ਗੱਲ ਜਾਂ ਬਾਤਾਂ: ਤੁਸੀਂ ਧਾਰਣਾਂ ਤੋਂ ਬਚੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਧਾਰਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਝੂਠੀ ਗੱਲ ਹੈ।

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ:
«إِيَّاكُمْ وَالظَّنَّ؛ فَإِنَّ الظَّنَّ أَكْذَبُ الْحَدِيثِ، وَلَا تَحَسَّسُوا، وَلَا تَجَسَّسُوا، وَلَا تَحَاسَدُوا، وَلَا تَدَابَرُوا، وَلَا تَبَاغَضُوا، وَكُونُوا عِبَادَ اللهِ إِخْوَانًا».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري: 6064]

ਇਸ ਅਨੁਵਾਦ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਮੀਖਿਆ ਅਤੇ ਪੜਤਾਲ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ.

ਅਬੂ ਹੁਰੈਰਾ (ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ) ਤੋਂ ਰਿਵਾਇਤ ਹੈ ਕਿ ਨਬੀ ਕਰੀਮ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ:
"ਤੁਸੀਂ ਧਾਰਣਾਂ ਤੋਂ ਬਚੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਧਾਰਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਝੂਠੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਨਾਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਝਾਤੀ ਕਰੋ, ਨਾਂ ਜਾਸੂਸੀ ਕਰੋ, ਨਾਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਈਰਖਾ ਕਰੋ, ਨਾਂ ਪਿੱਠ ਫੇਰੋ, ਨਾਂ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰੋ। ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਬੰਦੇ ਬਣੋ ਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਰਹੋ।"
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري - 6064]

ਵਿਆਖਿਆ

ਨਬੀ (ਸੱਲੱਲਾਹੁ ਅਲੈਹਿ ਵ ਸੱਲਮ) ਮਨਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਜੋ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਭਾਜਨ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਨੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ:
(ਸ਼ੱਕ) ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਾਬਤ ਹੌਂਸਲੇ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕ ਕਰਨ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਦਰਸਾਇਆ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਝੂਠੀ ਗੱਲ ਹੈ।
ਅਤੇ (ਤਲਾਸ਼ੀ) ਬਾਰੇ: ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ਾਮੀਆਂ ਜਾਂ ਨਕਾਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਜਾਂ ਕਾਨਾਂ ਨਾਲ ਖੋਜਣ ਜਾਂ ਲੱਭਣ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਤੇ (ਤਲਾਸ਼ੀ) ਬਾਰੇ: ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ਾਮੀਆਂ ਜਾਂ ਨਕਾਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਜਾਂ ਕਾਨਾਂ ਨਾਲ ਖੋਜਣ ਜਾਂ ਲੱਭਣ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਤੇ (ਹਸਦ) ਬਾਰੇ: ਇਹ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਨਿਯਮਤ ਜਾਂ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਅਤੇ (ਹਸਦ) ਬਾਰੇ: ਇਹ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਨਿਯਮਤ ਜਾਂ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਅਤੇ (ਤਬਾਘੁਜ਼) ਬਾਰੇ: ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਨਫਰਤ ਅਤੇ ਬਦਦਿਲੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ, ਮੂੰਹ ਮੋੜਨਾ ਅਤੇ ਬੁਰਾ ਸਲੂਕ ਕਰਨਾ।
ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਕ ਐਸੀ ਮੋਹਤਾਤੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਜੋ ਮੁਸਲਿਮਾਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਢੰਗ ਦੀ ਹੈ:**"ਅਤੇ ਖੁਦਾ ਦੇ ਗੁਲਾਮ ਬਣੋ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਭਰਾ ਹੋਵੋ।"** ਭਰਾੜੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੈ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਮਿਤਰਤਾ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਹਦੀਸ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਵਿੱਚੋਂ

1. ਪ੍ਰਤਿਕੂਲ ਸ਼ਕ ਜਾਂ ਬੁਰਾ ਖ਼ਿਆਲ ਉਸ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਸਾਫ਼ ਦਿੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਚਤੁਰ ਅਤੇ ਸਮਝਦਾਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਬੁਰੇ ਅਤੇ ਗੁਨਾਹਗਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਚਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਨਾ।
2. ਮੁਰਾਦ ਇੱਥੇ ਉਹ ਚੇਤਾਵਨੀ ਹੈ ਜੋ ਮਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਤੇ ਜ਼ੋਰ-ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂਕਿ ਜੋ ਖ਼ਿਆਲ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਟਿਕਦਾ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
3. ਮੁਸਲਿਮ ਸਮਾਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਵੱਖਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਤੋੜਨ ਵਾਲੀਆਂ ਵਜ੍ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤਾਜ਼ਿਆਸ਼ੁਨੀ (ਜਾਸੂਸੀ), ਹਸਦ (ਘਿਣ) ਆਦਿ ਦੀ ਮਨਾਹੀ।
4. ਮੁਸਲਿਮ ਦਾ ਮੁਸਲਿਮ ਨਾਲ ਭਰਾ ਵਰਗਾ ਸਲੂਕ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਅਤੇ ਪਿਆਰ-ਮੁਹੱਬਤ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਵੇ।