پۆلێنکردن: لیستی فەرموودەکان
لیستی فەرموودەکان
((ههر كهسێ بهڕهڤانییێ ژ كهسایهتی و كهڕامهتا برایێ خۆ بكهت؛ خودێ ژی ل ڕۆژا قیامهتێ دێ ڕویێ وی ژ ئاگرێ جههنهمێ پارێزیت))
ئانكو: ((ئێك ژ ههوه باوهرییێ نائینیت، ههتا ئهوا وی بۆ خۆ دڤێت؛ بۆ برایێ خۆ ژی بڤێت))
(( نهرمى د ههر تشتهكيدا بيت دێ جوان كهت ، و ههر تشتهكێ نهرمى ژێ بهێته دهرئينان دێ كرێت كهت))
((كاروباران ب ساناهی بێخن و ب زهحمهت نهئێخن، مزگینییێ بدهن و خهلكی نهڕهڤینن))
ئهم ل دهڤ عومهری بووین، ئینا گۆت: ((ئهم یێن هاتینه پاشڤهبرن كو بارێ خۆ گران بكهین))
((ئهگهر ئێك ژ ههوه خوارن خوار، بلا ب دهستێ خۆ یێ ڕاستێ بخۆت، و ئهگهر ڤهخوار، بلا ب دهستێ خۆ یێ ڕاستێ ڤهخۆت، چونكی شهیتان ب دهستێ خۆ یێ چهپێ دخۆت و ڤهدخۆت))
كوركۆ، ناڤێ خودێ بینه (بێژه بسم الله)، و ب دهستێ ڕاستێ بخۆ، و ژ بهرا خۆ بخۆ
((ب ڕاستی خودێ ژ عهبدی ڕازی دبیت دهمێ تشتهكی دخۆت و سوپاسییا خودێ دكهت ل سهر وی تشتی یان تشتهكی ڤهدخۆت و سوپاسییا خودێ دكهت ل سهر وی تشتی))
زهلامهكی ل دهڤ پێغهمبهرێ خودێ (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) ب دهستێ چهپێ خوارن دخوار، ئینا گۆتێ: ((ب دهستێ خۆ یێ ڕاستێ بخۆ))، گۆت: ئهز نهشێم، گۆت: ((خودێ نهكهت تو بشێی
((ب ڕاستی خودێ حهز دكهت ڕوخسهت و دهستویرییێن وی بهێنه وهرگرتن و ئهنجامدان، ههروهكی چاوا حهز دكهن واجب و فهركرییێن وی بهێنه جێبهجێكرن))
((ههر كهسێ خودێ خێر و باشی بۆ بڤێت؛ دێ تووشی بهلا و نهخۆشییان كهت))
((ههر وهستییانهك، نهخۆشییهك، خهمهك، كۆڤانهك، ئازارهك یان تهنگاڤییهك بگههیته موسلمانی، ههتا ئهو سترییا دچیته د پێیێ وی ژیڕا؛ بۆ ڤێ ههمییێ خودێ دێ گونههێن وی ژێبهت))
((ئهگهر مرۆڤ نهساخ بوو یان چوو گهشتێ؛ هنگی خێرا وان كارێن وی ل دهمێ ل مال و یێ ساخلهم دكرن دێ بۆ هێته نڤیسین))
((ههر كهسێ خودێ خێر و باشی بۆ بڤێت؛ دێ شارهزا كهت د دینیدا
((خۆ فێری زانینێ نهكهن دا شانازییێ بۆ خۆ پێ ل دهڤ زانایان بكهن و دا گهنگهشیێ بۆ خۆ پێ د گهل نهزانان بكهن
((باشترینێ ههوه ئهوه یێ خۆ فێری قورئانێ دكهت و خهلكی ژی فێری قورئانێ دكهت))
ئهو فێری دهھ ئایهتان ژ پێغهمبهرێ خودێ (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) دبوون، پاشی نهدچوونه سهر دهھ ئایهتێن دی دا فێر ببنێ؛ ههتا ئهو زانینا د ڤان ئایهتاندا ههیی نهزانیبا و كار ب وان ئایهتان نهكربا
((ههر كهسێ پیتهكێ ژ پهڕتووكا خودێ بخوینیت؛ دێ خێرهك بۆ وی ژ وێ خواندنێ هێته نڤیسین، خێر ژی ب دهھ خێرێن وهكی خۆیه
((دێ ب ههڤالێ قورئانێ (ئهوێ پێگیر ب قورئانێ ب خواندن و ژبهركرنێ و كار پێ دكهت) هێته گۆتن: بخوینه و بلندبه، بخوینه ههروهكی چاوا ته د دونیایێدا دخواند، چونكی ب ڕاستی پلهیا ته یا ل دهڤ دویماهیك ئایهتا تو دخوینی))
((ئهرێ ئێك ژ ههوه حهز دكهت ئهگهر زڤڕی مالا خۆ؛ سێ حێشترێن ئاڤس و مهزن و قهلهو ل مالا خۆ ببینیت؟
((بهردهوام پێداچوونا ڤێ قورئانێ بكهن، چونكی ئهز ب وی كهمه یێ نهفسا موحهممهدی د دهستیدا؛ ئهو زویتر ژ بیرا مرۆڤی دچیت ژ وێ حێشترا ژ وی وهریسێ پێیێ وێ پێ هاتییه گرێدان ڤهدڕهسیت))
((مالێن خۆ نهكهنه گۆڕستان، ب ڕاستی شهیتان ژ وێ مالێ دڕهڤیت یا سووڕهت بهقهڕه تێدا دهێته خواندن))
ئهبول مونذیر؛ ئهرێ تو دزانی ئهو كیژ ئایهته ژ پهڕتووكا خودێ ل دهڤ ته ههی كو ژ ههمییان مهزنتره؟))، گۆت: من گۆتێ: ﴿اللهُ لا إلَهَ إلّا هو الحَيُّ القَيُّومُ﴾ [البقرة: 255]. گۆت: ئینا دهستێ خۆ ل سینگێ من دا و گۆت: ((وهی ته پیرۆز بیت ئهڤ زانینه ئهبول مونذیر و خودێ بۆ ته بهرهكهتێ بێخیتێ))
((ههر كهسێ ب شهڤێ ههردوو ئایهتێن دویماهیكا سووڕهت بهقهڕه بخوینیت؛ ئهو تێرا وی ههنه))
((دوعا عیبادهت ب خۆیه
پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) د ههمی ڕهوشاندا زكرێ خودێ دكر
((ل دهڤ خودایێ مهزن خۆ تشتهك ژ دوعایێ باشتر و بهاتر نینه))
((مسوگهر باوهری د ناڤ دلێ ههر ئێك ژ ههوهدا كهڤن و لاواز دبیت، ههروهكی كا چاوا جلك كهڤن دبیت، لهوا هوین داخوازێ ژ خودێ بكهن ئهو باوهرییێ د دلێ ههوهدا نوی بكهتهڤه))
((نێزیكترین جھ و دهم مرۆڤ تێدا یێ نێزیكی خودێ بیت؛ ئهوه دهمێ مرۆڤ تێدا دچیته سوجدێ، لهوا هوین گهلهك دوعایان د سوجدێدا بكهن))
((ب ڕاستی ته پرسیارا تشتهكێ مهزن ژ من كر و ئهو تشتهكێ ب ساناهییه بۆ وی كهسێ خودێ ل بهر وی ب ساناهی لێ كربیت
ههر شهڤ، دهمێ پێغهمبهر (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) دهاته سهر جهێ خۆ یێ نڤستنێ؛ دا لهپێن دهستێ خۆ گههینیته ئێك (وهكی دهمێ ئهم دوعا دكهین)، پاشی دا پفكهته تێدا و دا ڤان سووڕهتان تێدا خوینیت: {قُلْ هُوَ اللهُ أَحَدٌ} و {قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ} و {قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ}
((خۆشتڤیترین گۆتن ل دهڤ خودێ چار گۆتنن: خودێ یێ دویر و پاقژه ژ ههمی كێماسییان (سُبْحَانَ اللهِ)، سوپاسی ههمی بۆ خودێ بن (الْحَمْدُ لِلهِ)، ژ ئهلڵاهی پێڤهتر چ خودایێن ژ ههژی پهرستنێ نینن (لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ) و خودێ مهزنترینه (اللهُ أَكْبَرُ)، تو ژ كیژكێ دهستپێبكهی ژی دروسته و چ زیان تێدا نینه))
((ههر كهسێ (ڕۆژێ) دهھ جاران بێژیت: ژ ئهلڵاهی پێڤهتر چ خودایێن ژ ههژی پهرستنێ نینن، ئهو ئێكێ ب تنێیه و وی چ شریك و ههڤال نینن، مولك و دهستههلات و سوپاسی ههمی یێن وینه و ئهو ل سهر ههر تشتهكی یێ خودان شیانه (لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ)
((دوو پهیڤ یێن ههین، د سڤكن ل سهر ئهزمانی، د گرانن د تهڕازییێدا و د خۆشتڤینه ل دهڤ خودایێ دلۆڤان
((ههر كهسێ ڕۆژێ سهد جاران بێژیت: پاقژی ژ ههمی كێماسییان و سوپاسی بۆ خودێ بن (سُبْحَانَ اللهِ وَبِحَمْدِهِ)؛ دێ گونههێن وی هێنه ژێبرن، خۆ ئهگهر هندی كهفا سهر دهریایێ ژی بن))
((پاقژی نیڤا باوەرییێیە، و (الحَمدُ لِلهِ) تەڕازییێ تژی دکەت و (سُبحانَ اللهِ وَالحَمدُ لِلهِ) ژی د ناڤبەرا ئەسمان و ئەردیدا تژی دكهن - یان تژی دکەت -
((ئهگهر ئهز بێژم: (سُبْحَانَ اللهِ وَالْحَمْدُ لِلهِ وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَاللهُ أَكْبَرُ)، ل دهڤ من خۆشتڤیتره ژ ههر تشتهكێ ڕۆژ ل سهر ههلاتی))
((باشترین زكر: گۆتنا: (لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ)ـیه و باشترین دوعا ژی: (الْحَمْدُ لِلهِ)ـیه))
((ههر كهسێ ل جههكى ب روينيته خوار، پاشی گۆت: ئهز خۆ ب پهیڤێن خودێ یێن تهمام دپارێزم، ژ خرابییا وی تشتێ ئافراندی، خۆ تشتهك زیانێ ناگههینیته وی ههتا ئهو ژ وی جهی دچیت و باردكهت))
