پۆلێنکردن: لیستی فەرموودەکان
لیستی فەرموودەکان
چ نكاح (مارهبرین) بێی وهلی نینن
((ژ ههژیترین ماف هوین پێگیرییێ پێ بكهن؛ ئهو مهرجن یێن ههوه عهورهت (یێن ههڤژينێن خۆ) پێ حهلال كرین))
((دونیا خۆشییهكا بهروهخته، و باشترین خۆشییا دونیایێ ژی؛ ههڤژینهكا باشه))
ئاڤرمیشی و دیباجی نهكهنه بهر خۆ و د ئامانێن زێڕ و زیڤیدا ئاڤێ ڤهنهخۆن و د واندا خوارنێ ژی نهخۆن، چونكی ئهو ل دونیایێ بۆ وانه و ل ئاخرهتێ بۆ مهنه
پێغهمبهرێ خودێ (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) پاشڤهبرن ژ قهزهعێ كر (قهزهع ژی ئهڤهیه مرۆڤ هندهك ژ پرچا خۆ بتڕاشیت و هندهكێ بهێلیت)
((سمبێلان باش كورت بكهن و ڕیهان بهێلن))
((بلا زهلام بهرێ خۆ نهدهته عهورهتێ زهلامی و بلا ژن بهرێ خۆ نهدهته عهورهتێ ژنێ
ب ڕاستی ژ باشترینێ ههوه ئهو كهسه یێ ڕهوشتێ وی ژ یێ ههمی كهسان جوانتر بیت))
((مسوگهر باوهردار ب ڕهوشتێ خۆ یێ جوان؛ دگههیته پلهیا وی كهسێ ب ڕۆژێ ڕۆژییان دگریت و ب شهڤێ شهڤنڤێژان دكهت))
((باوهردارێ باوهرییا وی ژ یا ههمییان تهمامتر؛ ئهوه یێ ڕهوشتێ وی ژ یێ ههمییان جوانتر، باشترینێ ههوه ژی ئهوه یێ ژ ههمییان باشتر بیت بۆ ئافرهتێن مالا خۆ))
دهربارهی وی تشتێ ژ ههمییان پتر خهلكی دبهته بهحهشتێ پرسیار ژ پێغهمبهرێ خودێ (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) هاته كرن، ئینا گۆت: ((تهقوا خودێ و ڕهوشتێ جوان
ڕهوشتێ پێغهمبهرێ خودێ (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) ژ یێ ههمی مرۆڤان جوانتر بوو
ب ڕاستی ڕهوشتێ پێغهمبهرێ خودێ (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) قورئان بوو
((مسوگهر خودێ چاكی ل سهر ههمی تشتان نڤیسییه
((مسوگهر كهسێن دادپهوهر ل دهڤ خودێ یێن ل سهر هندهك مینبهرێن ڕۆناهییێ، ئهڤ كهسه یێن ل ڕهخێ ڕاستێ یێ خودایێ دلۆڤان و ههردوو دهستێن خودێ ژی ڕاستن
((زیان گههاندن نینه و بهرسڤدانا زیانێ ب زیان گههاندنێ نینه، ههر كهسێ زیان گههاند؛ خودێ ژی دێ زیانێ گههینیتێ، و ههر كهسێ تهنگاڤی ل سهر خهلکی دروستكر و بارێ وان گرانكر؛ خودێ ژی دێ تهنگاڤییێ ل سهر وی چێكەت و بارێ وی گران كهت))
مهتهلا ههڤالێ باش و ههڤالێ خراب وهكی خودانێ مسكێ و ئهوێ كویرها ئاسنی (كو ئاسنگهره) خۆش دكهت،
تووڕه نهبه
((مرۆڤێ ب هێز ئهو نینه یێ د زۆڕانبازییێدا یێ ب هێز بیت، بهلكی مرۆڤێ ب هێز ئهوه یێ ل دهمێ توڕهبوونێ بشێت خۆ ڕاگریت و كونتڕۆلێ ل سهر خۆ بكهت))
((چار خهسلهت و سالۆخهت یێن ههین، ههر كهسێ ل دهڤ ههبن، ئهو منافق و دووڕویهكێ خۆڕییه، و ههر كهسێ سالۆخهتهك ژ وان چاران ل دهڤ ههبیت، ئهڤه سالۆخهتهك ژ سالۆخهتێن نیفاق و دووڕویاتییێ یێ ل دهڤ وی ههی ههتا دهێلیت: ئهگهر ئاخڤت؛ دێ درهوێ كهت، ئهگهر كهسهكی باوهرییا خۆ پێ ئینا؛ دێ خیانهتێ كهت، ئهگهر سۆز و پهیمانهك دا؛ دێ لێڤهبیت و ئهگهر گهنگهشهك كر دێ ژ حهقییێ دویر كهڤیت و دێ سنووران بهزینیت))
شهرم ژ باوهرییێیه
((ئەگەر ئێكی حهز ژ برایێ خۆ (یێ موسلمان) كر، هنگی بلا بێژیته وی كو حهز ژێ دكهت))
((ههمی باشی خێر و صهدهقهنه))
((ههر گهھ و ههستیكهك ژ مرۆڤی خێرهك ل سهر ههیه
((ههر كهسێ نهخۆشی و تهنگاڤییهكێ ژ نهخۆشی و تهنگاڤییێن دونیایێ ل سهر باوهردارهكی ڕاكهت؛ خودێ دێ نهخۆشی و تهنگاڤییهكا ڕۆژا قیامهتێ ل سهر وی ڕاكهت
((ل ڕۆژا قیامهتێ ههردوو پێیێن چ عهبدان نالڤن ههتا پرسیار ژێ نههێته كرن دهربارهی عهمرێ وی كا د چدا ب سهر برییه و دهربارهی زانستێ وی كا چ كار پێ كرییه و دهربارهی مالێ وی كا ژ كیڤه پهیدا كرییه و كا د چ تشتیدا مهزاختییه و دهربارهی لهشێ وی كا د چدا ڕزاندییه))
((ئهو كهسێ ڕادبیت بڕێڤهبرنا كاروبارێن بیژنێ و كهسێن ههژار و بهلەنگاز؛ وهكی وی موجاهدییه یێ د ڕێكا خودێدا جیهادێ دكهت، یان وهكی وی كهسییه یێ شهڤێ شهڤنڤێژان دكهت و ڕۆژێ یێ ب ڕۆژی بیت))
((ههر كهسێ باوهری ب خودێ و ڕۆژا دویماهیكێ ههبیت؛ بلا ئاخڤتنا خێرێ بكهت یان ژی بلا بێدهنگ بیت
((چ باشییان ب كێم نهبینه، خۆ ئهگهر ئهڤ باشییه ئهڤه بیت تو ب ڕویهكێ خۆش و دهڤ گڕنژین بگههییه برایێ خۆ))
((ههر كهسێ دلۆڤانییێ ب خهلكی نهبهت؛ خودایێ مهزن ژی دلۆڤانییێ ب وی نابهت))
((كهسێن دلۆڤان، خودایێ دلۆڤان دلۆڤانییێ پێ دبهت، دلۆڤانییێ ب یێن ل ئهردی ببهن، ئهوێ ل ئهسمانی دێ دلۆڤانییێ ب ههوه بهت))
((موسلمان ئهوه یێ موسلمانێن دی ژ ئهزمان و دهستێ وی د پاراستی و سلامهت بن، و مشهختی ئهوه یێ ژ وان تشتان دویر بكهڤیت یێن خودێ پاشڤهبرن ژێ كری))
((مافێ موسلمانی ل سهر موسلمانی پێنجن: بهرسڤدانا سلاڤێ، سهرهدانا نهساخی، دویكهڤتنا جهنازهی، د بهرسڤ چوونا گازییێ (مهعزومكرنێ) و بهرسڤدانا كهسێ دبێهنشیت (و دبێژیت: (الحمدلله)، تو دێ بێژییێ: یرحمك الله)))
((هوین ناچنه بهحهشتێ ههتا باوهرییێ نهئینن، و باوهرییا ههوه كامل نابیت ههتا حهز ژ ئێكودوو نهكهن، ئهرێ ما ئهز بهرێ ههوه نهدهمه تشتهكی ئهگهر هوین ئهنجام بدهن دێ حهز ژ ئێكودوو كهن؟ سلاڤێ د ناڤبهرا خۆدا بهلاڤ بكهن))
زهلامهكی پرسیار ژ پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) كر: كیژ كریارا ئیسلامێ باشتره؟ گۆت: ((تو خوارنێ بدهی و سلاڤ كهیه وی كهسێ تو دنیاسی و یێ تو نەنیاسی))
ئهرێ ئهز بهرێ ههوه نهدهمه هندهك كاران كو خودێ گونههان پێ ژێدبهت و پلهیان پێ بلند دكهت؟
((باوهردارێ ب هێز، باشتر و خۆشتڤیتره ل دهڤ خودێ ژ باوهردارێ لاواز و د ههردووكاندا خێر یا ههی
((بهردهوام جبریلی شیرهت ب قهنجی و باشییا د گهل جیرانی ل من كر ههتا من هزركری جيران دێ بیته میراتگرێ جيرانێ خۆ))
((ههر كهسێ بهڕهڤانییێ ژ كهسایهتی و كهڕامهتا برایێ خۆ بكهت؛ خودێ ژی ل ڕۆژا قیامهتێ دێ ڕویێ وی ژ ئاگرێ جههنهمێ پارێزیت))
ئانكو: ((ئێك ژ ههوه باوهرییێ نائینیت، ههتا ئهوا وی بۆ خۆ دڤێت؛ بۆ برایێ خۆ ژی بڤێت))
(( نهرمى د ههر تشتهكيدا بيت دێ جوان كهت ، و ههر تشتهكێ نهرمى ژێ بهێته دهرئينان دێ كرێت كهت))
((كاروباران ب ساناهی بێخن و ب زهحمهت نهئێخن، مزگینییێ بدهن و خهلكی نهڕهڤینن))
ئهم ل دهڤ عومهری بووین، ئینا گۆت: ((ئهم یێن هاتینه پاشڤهبرن كو بارێ خۆ گران بكهین))
((ئهگهر ئێك ژ ههوه خوارن خوار، بلا ب دهستێ خۆ یێ ڕاستێ بخۆت، و ئهگهر ڤهخوار، بلا ب دهستێ خۆ یێ ڕاستێ ڤهخۆت، چونكی شهیتان ب دهستێ خۆ یێ چهپێ دخۆت و ڤهدخۆت))
كوركۆ، ناڤێ خودێ بینه (بێژه بسم الله)، و ب دهستێ ڕاستێ بخۆ، و ژ بهرا خۆ بخۆ
((ب ڕاستی خودێ ژ عهبدی ڕازی دبیت دهمێ تشتهكی دخۆت و سوپاسییا خودێ دكهت ل سهر وی تشتی یان تشتهكی ڤهدخۆت و سوپاسییا خودێ دكهت ل سهر وی تشتی))
زهلامهكی ل دهڤ پێغهمبهرێ خودێ (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) ب دهستێ چهپێ خوارن دخوار، ئینا گۆتێ: ((ب دهستێ خۆ یێ ڕاستێ بخۆ))، گۆت: ئهز نهشێم، گۆت: ((خودێ نهكهت تو بشێی
دهمێ پێغهمبهرێ خودێ (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) دبێهنشی؛ دهستێ خۆ یان جلكێ خۆ ددانا سهر دهڤێ خۆ و دهنگێ خۆ پێ نزم دكر
((ب ڕاستی خودێ حهز دكهت ڕوخسهت و دهستویرییێن وی بهێنه وهرگرتن و ئهنجامدان، ههروهكی چاوا حهز دكهن واجب و فهركرییێن وی بهێنه جێبهجێكرن))
((ههر كهسێ خودێ خێر و باشی بۆ بڤێت؛ دێ تووشی بهلا و نهخۆشییان كهت))
((ههر وهستییانهك، نهخۆشییهك، خهمهك، كۆڤانهك، ئازارهك یان تهنگاڤییهك بگههیته موسلمانی، ههتا ئهو سترییا دچیته د پێیێ وی ژیڕا؛ بۆ ڤێ ههمییێ خودێ دێ گونههێن وی ژێبهت))
كارێ باوهرداری یێ سهیره، ب ڕاستی ههمی كارێن وی خێرن و ئهڤه بۆ چ كهسێن دی نینه ب تنێ باوهردار نهبیت
((ئهگهر مرۆڤ نهساخ بوو یان چوو گهشتێ؛ هنگی خێرا وان كارێن وی ل دهمێ ل مال و یێ ساخلهم دكرن دێ بۆ هێته نڤیسین))
لهزێ د كریارێن (باش)ـدا بكهن بهری هندهك فتنه ب سهر ههوهدا بهێن كو وهكی پارچهیێن شهڤا تاڕینه،
((ههر كهسێ خودێ خێر و باشی بۆ بڤێت؛ دێ شارهزا كهت د دینیدا
((خۆ فێری زانینێ نهكهن دا شانازییێ بۆ خۆ پێ ل دهڤ زانایان بكهن و دا گهنگهشیێ بۆ خۆ پێ د گهل نهزانان بكهن
((باشترینێ ههوه ئهوه یێ خۆ فێری قورئانێ دكهت و خهلكی ژی فێری قورئانێ دكهت))
ئهو فێری دهھ ئایهتان ژ پێغهمبهرێ خودێ (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) دبوون، پاشی نهدچوونه سهر دهھ ئایهتێن دی دا فێر ببنێ؛ ههتا ئهو زانینا د ڤان ئایهتاندا ههیی نهزانیبا و كار ب وان ئایهتان نهكربا
