگانییه‌كێ یان هه‌ر تشته‌كێ دی بكه‌ت؛ دا بالنده‌كی به‌رده‌ت، ئه‌گه‌ر ئه‌ڤ بالندە‌ بۆ لایێ ڕاستێ فڕیبا؛ دا بێژیت ئه‌ڤ كاره‌ یێ ب خێره‌ و دا ده‌ست ب وی كاری كه‌ت، به‌لێ ئه‌گه‌ر بۆ لایێ چه‌پێ فڕیبا؛ دا بێژیت خێر د ڤی كاریدا نینه‌ و بێئیفله‌حییه‌ و دا ده‌ست ژ كاری به‌رده‌ت. پاشی پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) به‌حسێ هندێ كر كو كه‌یفا وی ب گه‌شبینییێ (فه‌ئلێ) دهێت، فه‌ئل ژی ئه‌و كه‌یفخۆشییه‌ یا ب سه‌ر مرۆڤیدا دهێت ژ به‌ر په‌یڤه‌كا جوان كو گوهلێ دبیت و وه‌ ل وی دكه‌ت هزرێن باش ب خودایێ خۆ ببه‌ت.

لە سوودەکانی فەرموودەکە

1. خۆهێلانا ب هیڤییا خودایێ مه‌زنڤه‌ و كو كه‌س خێر و باشییێ نائینیت و شه‌ڕ و خرابییێ دویر ناكه‌ت ژ بلی خودێ.
2. پاشڤه‌برن ژ طیه‌ره‌یێ كو ئه‌و ژی ب خراب و بێئیفله‌ح دیتنا تشتانه‌، چونكی مرۆڤی ژ كار دئێخیت و ناهێلیت كار بكه‌ت.
3. گه‌شبینی (فه‌ئل) نه‌ ژ وی جۆرێ طیه‌ره‌یێیه‌ یا پاشڤه‌برن ژێ هاتییه‌ كرن، به‌لكی ئه‌و ژ گومانا باشه‌ ب خودایێ مه‌زن.
4. هه‌ر تشته‌كێ ڕویدده‌ت؛ ئه‌و ب قه‌زا و قه‌ده‌را خودایێ مه‌زنه‌، ئه‌و خودایێ ب تنێ و چ شریك و هه‌ڤپشك نینن.