((ئهگهر ئێك ژ ههوه چوو د ناڤ مزگهفتێڤه بلا بێژیت: خودایێ من؛ تو دهرگههێن دلۆڤانییا خۆ ل بهر من ڤهكه، و ئهگهر دهركهڤت بلا بێژیت: خودایێ من؛ ئهز داخوازا قهنجییا ته دكهم))
((ئهگهر مرۆڤ چوو مالا خۆ و ل دهمێ چوونێ و ل دهمێ خوارنێ ناڤێ خودێ ئینا و زكرێ وی كر، شهیتان دێ بێژیت: هوین نه ل ڤێرێ دنڤن و نه ل ڤێرێ شیڤێ دخۆن
((هەر کەسێ (ل ڕۆژا قیامەتێ) بگههیته دیدارا خودێ و وی چ شریك و ههڤال بۆ خودێ دروست نهكربن؛ دێ چیته بهههشتێ، و ههر کەسێ (ل ڕۆژا قیامەتێ) بگههیته دیدارا خودێ و وی شریك و ههڤالهك بۆ خودێ دروست كربیت؛ دێ چیته جههنهمێ))
((ل ڕۆژا قیامهتێ خودێ دێ زهلامهكی ژ ئوممهتا من ژ ناڤ ههمی چێكرییان (ژ مرۆڤ و ئهجنهیان) جودا كهت
ئهی پێغهمبهرێ خودێ؛ نینه گونهههكا مهزن و گونهههكا بچویك ههبیت، من ههمی یێن كرین و ئهنجامداین، گۆت: ((ئهرێ ما تو شاهده نادهی كو ژ ئهلڵاهی پێڤهتر چ خودایێن ژ ههژی پهرستنێ نینن و كو موحهممهد عهبدێ خودێ و پێغهمبهرێ وییه (أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ)؟
چونكی ب ڕاستی وی ڕۆژهكێ نهگۆت: خودایێ من؛ ل ڕۆژا لێپرسینێ گونههێن من ژێببه))
هندهك تشت دهێنه سهر دل و دهروونێ مه كو ئێك ژ مه ب مهزن دبینیت ب دهڤێ خۆ بیژیت و دهربڕینێ ژێ بكهت، ئینا پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) گۆت: ((ئهرێ ب ڕاستی ههوه (ئهو تشت د دل و دهروونێ خۆدا) دیتینه؟)) گۆتن: بهلێ، گۆت: ((ئهڤه ڕاستی و دروستییا باوهرییێیه))
سوپاسی بۆ وی خودایی بن یێ پیلانا وی (شهیتانی) بۆ وهسواسێ زڤڕاندی))
((كریار شهش (جۆرن)، خهلك ژی چار (جۆرن)، (كریار ب ڤی ڕهنگینه) دوو د فهركهرن و كریار یا ههی ئێك ب ئێكێیه و خێر یا ههی ب دهھ خێرێن وهكی خۆیه، خێر یا ههی ب حهفسهد خێرێن وهكی خۆیه
((مهتهلا مونافق و دووڕوی وهكی مهتهلا وێ پهزێیه یا د ناڤبهرا دوو كۆمێن پهزیدا مایه حهییری، جارهكێ دهێته د گهل ڤێ كۆمێ و جارهكێ دهێته د گهل ڤێ كۆمێ))
((مسوگهر ئێك ژ نیشانێن قیامهتێ ئهڤهیه زانین نهمینیت و نهزانین زێده بیت، زینا زێده بیت، ڤهخوارنا عهرهقێ زێده بیت، زهلام كێم بن و ئافرهت ببنه گهلهك، ههتا وی ڕادهی ههر پێنجی ئافرهت دێ زهلامەك ب كارێن وان ڕابیت و سهرپهرشتییا كارێن وان كهت))
((قیامهت ڕانابیت ههتا هوین شهڕێ جوهییان دكهن، ههتا بهر كو جوهییهكی یا خۆ ل پشت ڤهشارتی دبێژیت: ئهی موسلمانۆ؛ ئهڤه جوهییهكه ل پشت من، ڤێجا وی بكوژه))
((قیامهت ڕانابیت ههتا ڕۆژ ل ڕۆژئاڤایێ دهردكهڤیت، ڤێجا ئهگهر ڕۆژ (ژ وی ڕهخی) دهركهڤت و خهلكی (ئهو ب وی سهروبهری) دیت؛ ههمی دێ باوهرییێ ئینن
((ئهز یێ ل سهر حهوزا خۆ دا ببینم كا كی ژ ههوه دێ هێته دهڤ من، بهلێ ل نێزیكی من دێ ڕێگری ل هندهك مرۆڤان هێته كرن بهێنه دهڤ من و دێ هێنه پاشڤهبرن، ئهز ژی دێ بێژم: خودایێ من؛ ئهو ژ منن و ژ ئوممهتا منن
ئهز ب وی كهمه یێ نهفسا موحهممهدی د دهستیدا؛ ئامانێن وێ زێدەترن ژ هژمارا ستێر و ههسارهیێن ئهسمانی د شهڤهكا تاڕی و ساهيدا
((ههمی تشت ب قهدهرێنه، ههتا بێشیانی و زیرهكی، یان زیرهكی و بێشیانی))
((ئهگهر خودێ د قهدهرێدا بۆ عهبدهكێ خۆ نڤیسی كو ل ئهردهكی بمریت؛ دێ وه لێ كهت وى كارهك ل وی ئهردی ههبیت))