((ههر كهسێ پیتهكێ ژ پهڕتووكا خودێ بخوینیت؛ دێ خێرهك بۆ وی ژ وێ خواندنێ هێته نڤیسین، خێر ژی ب دهھ خێرێن وهكی خۆیه
((دێ ب ههڤالێ قورئانێ (ئهوێ پێگیر ب قورئانێ ب خواندن و ژبهركرنێ و كار پێ دكهت) هێته گۆتن: بخوینه و بلندبه، بخوینه ههروهكی چاوا ته د دونیایێدا دخواند، چونكی ب ڕاستی پلهیا ته یا ل دهڤ دویماهیك ئایهتا تو دخوینی))
((ئهرێ ئێك ژ ههوه حهز دكهت ئهگهر زڤڕی مالا خۆ؛ سێ حێشترێن ئاڤس و مهزن و قهلهو ل مالا خۆ ببینیت؟
((بهردهوام پێداچوونا ڤێ قورئانێ بكهن، چونكی ئهز ب وی كهمه یێ نهفسا موحهممهدی د دهستیدا؛ ئهو زویتر ژ بیرا مرۆڤی دچیت ژ وێ حێشترا ژ وی وهریسێ پێیێ وێ پێ هاتییه گرێدان ڤهدڕهسیت))
((مالێن خۆ نهكهنه گۆڕستان، ب ڕاستی شهیتان ژ وێ مالێ دڕهڤیت یا سووڕهت بهقهڕه تێدا دهێته خواندن))
ئهبول مونذیر؛ ئهرێ تو دزانی ئهو كیژ ئایهته ژ پهڕتووكا خودێ ل دهڤ ته ههی كو ژ ههمییان مهزنتره؟))، گۆت: من گۆتێ: ﴿اللهُ لا إلَهَ إلّا هو الحَيُّ القَيُّومُ﴾ [البقرة: 255]. گۆت: ئینا دهستێ خۆ ل سینگێ من دا و گۆت: ((وهی ته پیرۆز بیت ئهڤ زانینه ئهبول مونذیر و خودێ بۆ ته بهرهكهتێ بێخیتێ))
((ههر كهسێ ب شهڤێ ههردوو ئایهتێن دویماهیكا سووڕهت بهقهڕه بخوینیت؛ ئهو تێرا وی ههنه))
((دوعا عیبادهت ب خۆیه
پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) د ههمی ڕهوشاندا زكرێ خودێ دكر
((ل دهڤ خودایێ مهزن خۆ تشتهك ژ دوعایێ باشتر و بهاتر نینه))
((مسوگهر باوهری د ناڤ دلێ ههر ئێك ژ ههوهدا كهڤن و لاواز دبیت، ههروهكی كا چاوا جلك كهڤن دبیت، لهوا هوین داخوازێ ژ خودێ بكهن ئهو باوهرییێ د دلێ ههوهدا نوی بكهتهڤه))
((نێزیكترین جھ و دهم مرۆڤ تێدا یێ نێزیكی خودێ بیت؛ ئهوه دهمێ مرۆڤ تێدا دچیته سوجدێ، لهوا هوین گهلهك دوعایان د سوجدێدا بكهن))
پترییا دوعایێن پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) ئهڤه بوون: ((خودایێ مه؛ تو د دونیایێدا چاكییێ بده مه و د ئاخرهتێ ژیدا چاكییێ بده مه و مه ژ سزایێ ئاگرێ جههنهمێ بپارێزه))
ئهرێ ئهز ههوه ئاگههدار نهكهم ب باشترین كریارا ههوه و پاقژترینا وان ل دهڤ شاهێ ههوه (كو خودێیه) و بلندترینا وان د پلهیێن ههوهدا
((ب ڕاستی ته پرسیارا تشتهكێ مهزن ژ من كر و ئهو تشتهكێ ب ساناهییه بۆ وی كهسێ خودێ ل بهر وی ب ساناهی لێ كربیت
ههر شهڤ، دهمێ پێغهمبهر (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) دهاته سهر جهێ خۆ یێ نڤستنێ؛ دا لهپێن دهستێ خۆ گههینیته ئێك (وهكی دهمێ ئهم دوعا دكهین)، پاشی دا پفكهته تێدا و دا ڤان سووڕهتان تێدا خوینیت: {قُلْ هُوَ اللهُ أَحَدٌ} و {قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ} و {قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ}
((سهروهرا ئیستیغفاران
دهمێ ل ته دبیته ئێڤار و دهمێ ل ته دبیته سپێده تو {قل هو الله أحد} و ههردوو سووڕهتێن خۆپاراستنێ (الفلق و الناس) سێ جاران بخوینه؛ ئهڤ سووڕهته تێرا ته ههنه ژ ههر تشتهكی))
((خۆشتڤیترین گۆتن ل دهڤ خودێ چار گۆتنن: خودێ یێ دویر و پاقژه ژ ههمی كێماسییان (سُبْحَانَ اللهِ)، سوپاسی ههمی بۆ خودێ بن (الْحَمْدُ لِلهِ)، ژ ئهلڵاهی پێڤهتر چ خودایێن ژ ههژی پهرستنێ نینن (لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ) و خودێ مهزنترینه (اللهُ أَكْبَرُ)، تو ژ كیژكێ دهستپێبكهی ژی دروسته و چ زیان تێدا نینه))
((ههر كهسێ (ڕۆژێ) دهھ جاران بێژیت: ژ ئهلڵاهی پێڤهتر چ خودایێن ژ ههژی پهرستنێ نینن، ئهو ئێكێ ب تنێیه و وی چ شریك و ههڤال نینن، مولك و دهستههلات و سوپاسی ههمی یێن وینه و ئهو ل سهر ههر تشتهكی یێ خودان شیانه (لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ)
((دوو پهیڤ یێن ههین، د سڤكن ل سهر ئهزمانی، د گرانن د تهڕازییێدا و د خۆشتڤینه ل دهڤ خودایێ دلۆڤان
((ههر كهسێ ڕۆژێ سهد جاران بێژیت: پاقژی ژ ههمی كێماسییان و سوپاسی بۆ خودێ بن (سُبْحَانَ اللهِ وَبِحَمْدِهِ)؛ دێ گونههێن وی هێنه ژێبرن، خۆ ئهگهر هندی كهفا سهر دهریایێ ژی بن))
((پاقژی نیڤا باوەرییێیە، و (الحَمدُ لِلهِ) تەڕازییێ تژی دکەت و (سُبحانَ اللهِ وَالحَمدُ لِلهِ) ژی د ناڤبەرا ئەسمان و ئەردیدا تژی دكهن - یان تژی دکەت -
((ئهگهر ئهز بێژم: (سُبْحَانَ اللهِ وَالْحَمْدُ لِلهِ وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَاللهُ أَكْبَرُ)، ل دهڤ من خۆشتڤیتره ژ ههر تشتهكێ ڕۆژ ل سهر ههلاتی))
((باشترین زكر: گۆتنا: (لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ)ـیه و باشترین دوعا ژی: (الْحَمْدُ لِلهِ)ـیه))
((ههر كهسێ ل جههكى ب روينيته خوار، پاشی گۆت: ئهز خۆ ب پهیڤێن خودێ یێن تهمام دپارێزم، ژ خرابییا وی تشتێ ئافراندی، خۆ تشتهك زیانێ ناگههینیته وی ههتا ئهو ژ وی جهی دچیت و باردكهت))
((ئهگهر ئێك ژ ههوه چوو د ناڤ مزگهفتێڤه بلا بێژیت: خودایێ من؛ تو دهرگههێن دلۆڤانییا خۆ ل بهر من ڤهكه، و ئهگهر دهركهڤت بلا بێژیت: خودایێ من؛ ئهز داخوازا قهنجییا ته دكهم))
((ئهگهر مرۆڤ چوو مالا خۆ و ل دهمێ چوونێ و ل دهمێ خوارنێ ناڤێ خودێ ئینا و زكرێ وی كر، شهیتان دێ بێژیت: هوین نه ل ڤێرێ دنڤن و نه ل ڤێرێ شیڤێ دخۆن
((هەر کەسێ (ل ڕۆژا قیامەتێ) بگههیته دیدارا خودێ و وی چ شریك و ههڤال بۆ خودێ دروست نهكربن؛ دێ چیته بهههشتێ، و ههر کەسێ (ل ڕۆژا قیامەتێ) بگههیته دیدارا خودێ و وی شریك و ههڤالهك بۆ خودێ دروست كربیت؛ دێ چیته جههنهمێ))
((ل ڕۆژا قیامهتێ خودێ دێ زهلامهكی ژ ئوممهتا من ژ ناڤ ههمی چێكرییان (ژ مرۆڤ و ئهجنهیان) جودا كهت
ئهی پێغهمبهرێ خودێ؛ نینه گونهههكا مهزن و گونهههكا بچویك ههبیت، من ههمی یێن كرین و ئهنجامداین، گۆت: ((ئهرێ ما تو شاهده نادهی كو ژ ئهلڵاهی پێڤهتر چ خودایێن ژ ههژی پهرستنێ نینن و كو موحهممهد عهبدێ خودێ و پێغهمبهرێ وییه (أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ)؟
چونكی ب ڕاستی وی ڕۆژهكێ نهگۆت: خودایێ من؛ ل ڕۆژا لێپرسینێ گونههێن من ژێببه))
هندهك تشت دهێنه سهر دل و دهروونێ مه كو ئێك ژ مه ب مهزن دبینیت ب دهڤێ خۆ بیژیت و دهربڕینێ ژێ بكهت، ئینا پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) گۆت: ((ئهرێ ب ڕاستی ههوه (ئهو تشت د دل و دهروونێ خۆدا) دیتینه؟)) گۆتن: بهلێ، گۆت: ((ئهڤه ڕاستی و دروستییا باوهرییێیه))
سوپاسی بۆ وی خودایی بن یێ پیلانا وی (شهیتانی) بۆ وهسواسێ زڤڕاندی))
((كریار شهش (جۆرن)، خهلك ژی چار (جۆرن)، (كریار ب ڤی ڕهنگینه) دوو د فهركهرن و كریار یا ههی ئێك ب ئێكێیه و خێر یا ههی ب دهھ خێرێن وهكی خۆیه، خێر یا ههی ب حهفسهد خێرێن وهكی خۆیه
((مهتهلا مونافق و دووڕوی وهكی مهتهلا وێ پهزێیه یا د ناڤبهرا دوو كۆمێن پهزیدا مایه حهییری، جارهكێ دهێته د گهل ڤێ كۆمێ و جارهكێ دهێته د گهل ڤێ كۆمێ))
((مسوگهر ئێك ژ نیشانێن قیامهتێ ئهڤهیه زانین نهمینیت و نهزانین زێده بیت، زینا زێده بیت، ڤهخوارنا عهرهقێ زێده بیت، زهلام كێم بن و ئافرهت ببنه گهلهك، ههتا وی ڕادهی ههر پێنجی ئافرهت دێ زهلامەك ب كارێن وان ڕابیت و سهرپهرشتییا كارێن وان كهت))
((قیامهت ڕانابیت ههتا هوین شهڕێ جوهییان دكهن، ههتا بهر كو جوهییهكی یا خۆ ل پشت ڤهشارتی دبێژیت: ئهی موسلمانۆ؛ ئهڤه جوهییهكه ل پشت من، ڤێجا وی بكوژه))
((قیامهت ڕانابیت ههتا ڕۆژ ل ڕۆژئاڤایێ دهردكهڤیت، ڤێجا ئهگهر ڕۆژ (ژ وی ڕهخی) دهركهڤت و خهلكی (ئهو ب وی سهروبهری) دیت؛ ههمی دێ باوهرییێ ئینن
((ئهز یێ ل سهر حهوزا خۆ دا ببینم كا كی ژ ههوه دێ هێته دهڤ من، بهلێ ل نێزیكی من دێ ڕێگری ل هندهك مرۆڤان هێته كرن بهێنه دهڤ من و دێ هێنه پاشڤهبرن، ئهز ژی دێ بێژم: خودایێ من؛ ئهو ژ منن و ژ ئوممهتا منن
ئهز ب وی كهمه یێ نهفسا موحهممهدی د دهستیدا؛ ئامانێن وێ زێدەترن ژ هژمارا ستێر و ههسارهیێن ئهسمانی د شهڤهكا تاڕی و ساهيدا
((ههمی تشت ب قهدهرێنه، ههتا بێشیانی و زیرهكی، یان زیرهكی و بێشیانی))
((ئهگهر خودێ د قهدهرێدا بۆ عهبدهكێ خۆ نڤیسی كو ل ئهردهكی بمریت؛ دێ وه لێ كهت وى كارهك ل وی ئهردی ههبیت))
و ئهز ضهمامێ كوڕێ سهعلهبەیمه براگهورهيێ هۆزا سهعدێ كوڕێ بهكری
پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) بهحسێ تشتهكی كر، پاشی گۆت: ((ئهڤه دێ هنگی بیت دهمێ زانین دچیت و نامینیت
خودانێن پهڕتووكێ نه ڕاست دهربێخن و نه درهوین دهربێخن و بێژن: {آمَنَّا بِاللهِ وَمَا أُنْزِلَ إِلَيْنَا}
