ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਬੰਦਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਮੋਮਿਨ (ਈਮਾਨ ਵਾਲਾ) ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਾਈ ਲਈ ਉਹੀ ਪਸੰਦ ਨਾ ਕਰੇ ਜੋ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਲਈ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। “ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਅੱਲਾਹ ਨੇ ਹਰ ਚੀਜ਼ ‘ਤੇ ਇਹਸਾਨ (ਭਲਾਈ ਤੇ ਨੇਕੀ) ਲਾਜ਼ਮੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਨਬੀਆਂ ਦੀ ਬਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਗੱਲਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਮ ਤੇ ਹਯਾ (ਸੰਗ) ਨਾ ਰਹੇ, ਤੂੰ ਜੋ ਚਾਹੇ ਉਹ ਕਰ। @**“ਭਲਾਈ (ਬਿਰ) ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਚੰਗਾ ਖੁਲੂਕ, ਅਤੇ ਗਲਤੀ (ਪਾਪ) ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਉਠੇ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਕਿ ਲੋਕ ਉਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਣ।”*». ਵਾਬਿਸ਼ਾ ਬਿਨ ਮਅਬਦ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਮੈਂ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਕੋਲ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: **“ਤੂੰ ਭਲਾਈ (ਬਿਰ) ਅਤੇ ਗਲਤੀ (ਪਾਪ) ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਣ ਆਇਆ ਹੈ?”** ਮੈਂ ਕਿਹਾ: ਹਾਂ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: **“ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਪੂਛੋ। ਭਲਾਈ ਉਹ ਹੈ ਜਿਸ ‘ਤੇ ਰੂਹ ਆਰਾਮ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੇ ਅਤੇ ਦਿਲ ਉਸ ‘ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋਵੇ। ਗਲਤੀ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਉਠੇ ਅਤੇ ਉਸ ‘ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਰਹੇ, ਭਾਵੇਂ ਲੋਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦੇਣ, ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਸਲਾਹ ਲਵੋ।”** ਨਬੀ ਕਰੀਮ (ਸੱਲੱਲਾਹੁ ਅਲੈਹਿ ਵਸੱਲਮ) ਨੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਫਰਮਾਇਆ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਬੰਦਾ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਦਸੱਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੱਤ ਵੱਡੇ ਬਰਬਾਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗੁਨਾਹਾਂ ਤੋਂ ਬਚੋ ਅੱਲਾਹ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ 'ਤੇ ਰਹਿਮ ਕਰੇ, ਜੋ ਵੇਚਣ ਵੇਲੇ, ਖਰੀਦਣ ਵੇਲੇ, ਅਤੇ ਉਧਾਰੀ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਵੇਲੇ ਨਰਮੀ ਵਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਬੰਦਾ ਸੀ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਰਜ਼ਾ ਦਿੰਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨੌਕਰ ਨੂੰ (ਜਦੋਂ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਵਸੂਲੀ ਲਈ ਭੇਜਦਾ ਤਾਂ) ਕਿਹਾ ਕਰਦਾ ਸੀ: ਜੇ ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਮਜਬੂਰੀ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਮਿਲੇਂ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਕਰ ਦੇਈਂ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਲਾਹ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਵੀ ਅਣਦੇਖੀ ਕਰੇ “ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਹੋਵੇਂ, ਅੱਲਾਹ ਤੋਂ ਡਰ। ਅਤੇ ਬੁਰੀ ਕਰਤੂਤ ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ ਚੰਗੀ ਕਰਤੂਤ ਕਰ, ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦੇਵੇਗੀ। ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗੇ ਅਖਲਾਕ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਆ।” ਬੇਸ਼ੱਕ ਅੱਲਾਹ ਨੇ ਹਰ ਚੀਜ਼ 'ਤੇ ਇਹਸਾਨ (ਭਲਾਈ ਨਾਲ ਕਰਨ) ਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕੀਤਾ ਹੈ ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰਿਆ ਕਰੋ ਬੇਸ਼ੱਕ ਇਨਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ (ਅੱਖੀ ਅਦਲ ਨਾਲ) ਕ਼ਿਆਮਤ ਦੇ ਦਿਨ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਹਜ਼ੂਰ ਨੂਰ ਦੇ ਮਿੰਬਰਾਂ 'ਤੇ ਹੋਣਗੇ, ਜੋ ਰਹਿਮਾਨ (ਅੱਲਾਹ) ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਹੋਣਗੇ — ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ 'ਸੱਜੇ' ਹਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਰਮੀ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਭਲਾਈ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਤੁਸੀਂ ਧਾਰਣਾਂ ਤੋਂ ਬਚੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਧਾਰਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਝੂਠੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨੀਕ ਕੰਮ ਨੂੰ ਥੋੜਾ ਨਾ ਸਮਝੋ, ਚਾਹੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਹਾਸੇ ਵਾਲੇ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲੋ। ਅਸਲ ਤਾਕਤਵਰ (ਸ਼ਦੀਦ) ਉਹ ਨਹੀਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਛਾੜ ਦੇਵੇ, ਬਲਕਿ ਅਸਲ ਤਾਕਤਵਰ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਗੁੱਸੇ ਵੇਲੇ ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖੇ। ਜੋ ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਉਸ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜੇਹਾ ਇਨਾਮ ਮਿਲੇਗਾ ਚੁਗਲੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ (ਕੱਤਾਤ) ਜੰਨਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਅੱਲਾਹ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨ 'ਤੇ ਈਮਾਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਕਰੇ ਜਾਂ ਚੁੱਪ ਰਹੇ ਜੋ ਇਨਸਾਨਾਂ 'ਤੇ ਰਹਿਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਸ 'ਤੇ ਅੱਲਾਹ (ਅਜ਼ਜ਼ਾ ਵ ਜੱਲ) ਰਹਿਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਅੱਲਾਹ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਨਾਪਸੰਦ ਆਦਮੀ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਝਗੜਣ ਵਾਲਾ, ਹਟਧਰਮੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਬੀ ਕਰੀਮ ﷺ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਕਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜੰਨਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ? ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: "ਅੱਲਾਹ ਤੋਂ ਡਰਣਾ (ਤਕਵਾ) ਅਤੇ ਚੰਗਾ ਅਖਲਾਕ ਹਿਯਾ ਇਮਾਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਚਾਈ ਨੂੰ ਧਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਚਾਈ ਨੇਕੀਆਂ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, **"ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਾਈ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇਗਾ, ਅੱਲਾਹ ਕਿਆਮਤ ਦੇ ਦਿਨ ਉਸਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਆਗ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦੇਗਾ।"** (ਰਿਵਾਇਤ: ਤਿਰਮਿਧੀ) ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅੱਲਾਹ ਉਸ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਰਹੇਜ਼ਗਾਰ ਹੋਵੇ, ਕਫ਼ਾਇਤ-ਪਸੰਦ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਲੁਕ ਕੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੋਮੀਨ ਉਹ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਅਖਲਾਕ, ਨੈਤਿਕਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰੀਆਂ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ। ਨਰਮੀ ਜਿਸ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਨਰਮੀ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਭਦੜੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਮੋਮੀਨ (ਸੱਚਾ ਇਮਾਨ ਵਾਲਾ) ਆਪਣੇ ਚੰਗੇ ਅਖਲਾਕ (ਅਚ੍ਹੇ ਸੁਭਾਅ) ਰਾਹੀਂ ਰੋਜ਼ਾ ਰਖਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਨਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਦਰਜੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਉਹ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਖਲਾਕ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਹਨ। ਅੱਲਾਹ ਜ਼ਾਲਮ ਨੂੰ ਮੌਕਾ ਦਿੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ (ਉਸਨੂੰ ਢੀਲਾ ਛੱਡਦਾ ਹੈ), ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਕੜਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡਦਾ ਨਹੀਂ। ਸੌਖਾ ਬਣਾ ਦੇਵੋ, ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰੋ, ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ ਦਿਓ, ਡਰਾਉਣਾ ਨਾ ਕਰੋ। ਰਹਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ 'ਤੇ ਰਹਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰੱਬ ਰਹਮ ਕਰੇਗਾ। ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਰਹਿਮਤ ਦਿਖਾਓ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਮਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰਹਮ ਕਰੇਗਾ। ਰਸੂਲ ਅੱਲਾਹ ﷺ ਨੇ ਅਸੀਂ ਹਜ਼ਰਤ ਉਮਰ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫ਼ਰਮਾਇਆ ਇਹ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜ਼ਾਬ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਤੌਂ ਪੇਸ਼ਾਬ ਤੋਂ ਬਚਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਚੁਗਲਖੋਰੀ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਇਕ ਅਜਿਹੀ ਗੱਲ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਜੇ ਇਹ ਬੰਦਾ ਉਹ ਕਹਿ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜੋ ਗੁੱਸਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਹ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਜੇ ਉਹ ਕਹੇ: ਅਉਜ਼ੁ ਬਿੱਲਾਹਿ ਮਿਨਸ਼ ਸ਼ੈਤਾਨਿ ਜੋ ਕੋਈ بندਾ ਇਸ ਦੁਨਿਆ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਓਟ ਲੈਂਦਾ ਹੈ (ਉਸ ਦੀ ਲੁਕਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ), ਤਾਂ ਅੱਲਾਹ ਤਆਲਾ ਕ਼ਿਆਮਤ ਦੇ ਦਿਨ ਉਸ ਦੀ ਓਟ ਲਏਗਾ। “ਨੇਕੀ ਚੰਗਾ ਵਿਵਹਾਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਗੁਨਾਹ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਖਟਕੇ, ਅਤੇ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਬੁਰਾ ਲੱਗੇ ਕਿ ਲੋਕ ਉਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨ। ਪਹਿਲੇ ਨਬੀਆਂ ਦੀ ਬਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਗੱਲਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਮ ਤੇ ਹਯਾ (ਸੰਗ) ਨਾ ਰਹੇ, ਤੂੰ ਜੋ ਚਾਹੇ ਉਹ ਕਰ। ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਬੰਦਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਮੋਮਿਨ (ਈਮਾਨ ਵਾਲਾ) ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਾਈ ਲਈ ਉਹੀ ਪਸੰਦ ਨਾ ਕਰੇ ਜੋ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਲਈ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੁਸਲਮਾਨ ਨੂੰ ਗਾਲਾਂ ਕੱਢਣਾ ਫਾਸਿਕੀ (ਬਦਚਲਣੀ) ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕਰਨਾ ਕੁਫ਼ਰ ਹੈ। ਮੁਮਿਨ ਦੇ ਤਰਾਜੂ ਵਿਚ ਕਿਆਮਤ ਦੇ ਦਿਨ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਚੀਜ਼ ਚੰਗਾ ਅਖਲਾਕ ਹੋਏਗਾ, ਅਤੇ ਬੇਸ਼ਕ ਅੱਲਾਹ ਬਦਜ਼ਬਾਨ ਤੇ ਬੇਸ਼ਰਮ (ਬਾਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ) ਨਾਲ ਨਫਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। “ਜ਼ੁਲਮ ਤੋਂ ਬਚੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ੁਲਮ ਕ਼ਿਆਮਤ ਦੇ ਦਿਨ ਹਨੇਰੇ ਹੋਣਗੇ। ਅਤੇ ਬੁਖਲ ਤੋਂ ਬਚੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਬੁਖਲ ਨੇ ਤੁਸੀਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹਲਾਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਦਿਵਾਲੀਆ ਕੌਣ ਹੈ?"؟ ਜੋ ਕੋਈ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਹਦੀਸ ਬਿਆਨ ਕਰੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਝੂਠ ਸਮਝਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੋ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਸ਼ੈਤਾਨ ਨੇ ਹਾਰ ਮੰਨੀ ਹੈ ਕਿ ਅਰਬ ਦੇ ਟਾਪੂ ‘ਤੇ ਨਮਾਜ਼ੀ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਜਣਗੇ, ਪਰ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਫੈਰ-ਫਸਾਦ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੈ। ਇਕ ਮਰਦ ਦੂਜੇ ਮਰਦ ਦੀਆਂ ਛੁਪਾਈਆਂ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ, ਅਤੇ ਇਕ ਔਰਤ ਦੂਜੇ ਔਰਤ ਦੀਆਂ ਛੁਪਾਈਆਂ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ। ਮੁਸਲਮਾਨ ਉਹ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਹੋਰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ਅਤੇ ਹੱਥ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮਹਾਜਿਰ ਉਹ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਅੱਲਾਹ ਨੇ ਮਨਾਹੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨ ਬਨਾਕੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਝੂਠ ਬੋਲਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਸਥਾਨ ਜ਼ਰੂਰ ਅੱਗ ਦੇ ਕੋਠੇ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ। ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਦੇ ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਖੂਬੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵੇ ਜੋ ਉਸਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਸੱਚਾ ਮੁਸਲਮਾਨ ਗਾਲਾਂ ਕੱਢਣ ਵਾਲਾ, ਲਾਣਤ ਮਲਾਮਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਅਸ਼ਲੀਲ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਭਦਦੇ ਸ਼ਬਦ ਕਹਿਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜਦੋਂ ਅੱਲਾਹ ਕਿਆਮਤ ਦੇ ਦਿਨ ਪਹਿਲਿਆਂ ਅਤੇ ਆਖਰੀਆਂ ਸਭ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰੇਗਾ, ਤਾਂ ਹਰ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਝੰਡਾ ਚੁੱਕਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਵੇਗਾ: ਇਹ ਫ਼ੁਲਾਨ ਬਿਨ ਫ਼ੁਲਾਨ ਦੀ ਧੋਖਾ ਗਾਰੀ ਹੈ। "ਜੋ ਵੀ ਇਸਨਾਂ ਧੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰੇ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਭਲਾ ਕਰੇ, ਉਸ ਲਈ ਅੱਗ ਤੋਂ ਓਹਲੇ (ਸੁਰੱਖਿਆ) ਦਾ ਵੱਸਤੂ ਹੋਵੇਗਾ। “ਜੇ ਆਦਮ ਦੇ ਬੇਟੇ ਕੋਲ ਦੋ ਵਾਦੀ ਧਨ ਹੁੰਦਿਆਂ ਤਾਂ ਉਹ ਤੀਜੀ ਵਾਦੀ ਲੱਭਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ। ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਅੱਲਾਹ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਨਿਮਰ ਰਹੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਤੇ ਘਮੰਡ ਨਾ ਕਰੇ ਅਤੇ ਕੋਈ ਕਿਸੇ 'ਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਨਾ ਕਰੇ। ਹੈ ਆਇਸ਼ਾ, ਅੱਲਾਹ ਨਰਮਦਿਲ ਹੈ, ਉਹ ਨਰਮਦਿਲੀ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਰਮਦਿਲੀ 'ਤੇ ਉਹ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਜੋਰਜਬਰੀ ਨਾਲ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ। “ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਖ਼ੁਬੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਅੱਲਾਹ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਹਨ: ਧੀਰਜ (ਹਿਲਮ) ਅਤੇ ਧੀਮੀ ਚਾਲ (ਅਨਾਹ)।” “ਭੁੱਖੇ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਖਵਾਓ, ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਦੌਖਤ ਦੇਖੋ, ਅਤੇ ਕੰਗਾਲ ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕਰੋ।” ਜੋ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਇਲਮ ਸਿੱਖਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਅੱਲਾਹ ਤਆਲਾ ਦਾ ਰੂਬਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਦੁਨੀਆਵੀ ਮਫ਼ਾਦ ਲਈ ਸਿੱਖਦਾ ਹੈ, ਬੇਸ਼ੱਕ ਅੱਲਾਹ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਵੇਗਾ ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। “ਇਸਨੂੰ ਛੱਡੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਗੰਦੀ ਹੈ।” ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਨਾ ਭੇਜੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਾਹ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੀ ਕਸਮ, ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਅੱਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਰਸੂਲ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਜਿਸਦੇ ਕੋਲ ਅਮਾਨਤਦਾਰੀ ਨਹੀਂ, ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਇਮਾਨ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਜਿਸਦੇ ਕੋਲ ਵਾਅਦਾ ਨਹੀਂ, ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਧਰਮ ਨਹੀਂ। ਕੀ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮੰਦੇ ਲੋਕ ਕੌਣ ਹਨ? ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸ਼ੁਕਰ ਅਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦਾ ਵੀ ਸ਼ੁਕਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। “ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਐਸਾ ਬੋਲਿਆ ਜੋ ਜੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੜਵਾ ਕਰ ਦੇਵੇ।” ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਈਰਖਾ ਨਾ ਰੱਖੋ, ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤ ਵਧਾ ਕੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਨਾ ਦਿਓ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਬੈਰ ਨਾ ਰੱਖੋ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਨਾ ਮੋੜੋ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸੌਦੇ 'ਤੇ ਸੌਦਾ ਨਾ ਕਰੇ। ਹੇ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਬੰਦਿਓ! ਤੁਸੀਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਭਾਈ ਬਣ ਜਾਵੋ। **"ਜੋ ਲੋਕ ਲਾਣਤਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਿਯਾਮਤ ਦੇ ਦਿਨ ਨਾ ਤਾਂ ਗਵਾਹ ਬਣ ਸਕਣਗੇ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ੀ।"** ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਮੇਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੇ ਅਤੇ ਕਿਆਮਤ ਦੇ ਦਿਨ ਮੇਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਬੈਠਣ ਵਾਲੇ ਉਹ ਹੋਣਗੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਖਲਾਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋਣਗੇ। ਉਹ ਨੰਗਾ-ਧੋਖਾ ਵਾਲਾ, ਗੰਦਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਬੁਰਾਈ ਦਾ ਬੁਰਾਈ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਸੀ; ਬਲਕਿ ਉਹ ਮਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਦਰਗਜ਼ਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਅਚਛੇ ਖ਼ੁਲੂਕਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।