و ئهز ضهمامێ كوڕێ سهعلهبەیمه براگهورهيێ هۆزا سهعدێ كوڕێ بهكری
پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) بهحسێ تشتهكی كر، پاشی گۆت: ((ئهڤه دێ هنگی بیت دهمێ زانین دچیت و نامینیت
خودانێن پهڕتووكێ نه ڕاست دهربێخن و نه درهوین دهربێخن و بێژن: {آمَنَّا بِاللهِ وَمَا أُنْزِلَ إِلَيْنَا}
((خودێ نموونه بۆ مه ب ڕێكهكا ڕاست ئینایه
وهحی بۆ پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) هاته خوار و ژییێ وی چل سال بوو
پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) جهێ ژێكجوداكرنا سووڕهتان نهدزانی ههتا {بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ} بۆ هاتییه خوار
((ئهو كهسێ ب ئاشكهرایی قورئانێ دخوینیت، وهكی وی كهسییه یێ ب ئاشكهرایی خێر و صهدهقهیان دكهت، و ئهو كهسێ ب نهێنیڤه قورئانێ دخوینیت، وهكی وی كهسییه یێ ب نهێنیڤه خێر و صهدهقهیان دكهت))
ئهرێ ما ئهو خودایێ د دونیایێدا وه ل وی كری ل سهر دوو پێیان بڕێڤه بچیت نهشێت ل ڕۆژا قیامهتێ وه ل وی بكهت ل سهر ڕویێ خۆ بڕێڤه بچیت؟
((ههر كهسێ زیانێ بگههینیته موسلمانهكی؛ خودێ ژی دێ زیانێ گههینیته وی و ههر كهسێ زهحمهت و بارگرانییێ بۆ موسلمانهكی دروست بكهت؛ خودێ ژی دێ زهحمهت و بارگرانییێ بۆ دروست كهت))
((ب ڕاستی خودێ حهز ژ عهبدێ تهقوادارێ زهنگینێ ڤهشارتی دكهت))
پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) بێهنخۆشی ڕهد نهدكر
((ههر كهسێ پشكهكا وی زانستێ ستێرزانییێ فێربیت كو ب ڕێكا وی بانگهشهیا زانینا غهیبێ دهێته كرن؛ ئهڤه ئهو فێری پشكهكا سحر و سێرهبهندییێ بوو، ڤێجا چهند ل سهر زێده بكهت؛ دێ ل سهر فێربوونا سحرێ ژی زێده كهت))
بلا چ ڕستكێن ژ داڤێ تیركڤانێ یان ههر تشتهكێ دی هاتبنه دروستكرن ب ستویێ حێشترانڤه نهمینن و پێدڤییه ههمی بهێنه بڕین و پڕچاندن))
ئهجنه ڤێ پهیڤا ڕاست و دروست (ژ ئهسمانان) دبهت و پاشی وهكی قدقدا مریشكێ دبهت و دكهته د گوهێ ههڤالێ خۆدا (كو كاهن و فالگرن یێن كو بانگهشهیا زانینا غهیبێ دكهن)، ئهو ژی زێدهتر ژ سهد درهوان تێكهلی وێ پهیڤا ڕاست و دروست دكهن))
((پێغهمبهرێ خودێ (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) گۆتارا پێدڤییاتییێ (خطبة الحاجة) نیشا مه دا
پێغهمبهرێ خودێ (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) بهیعهت دامه (سۆز و پهیمان ژ مه وهرگرتن) ل سهر گوهداریكرنێ و جێبهجێكرنا فهرمانێن كاربدهستان ل دهمێ بهرتهنگی و بهرفرههییێ، د وی تشتێ بۆ مرۆڤی یێ خۆش و د وی تشتێ بۆ مرۆڤی یێ نهخۆش، بگره خۆ ل دهمێ ئهو مافێن خۆ ل پێش مه دئێخن
((ههر كهسێ بهێته دهڤ ههوه دهمێ هوین ل سهر ئێك پهیڤ و ئێك سهركرده كۆم ببن، و وی بڤێت ئێكگرتنا ههوه تێك بدهت یان كۆم و جهماعهتا ههوه ژ ئێك جودا بكهت؛ هنگی هوین وی بكوژن))
تو نه ژ ئههلێ ئاگریی، بهلكی تو ژ ئههلێ بهحهشتێی))
{ثُمَّ لَتُسْأَلُنَّ يَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِيمِ}
((ل دویماهییا ئوممهتا من دێ هندهك مرۆڤ پهیدا بن كو دێ هندهك ئاخڤتنێن وهسا بۆ ههوه بێژن نه ههوه و نه باب و باپیرێن ههوه چ جاران گوهـ لێ نهبووینه، ڤێجا هشیاری وان بن و خۆ ژ وان بپارێزن و وان ژ خۆ دویر بكهن))