((خودێ نموونه بۆ مه ب ڕێكهكا ڕاست ئینایه
وهحی بۆ پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) هاته خوار و ژییێ وی چل سال بوو
پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) جهێ ژێكجوداكرنا سووڕهتان نهدزانی ههتا {بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ} بۆ هاتییه خوار
((ئهو كهسێ ب ئاشكهرایی قورئانێ دخوینیت، وهكی وی كهسییه یێ ب ئاشكهرایی خێر و صهدهقهیان دكهت، و ئهو كهسێ ب نهێنیڤه قورئانێ دخوینیت، وهكی وی كهسییه یێ ب نهێنیڤه خێر و صهدهقهیان دكهت))
ئهرێ ما ئهو خودایێ د دونیایێدا وه ل وی كری ل سهر دوو پێیان بڕێڤه بچیت نهشێت ل ڕۆژا قیامهتێ وه ل وی بكهت ل سهر ڕویێ خۆ بڕێڤه بچیت؟
((ههر كهسێ زیانێ بگههینیته موسلمانهكی؛ خودێ ژی دێ زیانێ گههینیته وی و ههر كهسێ زهحمهت و بارگرانییێ بۆ موسلمانهكی دروست بكهت؛ خودێ ژی دێ زهحمهت و بارگرانییێ بۆ دروست كهت))
((ب ڕاستی خودێ حهز ژ عهبدێ تهقوادارێ زهنگینێ ڤهشارتی دكهت))
پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) بێهنخۆشی ڕهد نهدكر
((ههر كهسێ پشكهكا وی زانستێ ستێرزانییێ فێربیت كو ب ڕێكا وی بانگهشهیا زانینا غهیبێ دهێته كرن؛ ئهڤه ئهو فێری پشكهكا سحر و سێرهبهندییێ بوو، ڤێجا چهند ل سهر زێده بكهت؛ دێ ل سهر فێربوونا سحرێ ژی زێده كهت))
بلا چ ڕستكێن ژ داڤێ تیركڤانێ یان ههر تشتهكێ دی هاتبنه دروستكرن ب ستویێ حێشترانڤه نهمینن و پێدڤییه ههمی بهێنه بڕین و پڕچاندن))
ئهجنه ڤێ پهیڤا ڕاست و دروست (ژ ئهسمانان) دبهت و پاشی وهكی قدقدا مریشكێ دبهت و دكهته د گوهێ ههڤالێ خۆدا (كو كاهن و فالگرن یێن كو بانگهشهیا زانینا غهیبێ دكهن)، ئهو ژی زێدهتر ژ سهد درهوان تێكهلی وێ پهیڤا ڕاست و دروست دكهن))
((پێغهمبهرێ خودێ (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) گۆتارا پێدڤییاتییێ (خطبة الحاجة) نیشا مه دا
پێغهمبهرێ خودێ (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) بهیعهت دامه (سۆز و پهیمان ژ مه وهرگرتن) ل سهر گوهداریكرنێ و جێبهجێكرنا فهرمانێن كاربدهستان ل دهمێ بهرتهنگی و بهرفرههییێ، د وی تشتێ بۆ مرۆڤی یێ خۆش و د وی تشتێ بۆ مرۆڤی یێ نهخۆش، بگره خۆ ل دهمێ ئهو مافێن خۆ ل پێش مه دئێخن
((ههر كهسێ بهێته دهڤ ههوه دهمێ هوین ل سهر ئێك پهیڤ و ئێك سهركرده كۆم ببن، و وی بڤێت ئێكگرتنا ههوه تێك بدهت یان كۆم و جهماعهتا ههوه ژ ئێك جودا بكهت؛ هنگی هوین وی بكوژن))
تو نه ژ ئههلێ ئاگریی، بهلكی تو ژ ئههلێ بهحهشتێی))
{ثُمَّ لَتُسْأَلُنَّ يَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِيمِ}
((ل دویماهییا ئوممهتا من دێ هندهك مرۆڤ پهیدا بن كو دێ هندهك ئاخڤتنێن وهسا بۆ ههوه بێژن نه ههوه و نه باب و باپیرێن ههوه چ جاران گوهـ لێ نهبووینه، ڤێجا هشیاری وان بن و خۆ ژ وان بپارێزن و وان ژ خۆ دویر بكهن))
بـنڤیسه، چونكی ئهز ب وی خودایی كهمه یێ نهفسا من د دهستێ ویدا، چ تشت ژ ڤی دهڤی دهرناكهڤیت ئهگهر حهقی نهبیت))
((ئهز هاتمه دهڤ پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) دا كو ببمه موسلمان، ڤێجا فهرمان ل من كر كو ئهز سهرێ خۆ ب ئاڤ و سیدرێ بشۆم))
گهلی خهلكی؛ من ئهڤ چهنده كر، ب تنێ بۆ هندێ دا هوین دویڤچوونا من بكهن و فێری نڤێژا من ببن))
((دهمێ ههوه گوهـ ل بانگی بوو؛ هوین ژی وهكی وێ یا بانگهلدێر دبێژیت ببێژن))
((ب ڕاستی ژ خرابترینێ مرۆڤان ئهون یێن قیامهت ب سهر واندا دهێت و ئهو د ساخ و ئهوێن گۆڕان (قهبران) دكهنه مزگهفت))
هنگی خودێ دێ وی بهته بهحهشتێ ب ئهوێ كریارا وی ههبیت))
((ب ڕاستی خودایێ مهزن ههوه پاشڤه دبهت كو سویند ب دایك و بابێن خۆ بخۆن
((قیامهت ڕانابیت ههتا كهسهك د بهر گۆڕێ كهسهكیڕا بچیت و بێژیت: خۆزی ئهز ل شوینا وی بام))
((قیامهت ڕانابیت ههتا دهم نێزیكی ئێك نهبیت
((ههر كهسێ ب مهرهم درهوێ ب ناڤێ من بكهت، بلا جهێ خۆ د ناڤ ئاگرێ جههنهمێدا ئاماده بكات))
مه گۆت: تو سهید و مهزنێ مهی، گۆت: ((سهید و مهزن ب تنێ خودێیه))، مه گۆت: و تو ژ مه ههمییان باشتری و ژ مە هەمییان مەزنتری، گۆت: ((ب ئاخڤتنا خۆ یا ئاسایی باخڤن، یان ب هندهك ئاخڤتنێن خۆ و بلا شهیتان ههوه ڕانهكێشیت (بۆ زێدهگاڤیكرنێ د مهدحكرنێدا)))
