ਗੱਲ ਜਾਂ ਬਾਤਾਂ: ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਆਪਣੇ ਭਾਈ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਤੋੜਨਾ ਜ਼ਾਇਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਦੋਹਾਂ ਇੱਕ-दੂਜੇ ਤੋਂ ਮੁਹ ਮੋੜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਸਲਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।

عن أبي أيوب الأنصاري رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال:
«لَا يَحِلُّ لِرَجُلٍ أَنْ يَهْجُرَ أَخَاهُ فَوْقَ ثَلَاثِ لَيَالٍ، يَلْتَقِيَانِ، فَيُعْرِضُ هَذَا وَيُعْرِضُ هَذَا، وَخَيْرُهُمَا الَّذِي يَبْدَأُ بِالسَّلَامِ».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري: 6077]

ਇਸ ਅਨੁਵਾਦ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਮੀਖਿਆ ਅਤੇ ਪੜਤਾਲ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ.

ਹਜ਼ਰਤ ਅਬੂ ਅਯੂਬ ਅਨਸਾਰੀ ਰਜ਼ਿਅੱਲਾਹੁ ਅੰਹੁ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਨਬੀ ਕਰੀਮ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ:
"ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਆਪਣੇ ਭਾਈ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਤੋੜਨਾ ਜ਼ਾਇਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਦੋਹਾਂ ਇੱਕ-दੂਜੇ ਤੋਂ ਮੁਹ ਮੋੜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਸਲਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।"
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري - 6077]

ਵਿਆਖਿਆ

ਨਬੀ ਕਰੀਮ ﷺ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਮਨਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨ ਆਪਣੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਭਾਈ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਤੋੜੇ, ਜਦੋਂ ਦੋਹਾਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਗੱਲ ਕਰਨ।
**ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ:**
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਸਹੀ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਲਾਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ "ਹੇਜ਼ਰ" ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਮਨ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਲਈ ਰਿਸ਼ਤਾ ਤੋੜਨਾ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਅੱਲਾਹ ਤਆਲਾ ਦੇ ਹੱਕ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗੁਨਾਹਗਾਰਾਂ, ਬਿਦ'at ਵਾਲਿਆਂ ਜਾਂ ਬੁਰੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤਾ ਤੋੜਨਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਮਕਦੂਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਮਕਸਦ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਮਕਸਦ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸਹੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਹਦੀਸ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਵਿੱਚੋਂ

1. ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਹਿਜ਼ਰ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਸੁਭਾਵ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਹੇਜ਼ਰ ਨੂੰ ਮੌਫ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾ ਕਿ ਇਹ ਅਸਥਾਈ ਸਥਿਤੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।
2. ਸਲਾਮ ਦੀ ਫ਼ਜ਼ੀਲਤ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਸਲਾਮ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਮੌਜੂਦਗੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ।
3. ਇਸਲਾਮ ਆਪਣੇ ਪਿਓ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਬੜੀ ਖ਼ਾਤਰਦਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।