بـنڤیسه، چونكی ئهز ب وی خودایی كهمه یێ نهفسا من د دهستێ ویدا، چ تشت ژ ڤی دهڤی دهرناكهڤیت ئهگهر حهقی نهبیت))
((ئهز هاتمه دهڤ پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) دا كو ببمه موسلمان، ڤێجا فهرمان ل من كر كو ئهز سهرێ خۆ ب ئاڤ و سیدرێ بشۆم))
گهلی خهلكی؛ من ئهڤ چهنده كر، ب تنێ بۆ هندێ دا هوین دویڤچوونا من بكهن و فێری نڤێژا من ببن))
((دهمێ ههوه گوهـ ل بانگی بوو؛ هوین ژی وهكی وێ یا بانگهلدێر دبێژیت ببێژن))
((ب ڕاستی ژ خرابترینێ مرۆڤان ئهون یێن قیامهت ب سهر واندا دهێت و ئهو د ساخ و ئهوێن گۆڕان (قهبران) دكهنه مزگهفت))
هنگی خودێ دێ وی بهته بهحهشتێ ب ئهوێ كریارا وی ههبیت))
((ب ڕاستی خودایێ مهزن ههوه پاشڤه دبهت كو سویند ب دایك و بابێن خۆ بخۆن
((قیامهت ڕانابیت ههتا كهسهك د بهر گۆڕێ كهسهكیڕا بچیت و بێژیت: خۆزی ئهز ل شوینا وی بام))
((قیامهت ڕانابیت ههتا دهم نێزیكی ئێك نهبیت
((ههر كهسێ ب مهرهم درهوێ ب ناڤێ من بكهت، بلا جهێ خۆ د ناڤ ئاگرێ جههنهمێدا ئاماده بكات))
مه گۆت: تو سهید و مهزنێ مهی، گۆت: ((سهید و مهزن ب تنێ خودێیه))، مه گۆت: و تو ژ مه ههمییان باشتری و ژ مە هەمییان مەزنتری، گۆت: ((ب ئاخڤتنا خۆ یا ئاسایی باخڤن، یان ب هندهك ئاخڤتنێن خۆ و بلا شهیتان ههوه ڕانهكێشیت (بۆ زێدهگاڤیكرنێ د مهدحكرنێدا)))
((مامۆ، بێژه: (لا إله إلا الله)، ئهو پهیڤهكه ئهگهر ته گۆت؛ ئهز دێ ل دهڤ خودێ بهڕهڤانییێ پێ ژ ته كهم))
پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) دهربارهی ئهنصاڕییان گۆت: ((كهس حهز ژ وان ناكهت ب تنێ باوهردار نهبیت، و كهسێ كهرب ژ وان ڤهنابن ب تنێ مونافق نهبیت، ههر كهسێ حهز ژ وان بكهت؛ خودێ دێ حهز ژێ كهت، و ههر كهسێ كهرب ژ وان ڤهببن؛ خودێ ژی دێ كهرب ژ وی ڤهبن))
دهستنڤێژهكا وهكی یا پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) بۆ وان گرت
((مسوگهر خودێ هندهك تشت فهڕز كرینه، ڤێجا هوین وان فهڕزان بهرزه نهكهن و ئهنجام بدهن و هندهك سنوور ژی داناینە ، ڤێجا هوین وان سنووران دەرباز نەکەن و هندەك تشت حەرام کرینە، ڤێجا هوین وان بنپێ نهكهن و نەشکێنن، ههروهسا ل سەر هندەك تشتان بێدەنگ بوویە، ئهڤه ژی وهك دلۆڤانی د گەل ههوە نەكو ژ بیرکرن بیت، ڤێجا هوین ل دویڤ نهچن و لێ نهگهڕییێن))
((مسوگهر ههمی کار ب ئنیەتانە و مسوگهر بۆ هەر کەسەکی ئەو دێ ههبیت یا وی ئنیەت بۆ ئینای
ژ ئهبو عەبدولڕەحمانی، عهبدولڵاهێ کوڕێ عومەرێ کوڕێ خهطابی (خودێ ژێ ڕازی بیت) گۆت: من گوھ ل پێغەمبەرێ خودێ (صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن) بوو دگۆت:||((ئيسلام ل سهر پێنج ستوینان هاتییه ئاڤاكرن: شاهدهدان كو ژ ئهلڵاهی پێڤهتر چ خودایێن ژ ههژی پهرستنێ نینن و موحهممهد پێغهمبهرێ خودێیه، كرنا نڤێژێ، دانا زهكاتێ، چوونا حهجێ و گرتنا ڕۆژییێن ههیڤا ڕهمهزانێ))
((مسوگهر ئێك ژ ههوه دروستبوونا وی د زکێ دایکا ویدا چل ڕۆژا دهێتە كۆمكرن
((هەر کەسێ تشتەکی د ئهڤی کارێ مەدا زێده بکەت کو نە ژ وی بیت؛ ئەو تشت یێ ڕەدکرییه و ژ وی كهسی ناهێته وهرگرتن
