عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ:
«أَتَدْرُونَ مَا الْمُفْلِسُ؟» قَالُوا: الْمُفْلِسُ فِينَا مَنْ لَا دِرْهَمَ لَهُ وَلَا مَتَاعَ، فَقَالَ: «إِنَّ الْمُفْلِسَ مِنْ أُمَّتِي يَأْتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِصَلَاةٍ وَصِيَامٍ وَزَكَاةٍ، وَيَأْتِي قَدْ شَتَمَ هَذَا، وَقَذَفَ هَذَا، وَأَكَلَ مَالَ هَذَا، وَسَفَكَ دَمَ هَذَا، وَضَرَبَ هَذَا، فَيُعْطَى هَذَا مِنْ حَسَنَاتِهِ، وَهَذَا مِنْ حَسَنَاتِهِ، فَإِنْ فَنِيَتْ حَسَنَاتُهُ قَبْلَ أَنْ يُقْضَى مَا عَلَيْهِ أُخِذَ مِنْ خَطَايَاهُمْ فَطُرِحَتْ عَلَيْهِ، ثُمَّ طُرِحَ فِي النَّارِ».
المزيد
ਅਬੁ-ਹੁਰੈਰਾ (ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ) ਤੋਂ ਰਿਵਾਇਤ ਹੈ ਕਿ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਰਸੂਲ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ:
"ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਨਿਰਧਨ (ਗਰੀਬ) ਕੌਣ ਹੈ?" ਸਹਾਬੀਆਂ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਰਧਨ ਉਹ ਹੈ ਜਿਸ ਕੋਲ ਨਾ ਕੋਈ ਦਿਰਹਮ (ਪੈਸਾ) ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਨਾ ਕੋਈ ਸਮਾਨ। ਇਸ 'ਤੇ ਆਪ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: "ਮੇਰੀ ਉੱਮਤ ਦਾ ਨਿਰਧਨ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਕਿਆਮਤ ਦੇ ਦਿਨ ਨਮਾਜ਼, ਰੋਜ਼ਾ ਅਤੇ ਜ਼ਕਾਤ ਲੈ ਕੇ ਆਵੇਗਾ, ਲੇਕਿਨ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸਨੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਗਾਲ ਕੱਢੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਕਿਸੇ 'ਤੇ ਝੂਠਾ ਆਰੋਪ ਲਗਾਇਆ ਹੋਵੇਗਾ, ਕਿਸੇ ਦਾ ਮਾਲ ਹੜੱਪ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਕਿਸੇ ਦਾ ਖੂਨ ਵਰ੍ਹਾਇਆ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਸੋ ਉਸ ਦੀਆਂ ਨੇਕੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਨੇਕੀਆਂ ਮੁੱਕ ਜਾਣਗੀਆਂ, ਲੇਕਿਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਅਜੇ ਉਸ 'ਤੇ ਬਾਕੀ ਹੋਣਗੇ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਗੁਨਾਹ ਲੈ ਕੇ ਉਸ 'ਤੇ ਲੱਦ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਫੇਰ ਉਸਨੂੰ ਜਹੰਨਮ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।"