((مامۆ، بێژه: (لا إله إلا الله)، ئهو پهیڤهكه ئهگهر ته گۆت؛ ئهز دێ ل دهڤ خودێ بهڕهڤانییێ پێ ژ ته كهم))
پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) دهربارهی ئهنصاڕییان گۆت: ((كهس حهز ژ وان ناكهت ب تنێ باوهردار نهبیت، و كهسێ كهرب ژ وان ڤهنابن ب تنێ مونافق نهبیت، ههر كهسێ حهز ژ وان بكهت؛ خودێ دێ حهز ژێ كهت، و ههر كهسێ كهرب ژ وان ڤهببن؛ خودێ ژی دێ كهرب ژ وی ڤهبن))
دهستنڤێژهكا وهكی یا پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) بۆ وان گرت
من و پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) پێكڤه د ئامانهكێ ئاڤێدا سهرێ خۆ دشویشت، د دهمهكیدا ئهم ههردوو ب جهنابهت بووین، و وی فهرمان ل من دكر ئهز جلكهكی ل ناڤتهنگا خۆ گرێدهم، پاشی قهستا من دكر، د دهمهكیدا ئهز د زڤڕۆكا ههیڤانهدا بووم
من بهیعهت (پهیمان) دا پێغهمبهرێ خودێ (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) ل سهر شاهدهدانا (لا إله إلا الله و أن محمداً رسول الله) و ئهنجامدانا نڤێژێ و دانا زهكاتێ و گوهداری و جێبهجێكرنا فهرمانێن دهستههلاتداران و شیرهتكرن و ڤیانا باشییێ بۆ ههمی موسلمانان
((تەقوایا خودایێ خۆ بکەن، هەر پێنج نڤێژێن خۆ بکەن، ڕۆژیێن هەیڤا خۆ بگرن، زەکاتا مالێ خۆ بدەن و گوهدارییا دەستهەلاتدارێن خۆ بکەن؛ (ئهگهر ههوه ئهڤه كر؛) دێ چنە د ناڤ بهحەشتا خودایێ خۆدا))
كارهكی نیشا من بده، ئهگهر من ئهنجام دا؛ پێ بچمه بهحهشتێ؟ گۆت: ((خودێ بپهرێسه و چ شریكان بۆ چێنهكه، نڤێژێن فهڕز دروست بكه، زهكاتا واجب بده، ڕۆژییێن ڕهمهزانێ بگره))
ئهرێ ڤێجارێ ئهم بهیعهتێ ل سهر چ بدهینه ته؟ گۆت: ((ل سهر هندێ كو خودێ بپهرستن و چ شریكان بۆ چێنهكهن، ههر پێنج نڤێژێن خۆ د دهمێ واندا بكهن، و گوهدارییێ بكهن -پاشی ب دهنگهكێ نزم پهیڤهك گۆت- و چ تشتان ژ خهلكی نهخوازن))
((نڤێژا زهلامی ب جهماعهت؛ ب بیست و چهند پلهیان زێدهتره ژ نڤێژا وی د مالا ویدا یان د بازاڕێ ویدا
((ل ڕۆژا قیامهتێ خۆ تشتهك د تهڕازییا باوهرداریدا ژ ڕهوشتێ جوان گرانتر (و سهنگینتر) نینه، و ب ڕاستی خودێ كهرب ژ كهسێ ئاخڤتنن پیس و خهبهربێژ ڤهدبن))
پێغهمبهر (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) هاته دهڤ مه، ڤێجا مه گۆت: ئهی پێغهمبهرێ خودێ؛ مه زانی دێ چاوا سلاڤ كهینه ته، بهلێ پا دێ چاوا صهلهواتان دهینه سهر ته؟
ئهز ب وی كهمه یێ نهفسا من د دهستیدا؛ هوین دێ ل دویڤ ڕێك و نهریتێن مللهتێن بهری خۆ كهڤن))
زهلامهك هاته دهڤ پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) و دهربارهی كارهكی د گهل ئاخڤت، پاشی گۆت: ئهوا خودێ بڤێت و ته بڤێت. ئینا پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) گۆت: ((ئهرێ ته ئهز كرمه ههڤئاست و شریك بۆ خودێ؟ بێژه: ئهوا خودێ ب تنێ بڤێت))
بێژه: (لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، اللهُ أَكْبَرُ كَبِيرًا، وَالْحَمْدُ لِلَّهِ كَثِيرًا، سُبْحَانَ اللهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ، لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللهِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ)، ئانكو: ((ژ ئهلڵاهی پێڤهتر چ خودایێن ژ ههژی پهرستنێ نینن، ئهو ئێكێ ب تنێیه و وی چ شریك و ههڤال نینن، خودێ مهزنترینه و مهزناهییا تهمام بۆ وییه، حهمد و سوپاسییێن زێده بۆ خودێنه، پاقژی و دویربوون ژ ههمی كێماسییان ههر بۆ خودایێ ههمی جیهانانه، چ هێز و شیان نینن ژ بلی وێ هێزا خودایێ مهزن و دانا ددهت
((مهتهلا وی باوهردارێ قورئانێ دخوینیت؛ وهكی مهتهلا نارنجێیه (فێقییهكێ تڕشه وهكی لیمون و پڕتهقالێیه، بهلێ د قهبارهیدا ژ وان مهزنتره)، تاما وێ یا خۆشه و بێهنا وێ ژی یا خۆشه، و مهتهلا وی باوهردارێ قورئانێ ناخوینیت؛ وهكی مهتهلا خورمێیه، چ بێهن نینن و تاما وێ یا شرینه
((هندهك زكرێن ههین یێ پشتی ههر نڤێژهكا فهڕز بخوینیت پهشیمان نابیت: سیهـ و سێ جاران "سبحان الله"، سیهـ و سێ جاران "الحمدلله"، سیهـ و چوار جاران "الله أكبر"))