ژ ئهبو عهبدولڵاهی، نوعمانێ کوڕێ بەشیری (خودێ ژێ ڕازی بیت) گۆت: من گوھ ل پێغەمبەرێ خودێ (صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن) بوو دگۆت:||((مسوگهر حهلال یێ ئاشكهرایه و حهرام ژی یێ ئاشكهرایه، د ناڤبهرا وان ههردووكان ژیدا هندهك كارێن نهئاشكهرا ههنه كو گهلهك كهس وان نزانن، ڤێجا ههر كهسێ خۆ ژ كارێن نهئاشكهرا بپارێزیت؛ ئهڤه وی دینێ خۆ و نامویسا خۆ پاراست، و ههر كهسێ بكهڤیته د ناڤ واندا؛ ئهڤه ئهو كهڤته د ناڤ حهرامییێدا. وهكی شڤانی دهمێ پهزێ خۆ ل دۆر پاوانی دچهرینیت، نێزیكه ئهڤ پهزه بچیته د ناڤدا و بچهرینیت، بزانن كو ههر مهلكهكی پاوانهك ههیه و پاوانێ خودێ ژی ئهو تشتن یێن وی حهرام كرین، بزانن كو پارچهیهك د لهشیدا ههیه؛ ئهگهر باش بوو؛ لهش ههمی دێ باش بیت و ئهگهر خراب بوو؛ لهش ههمی دێ خراب بیت، ئهو پارچه ژی دله))
ژ ئهبو ڕوقەییەی، تەمیمێ کوڕێ ئەوسێ داری (خودێ ژێ ڕازی بیت) کو پێغەمبەرێ خودێ (صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن) گۆت:||((دین شیرهته)) من گۆت: بۆ كێ؟ گۆت: ((بۆ خودێ، بۆ پهڕتووكا وی، بۆ پێغهمبهرێ وی، بۆ مهزنێن موسلمانان و بۆ ههمی موسلمانان))
((ئهگهر من هوین ژ كرنا كارهكی پاشڤهبرن؛ هوین ب تهمامی خۆ ژێ دویربێخن و ئهگهر من فهرمان ب كرنا تشتهكی ل ههوه كر؛ هوین ل دویڤ شیانێن خۆ دهست پێڤه بگرن و ئهنجام بدهن
((ئەو تشتێ تو یێ ژێ ب گۆمان بی بهێله و ههڕه وی تشتێ تو یێ ژێ ب گۆمان نهبی))
ژ ئهبو حەمزەی، ئەنەسێ کوڕێ مالکی (خودێ ژێ ڕازی بیت) - خزمەتکارێ پێغەمبەرێ خودێ (صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن) - ژ پێغەمبەرێ خودێ (صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن) گۆت:||ئانكو: ((ئێك ژ ههوه باوهرییێ نائینیت، ههتا ئهوا وی بۆ خۆ دڤێت؛ بۆ برایێ خۆ ژی بڤێت))
((مسوگهر خودێ چاكی ل سهر ههمی تشتان نڤیسییه
((ئهی كوڕكۆ؛ ئهز دێ هندهك پهیڤان نیشا تهدهم: سنوورێن خودێ بپارێزه؛ ئهو ژی دێ ته پارێزیت. سنوورێن خودێ بپارێزه؛ دێ بینی ههمی گاڤا ئهو یێ ل بهرامبهری ته. ئهگهر ته ڤیا داخوازییهكێ بكهی؛ داخوازیا خۆ ژ خودێ بكه، ئهگهر تو پێدڤی هاریكارییێ بووی؛ داخوازا هاریكارییێ ژ خودێ بكه
ژ ئهبو هورهیرهی (خودێ ژێ ڕازی بیت) گۆت: پێغهمبهرێ خودێ (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) گۆت:||((مسوگهر خودێ یێ پاقژە و ژ تشتێ پاقژ پێڤهتر چ تشتان قەبویل ناکەت و ب ڕاستی خودێ ب وی تشتی فەرمان ل باوەرداران کرییە یێ فەرمان پێ ل پێغەمبەران کری. ڤێجا (خودایێ مهزن) گۆت: {يَا أَيُّهَا الرُّسُلُ كُلُوا مِنْ الطَّيِّبَاتِ وَاعْمَلُوا صَالِحًا}، ئانكو: ((گهلی پێغەمبەران؛ ژ تشتێن پاقژ بخۆن و کارێ باش بکەن))، دیسان (خودایێ مهزن) گۆت: {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُلُوا مِنْ طَيِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاكُمْ}، ئانكو: ((گهلی ئەوێن ههوه باوەری ئینای؛ ژ تشتێن پاقژ یێن مه كرینه ڕزقێ ههوه بخۆن)). پاشی بەحسێ وى زهلامى کر کو گەشتەکا درێژ دکەت، پرچ و جلکێن وی دبەلاڤه و تۆزهكينە، دەستێن خۆ بۆ ئەسمانی درێژ و بلند دکەت (دوعا ژ خودێ دكهت و ههر دكهته گازی و دبێژیت): یا خودێ! یا خودێ! و خوارنا وی یا حەرامە، ڤەخوارنا وی یا حەرامە، جلکێن وی دحەرامن و ب حەرامییێ یێ مهزن بووی و گوشتێ خۆ ب حهرامی یێ گرتی، ڤێجا ما چاوا دێ بهرسڤا وی هێته دان (و دوعایێن وی هێنه قهبویلكرن)!))
ژ ئهبو مهسعوودی، عوقبهیێ كوڕێ عهمرێ ئهنصاڕییێ بهدری (خودێ ژێ ڕازی بیت) گۆت: پێغەمبەرێ خودێ (صەلات و سەلامێن خودێ ل سەر بن) گۆت:||((ئهوا خهلك ڤێڕا گههشتی ژ گۆتنا پێغهمبهرێن دهستپێكێ (ئهڤ تشته ژ گۆتنا وان پێغهمبهران یا بۆ مایهڤه و هندهكان ژ هندهكێن دی یا ڤهگێڕای)، ئهڤهیه كو ئهگهر ته شهرم نهكر؛ تشتێ ته دڤێت بكه))
ژ ئهبو عهمری - و هاتییه گۆتن: ئهبو عهمرهی -، سوفیانێ كوڕێ عهبدولڵاهی (خودێ ژێ ڕازی بیت) گۆت:||من گۆت: ئەی پێغەمبەرێ خودێ، ئاخڤتنهكێ د ئیسلامێدا بۆ من بێژە کو ژ بلی تە پرسیارێ ژ كهسهكێ دی نەکەم، گۆت: ((بێژە: من باوەری ب خودێ ئینا، پاشی ل سهر ڤێ گۆتنێ بهردهوامبه و ڕاستهڕێبه))
تو چ دبێژی ئەگەر من نڤێژێن فەڕز کرن و ڕۆژییێن ڕەمەزانێ گرتن، حەلال حەلال کر و حەرام حەرام کر
((پاقژی نیڤا باوەرییێیە، و (الحَمدُ لِلهِ) تەڕازییێ تژی دکەت و (سُبحانَ اللهِ وَالحَمدُ لِلهِ) ژی د ناڤبەرا ئەسمان و ئەردیدا تژی دكهن - یان تژی دکەت -
ژ ئهبو هورهیرهی (خودێ ژێ ڕازی بیت) گۆت: پێغهمبهرێ خودێ (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) گۆت:||((ههر گهھ و ههستیكهك ژ مرۆڤی خێرهك ل سهر ههیه، ئهگهر ههر ڕۆژهكا ڕۆژ تێدا دههلێت تو دوو كهسان تێدا پێكبینی؛ خێره. تو هاریكارییا زهلامی بكهی د دهوارا ویدا، ڤێجا تو وی ل دهوارا وی سویار بكهی یان بارێ وی ههلدهیه سهر؛ خێره. گۆتنا باش خێره و ههر پێنگاڤهكا تو بۆ نڤێژێ بهاڤێژی؛ خێره و تو وی تشتێ نهخۆشییێ بۆ خهلكی دروست دكهت ل سهر ڕێكێ لادهی؛ خێره))
((ئەز شیرهتێ ب تهقوا خودێ ل ههوە دکەم و ب گوهداریکرن و بجهئینانا فەرمانا مهزن و دهستههلاتدارێ موسلمان، خۆ ئەگەر عەبدەکی فەرمان ل سەر وە کر و بۆ مهزنێ ههوه. چونکی ب ڕاستی هەر کەسێ ژ هەوە پشتی من بژیت؛ دێ گهلهك ڤێكنهكرن و جۆداهییێ بینیت. ڤێجا ههوه ئهمانهت سوننەتا من و سوننەتا خەلیفەیێن من یێن سهرڕاست
((ب ڕاستی ته پرسیارا تشتهكێ مهزن ژ من كر و ئهو تشتهكێ ب ساناهییه بۆ وی كهسێ خودێ ل بهر وی ب ساناهی لێ كربیت
((بلا كهس زیانێ نهكهت و كهس بهرسڤا زیانێ ژی ب زیانێ نهدهت))
ژ ئبن عهباسی (خودێ ژ ههردووکان ڕازی بیت) کو پێغهمبهرێ خودێ (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) گۆت:||((ئەگەر ب تنێ ژ بهر گۆتن و داخوازكرنا خهلكی تشت ب وان هاتبا دان؛ دا هندهك مرۆڤ داخوازا خوین و مالێ خهلكی كهن، بهلێ (ل دهمێ ههبوونا ئاریشهیان) بهڵگهئینان ل سهر سكالاكهرییه و سویندخوارن ل سهر وی كهسییه یێ ڤێ تۆمهتێ ل سهر خۆ ڕهد دكهت))
((مسوگهر خودێ خێر و گونهھ نڤیسینە، پاشی ئهڤ چهنده ڕوهنكر
((ب ڕاستی خودێ گۆت: ههر كهسێ دوژمناهییا وهلییهكێ من بكهت؛ دێ شهڕی ل دژی وی ڕاگههینم، و نینه عهبدێ من ب تشتهكی خۆ نێزیكی من بكهت خۆشتڤیتر بیت ل دهڤ من ژ وی تشتێ من ل سهر وی فهڕزكری
((ئێك ژ ههوه باوهرییێ نائینیت (باوهرییا وی یا تهمام و بنهجھ نینه)؛ ههتا حهز و دلچوونێن وی ل دویڤ وێ بن یا ئهز پێ هاتیم))
ههر تشتهكێ مرۆڤی سهرخۆش بكهت؛ یێ حهرامه.