كوڕێ ئادهمی ئهز ب درهو دهرئێخستم و بۆ وی نهبوو ئهو وهبكهت، كوڕێ ئادهمی بێڕێزی ب من كر و گۆتنێن كرێت گۆتنه من و بۆ وی نهبوو ئهو وهبێژیت
((دوو كۆم ژ ئههلێ ئاگرینه كو من نهدیتینه: هندهك مرۆڤ كو قامچی یێن د دهستیدا وهكی کورییێن چێلان و ل خهلكی ددهن و هندهك ژن كو جلك یێن لبهر (بهس د ڕاستیدا د ڕویسن)، ئهو ب خۆ د خراب و سهرداچوویینه و خهلكی ژی خراب دكهن و سهردا دبهن
مه ئهو ئاڤا شێلی و زهر یا پشتی پاقژبوونا ژ زڤڕۆكا ههیڤانه دهێت ب چ هژمار نهدكر
((ب تهمهت دهمێ زڤڕۆكا خۆ یا ههیڤانه بمینه و خۆ بگره، پاشی سهرێ خۆ بشۆ))
((سهرشویشتنا ڕۆژا ئهینییێ واجبه ل سهر ههر كهسهكێ بالغ و كو ئهو سیواكی بكار بینیت و كو بێهنهكا خۆش ل خۆ بكەت ئهگهر ب دهست بكهڤیت))
ئهگهر ڕهمهزان هات؛ عومرێ بكه، چونكی عومرهك د ڕهمهزانێدا بهرامبهری حهجهكێیه
ئهی پێغهمبهرێ خودێ؛ ئهم وهسا دبینین كو جیهاد باشترین كریاره، ئهرێ ئهم جیهادێ نهكهین؟ گۆت: «نهخێر، بهلكی باشترین جیهاد بۆ ههوه: حهجهكه ب دروستی هاتبیته ئهنجامدان
ههر كهسێ شهڕی بكهت دا كو پهیڤا خودێ ژ ههمییان بلندتر بیت؛ ئهو د ڕێكا خودێدایه
ب ڕاستی من هوین نهدانه سویندێ ژ بهر كو ئهز گومانێ ژ ههوه ببهم و من باوهری ب ههوه نهبیت، بهلێ جبریل هاته دهڤ من و گۆته من كو خودایێ مهزن شانازییێ ب ههوه دبهت ل دهڤ مهلائیكهتان
ڕێزێن خۆ (د نڤێژێدا) ڕاست بكهن، چونكی ڕاستكرنا ڕێزان ژ تهمامبوونا نڤێژێیه
بلا باوهردارهكی كهرب ژ باوهردارهكێ ڤهنهبن، ئهگهر حهز ژ ڕهوشتهكێ وێ نهكهت؛ دێ حهز ژ ئێكێ دی كهت
ئهز د گهل پێغهمبهری بووم (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) و ئهو چوو سهر گلێشێ هندهك كهسان و دهستنڤێژا خۆ یا زراڤ ژ پیاڤه كر،
ئهرێ ئهز تشتهكی دهربارهی دهججالی بۆ ههوه نهبێژم كو چ پێغهمبهران بهری من بۆ مللهتێ خۆ بهحس نهكربیت؟ ئهو یێ كورهیه ب چاڤهكی و ئهو دێ هێت و دێ تشتهكێ وهكی بهحهشت و جههنهمێ د گهلدا بیت،
دهمێ پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) نڤێژ دكر؛ (د سوجدێدا) ههردوو دهستێن خۆ ژ ئێك جودا دكرن ههتا كو سپیاتییا بن كهفشێن وی دیار دبوو
باشترین دینار زهلام دمهزێخیت؛ ئهو دیناره یا ل خێزان و زارۆكێن خۆ دمهزێخیت و ئهو دیناره یا زهلام ل حێشتر یان ههسپێ خۆ یێ شهڕی د ڕێكا خودێدا دمهزێخیت و ئهو دیناره یا ل ههڤالێن خۆ د ڕێكا خودێدا دمهزێخیت
سالۆخهتێ سهرشویشتنا ژ بهر جهنابەتێ.
هوین دێ ل دویڤ ڕێکا مللهتێن بهری خۆ چن، بهۆست بهۆست و گهز گهز
عهدوا (ڤهگوهاستنا نهخۆشییێ ژ ئێكی بۆ ئێكی ب خۆرستی ئانكو ئهو ب خۆ كارتێكرنێ بكهت بێی حهزا خودێ ل سهر بیت) نينه (بهلكی ئهو ب حهزا خودێیه)، طيهره (فالگرتن ب بالندهیان و تشتێن دی) نينه، هامه (باوهرییا ب گیانێ مرییان يان مرۆڤێن خراب) نينه، و صهفهر (كو ههیڤا صهفهرێیه یا ناڤدار، ئهوان باوهری ههبوو ئهڤ ههیڤه باشی و خرابییان د گهل خۆ دئینیت) نينه، و ژ كهسێ تووشی نهخۆشییا (جوزام)ـێ بووی بڕهڤه وهكی چاوا تو ژ شێری دڕهڤی
ب ڕاستی ئهگهر خهلكی زۆردار دیت و ڕێگری لێ نهكر؛ نێزیكه خودێ سزایهكی ژ دهڤ خۆ ب سهر واندا بینیته خوار و ههمییان ڤهگریت
ئهو سهرفهراز بوو ئهگهر ڕاست بێژیت
دفنا وى ب ئەردى بكهڤیت، پاشى دفنا وى ب ئەردى بكهڤیت، پاشى دفنا وى ب ئەردى بكهڤیت»، هاته گۆتن: یا كێ ئهی پێغهمبهرێ خودێ؟ گۆت: «یا وی كهسێ بگههیته دایك و بابێن خۆ د دهمێ پیراتییێدا، ڤێجا چ بگههیته ئێك ژ وان یان ههردووكان و پاشى نهچیته د بهحهشتێدا
(الْمُفَرِّدُونَ) پێش كهڤتن
ئهگهر د قهبریدا پرسیار ژ موسلمانی هاته كرن: دێ شاهدهییێ دهت كو ژ ئهللاهی پێڤهتر چ خودایێن ژ ههژی پەرستنێ نینن و كو موحهممهد پێغهمبهرێ خودێیه
((مسوگهر ههمی کار ب ئنیەتانە و مسوگهر بۆ هەر کەسەکی ئەو دێ ههبیت یا وی ئنیەت بۆ ئینای
((ئيسلام ل سهر پێنج ستوینان هاتییه ئاڤاكرن
((مسوگهر ئێك ژ ههوه دروستبوونا وی د زکێ دایکا ویدا چل ڕۆژا دهێتە كۆمكرن
((هەر کەسێ تشتەکی د ئهڤی کارێ مەدا زێده بکەت کو نە ژ وی بیت؛ ئەو تشت یێ ڕەدکرییه و ژ وی كهسی ناهێته وهرگرتن
((مسوگهر حهلال یێ ئاشكهرایه و حهرام ژی یێ ئاشكهرایه