((ئهگهر هوین ب دروستی خۆ ب هێلنه ب هیڤییا خودێڤه؛ ئهو دێ ڕزقێ ههوه دهت كا چاوا ڕزقێ بالندهیی ددهت، سپێدێ برسی و ب زكێ خالی دهردكهڤیت و ئێڤاری ب زكێ تێر دزڤڕیت))
((باشی ڕهوشتێ جوانه، خرابی ژی ئهو تشته یێ د سنگێ تهدا بهێت و بچیت و ته پێ نهخۆش بیت خهلك پێ ئاگههدار بن
ژ عهبدولڵاهێ كوڕێ عهمری (خودێ ژ ههردووکان ڕازی بیت) گۆت: پێغهمبهرێ خودێ (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) گۆت:||((چار سالۆخهت ههنه، ههر كهسێ ئهو چار سالۆخهت ل دهڤ ههبن؛ ئهڤه ئهو كهسهكێ مونافق و دووڕویه، و ئهگهر سالۆخهتهك ژ وان ل دهڤ وی ههبیت؛ ئهڤه سالۆخهتهك ژ سالۆخهتێن نیفاق و دووڕویاتییێ یێ ل دهڤ وی ههتا دهێلیت: ئهگهر ئاخڤت؛ دێ درهوێ كهت، ئهگهر سۆز دا؛ دێ بنپێ كهت و بجھ نائینیت، ئهگهر ههڤڕكی كر؛ دێ زێدهگاڤییێ تێدا كهت و ئهگهر پهیمانهك دا؛ دێ خیانهتێ لێ كهت))
((بلا بهردهوام ئهزمانێ ته یێ تهڕ بیت ژ زكرێ خودێ
((ب ڕاستێ خودێ بۆ من خهلهتی و ژبیركرن و كوتهكی لێكرن ژ سهر ئوممهتا من ڕاكرییه))
((دلێ خۆ نهبه دونیایێ؛ خودێ دێ حهز ژ ته كهت، دلێ خۆ نهبه وی تشتێ ل دهڤ خهلكی ههی؛ خهلك ژی دێ حهز ژ ته كهن))
((شیردان وێ حهرام دكهت یا ژ دایكبوون حهرام دكهت))
((كوڕێ ئادهمی ئامانهكێ خرابتر ژ زكی تژی نهكرییه، چهند پارییهكێن كێم تێرا كوڕێ ئادهمی ههنه كو پشتا وی ڕاگرن، بهلێ ئهگهر وی ههر خوار؛ هنگی بلا سێئێك بۆ خوارنا وی بیت و سێئێك بۆ ڤهخوارنا وی بیت و سێئێك بۆ بێهن و ههناسهدانا وی بیت))
((ژ باشی و جوانییا موسلمانهتییا مرۆڤییه ئهو وی تشتی بهێلیت یێ مایێ وی تێ نهچیت))
تو چ دبێژی ئەگەر من نڤێژێن فەڕز کرن و ڕۆژییێن ڕەمەزانێ گرتن، حەلال حەلال کر و حەرام حەرام کر
((فهرمان ل من هاتییه كرن ئهز شهڕێ خهلكی بكهم ههتا ئهو شاهده ددهن كو ژ ئهلڵاهی پێڤهتر چ خودایێن ژ ههژی پهرستنێ نینن و كو موحهممهد پێغهمبهرێ خودێیه، و نڤێژان بكهن و زهكاتێ بدهن
((ئەگەر ب تنێ ژ بهر گۆتن و داخوازكرنا خهلكی تشت ب وان هاتبا دان؛ دا هندهك مرۆڤ داخوازا خوین و مالێ خهلكی كهن، بهلێ (ل دهمێ ههبوونا ئاریشهیان) بهلگهئینان ل سهر سكالاكهرییه و سویندخوارن ل سهر وی كهسییه یێ ڤێ تومەتێ ل سهر خۆ ڕهد دكهت))
((مسوگهر خودێ و پێغهمبهرێ وی كڕین و فرۆتنا عهرهقێ و تشتێ مرار و بهڕازی و بت و صهنهمان حهرام كر
((ئهوا خهلك ڤێڕا گههشتی ژ گۆتنا پێغهمبهرێن دهستپێكێ (ئهڤ تشته ژ گۆتنا وان پێغهمبهران یا بۆ مایهڤه و هندهكان ژ هندهكێن دی یا ڤهگێڕای)، ئهڤهیه كو ئهگهر ته شهرم نهكر؛ تشتێ ته دڤێت بكه))
((تو د دونیایێدا وهكی مرۆڤێ غهریب یان یێ ڕێڤینگ به))
((بلا بهردهوام ئهزمانێ ته یێ تهڕ بیت ژ زكرێ خودێ))
((باشی ڕهوشتێ جوانه، خرابی ژی ئهو تشته یێ د سینگێ تهدا بهێت و بچیت و ته پێ نهخۆش بیت خهلك پێ ئاگههدار بن
((ئهرێ ما خودێ بۆ ههوه ژی تشتهك نهدانایه كو هوین خێران پێ بكهن؟ ب ههر تهسبیحهكێ (گۆتنا: سبحان الله) خێرهك ههیه، ب ههر تهكبیرهكێ (گۆتنا: الله أكبر) خێرهك ههیه، ب ههر تهحمیدهكێ (گۆتنا: الحمدلله) خێرهك ههیه، ب ههر تههلیلهكێ (گۆتنا: لا إله إلا الله) خێرهك ههیه، فهرمانا ب باشییێ خێره و پاشڤهبرنا ژ خرابییێ خێره، و د چوونا نڤینێدا بۆ ئێك ژ ههوه خێر ههیه))
((خۆ ژ ڤی كارێ پیس و چهپهل یێ خودێ پاشڤهبرن ژێ كری بدهنه پاش، بهلێ ههر كهسێ ئهڤ كاره كر؛ هنگی بلا خۆ ب ستارهكرنا خودێ ستاره بكهت و تهوبه بكهت و بزڤڕیته لایێ خودێ، چونكی ب ڕاستی ههر كهسێ نهێنییا خۆ بۆ مه ئاشكهرا بكهت؛ ئهم دێ حوكمێ پهڕتووكا خودایێ مهزن ل سهر جێبهجێ كهین))
((تهقوا خودێ بكه ل ههر جهێ تو لێ بی، پشتی ههر گونهههكێ ژی خێرهكێ بكه، ئهو خێر دێ وێ گونههێ ژێبهت و ب ڕهوشتهكێ جوان سهرهدهرییێ د گهل خهلكی بكه))
((حهلال نینه خوینا چ مرۆڤێن موسلمان بهێته ڕێژتن، ب تنێ ب سێ ئهگهران نهبیت
((پشكێن میراتی یێن دیار و ئاشكهرا بدهنه خودانێن وان، ئهوا دمینیت ژی بۆ نێزیكترین زهلامییه ژ مرۆڤێن مری))