((مسوگهر خودێ هندهك تشت فهڕز كرینه، ڤێجا هوین وان فهڕزان بهرزه نهكهن و ئهنجام بدهن و هندهك سنوور ژی داناینە ، ڤێجا هوین وان سنووران دەرباز نەکەن و هندەك تشت حەرام کرینە، ڤێجا هوین وان بنپێ نهكهن و نەشکێنن، ههروهسا ل سەر هندەك تشتان بێدەنگ بوویە، ئهڤه ژی وهك دلۆڤانی د گەل ههوە نەكو ژ بیرکرن بیت، ڤێجا هوین ل دویڤ نهچن و لێ نهگهڕییێن))
((دین شیرهته
((ئهگهر من هوین ژ كرنا كارهكی پاشڤهبرن؛ هوین ب تهمامی خۆ ژێ دویربێخن و ئهگهر من فهرمان ب كرنا تشتهكی ل ههوه كر؛ هوین ل دویڤ شیانێن خۆ دهست پێڤه بگرن و ئهنجام بدهن
((گهلی خهلكی؛ مسوگهر خودێ یێ پاقژە و ژ تشتێ پاقژ پێڤهتر چ تشتان قەبویل ناکەت و ب ڕاستی خودێ ب وی تشتی فەرمان ل باوەرداران کرییە یێ فەرمان پێ ل پێغەمبەران کری
((ئەو تشتێ تو یێ ژێ ب گۆمان بی بهێله و ههڕه وی تشتێ تو یێ ژێ ب گۆمان نهبی))
ئانكو: ((ئێك ژ ههوه باوهرییێ نائینیت، ههتا ئهوا وی بۆ خۆ دڤێت؛ بۆ برایێ خۆ ژی بڤێت))
((مسوگهر خودێ چاكی ل سهر ههمی تشتان نڤیسییه
((ئهی كوڕكۆ؛ ئهز دێ هندهك پهیڤان نیشا تهدهم: سنوورێن خودێ بپارێزه؛ ئهو ژی دێ ته پارێزیت. سنوورێن خودێ بپارێزه؛ دێ بینی ههمی گاڤا ئهو یێ ل بهرامبهری ته. ئهگهر ته ڤیا داخوازییهكێ بكهی؛ داخوازیا خۆ ژ خودێ بكه، ئهگهر تو پێدڤی هاریكارییێ بووی؛ داخوازا هاریكارییێ ژ خودێ بكه
((ئهوا خهلك ڤێڕا گههشتی ژ گۆتنا پێغهمبهرێن دهستپێكێ (ئهڤ تشته ژ گۆتنا وان پێغهمبهران یا بۆ مایهڤه و هندهكان ژ هندهكێن دی یا ڤهگێڕای)، ئهڤهیه كو ئهگهر ته شهرم نهكر؛ تشتێ ته دڤێت بكه))
ئاخڤتنهكێ د ئیسلامێدا بۆ من بێژە کو ژ بلی تە پرسیارێ ژ كهسهكێ دی نەکەم، گۆت: ((بێژە: من باوەری ب خودێ ئینا، پاشی ل سهر ڤێ گۆتنێ بهردهوامبه و ڕاستهڕێبه))
تو چ دبێژی ئەگەر من نڤێژێن فەڕز کرن و ڕۆژییێن ڕەمەزانێ گرتن، حەلال حەلال کر و حەرام حەرام کر
((پاقژی نیڤا باوەرییێیە، و (الحَمدُ لِلهِ) تەڕازییێ تژی دکەت و (سُبحانَ اللهِ وَالحَمدُ لِلهِ) ژی د ناڤبەرا ئەسمان و ئەردیدا تژی دكهن - یان تژی دکەت -
((ههر گهھ و ههستیكهك ژ مرۆڤی خێرهك ل سهر ههیه
((ئەز شیرهتێ ب تهقوا خودێ ل ههوە دکەم و ب گوهداریکرن و بجهئینانا فەرمانا مهزن و دهستههلاتدارێ موسلمان، خۆ ئەگەر عەبدەکی فەرمان ل سەر وە کر و بۆ مهزنێ ههوه. چونکی ب ڕاستی هەر کەسێ ژ هەوە پشتی من بژیت؛ دێ گهلهك ڤێكنهكرن و جۆداهییێ بینیت. ڤێجا ههوه ئهمانهت سوننەتا من و سوننەتا خەلیفەیێن من یێن سهرڕاست
((ب ڕاستی ته پرسیارا تشتهكێ مهزن ژ من كر و ئهو تشتهكێ ب ساناهییه بۆ وی كهسێ خودێ ل بهر وی ب ساناهی لێ كربیت
((بلا كهس زیانێ نهكهت و كهس بهرسڤا زیانێ ژی ب زیانێ نهدهت))
((ئەگەر ب تنێ ژ بهر گۆتن و داخوازكرنا خهلكی تشت ب وان هاتبا دان؛ دا هندهك مرۆڤ داخوازا خوین و مالێ خهلكی كهن، بهلێ (ل دهمێ ههبوونا ئاریشهیان) بهلگهئینان ل سهر سكالاكهرییه و سویندخوارن ل سهر وی كهسییه یێ ڤێ تومەتێ ل سهر خۆ ڕهد دكهت))
((مسوگهر خودێ خێر و گونهھ نڤیسینە، پاشی ئهڤ چهنده ڕوهنكر
((ب ڕاستی خودێ گۆت: ههر كهسێ دوژمناهییا وهلییهكێ من بكهت؛ دێ شهڕی ل دژی وی ڕاگههینم، و نینه عهبدێ من ب تشتهكی خۆ نێزیكی من بكهت خۆشتڤیتر بیت ل دهڤ من ژ وی تشتێ من ل سهر وی فهڕزكری
((ئێك ژ ههوه باوهرییێ نائینیت (باوهرییا وی یا تهمام و بنهجھ نینه)؛ ههتا حهز و دلچوونێن وی ل دویڤ وێ بن یا ئهز پێ هاتیم))
ههر تشتهكێ مرۆڤی سهرخۆش بكهت؛ یێ حهرامه.
((چار خهسلهت و سالۆخهت یێن ههین، ههر كهسێ ل دهڤ ههبن، ئهو منافق و دووڕویهكێ خۆڕییه، و ههر كهسێ سالۆخهتهك ژ وان چاران ل دهڤ ههبیت، ئهڤه سالۆخهتهك ژ سالۆخهتێن نیفاق و دووڕویاتییێ یێ ل دهڤ وی ههی ههتا دهێلیت: ئهگهر ئاخڤت؛ دێ درهوێ كهت، ئهگهر كهسهكی باوهرییا خۆ پێ ئینا؛ دێ خیانهتێ كهت، ئهگهر سۆز و پهیمانهك دا؛ دێ لێڤهبیت و ئهگهر گهنگهشهك كر دێ ژ حهقییێ دویر كهڤیت و دێ سنووران بهزینیت))
((ئهگهر هوین ب دروستی خۆ ب هێلنه ب هیڤییا خودێڤه؛ ئهو دێ ڕزقێ ههوه دهت كا چاوا ڕزقێ بالندهیی ددهت، سپێدێ برسی و ب زكێ خالی دهردكهڤیت و ئێڤاری ب زكێ تێر دزڤڕیت))
((باشی ڕهوشتێ جوانه، خرابی ژی ئهو تشته یێ د سنگێ تهدا بهێت و بچیت و ته پێ نهخۆش بیت خهلك پێ ئاگههدار بن