ਗੱਲ ਜਾਂ ਬਾਤਾਂ: ਜੋ ਕੋਈ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਹਦੀਸ ਬਿਆਨ ਕਰੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਝੂਠ ਸਮਝਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੋ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ وَالْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ رضي الله عنهما قَالَا: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:
«مَنْ حَدَّثَ عَنِّي بِحَدِيثٍ يُرَى أَنَّهُ كَذِبٌ، فَهُوَ أَحَدُ الْكَاذِبِينَ».
[صحيح] - [رواه مسلم في مقدمته]
المزيــد ...
ਹਜ਼ਰਤ ਸਮੁਰਾ ਬਿਨ ਜੁੰਦਬ ਅਤੇ ਮੁਗ਼ੀਰਾ ਬਿਨ ਸ਼ੁਅਬਾ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅੰਹੁਮਾ ਰਿਵਾਇਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ:
"ਜੋ ਕੋਈ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਹਦੀਸ ਬਿਆਨ ਕਰੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਝੂਠ ਸਮਝਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੋ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।"
[صحيح] - [رواه مسلم في مقدمته] - [صحيح مسلم]
ਨਬੀ ਕਰੀਮ ﷺ ਖ਼ਬਰ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਜੋ ਸ਼ਖ਼ਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਹਦੀਸ ਰਿਵਾਇਤ ਕਰੇ ਅਤੇ ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸਮਝਦਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਗ਼ਲਬਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਇਹ ਹਦੀਸ ਨਬੀ ﷺ ਤੇ ਝੂਠ ਬੋਲੀ ਗਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਐਸਾ ਰਿਵਾਇਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸ਼ਖ਼ਸ ਉਸ ਝੂਠ ਘੜਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਗੁਨਾਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰੀਕ ਹੈ।
ਹਦੀਸ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਵਿੱਚੋਂ
- ਨਬੀ ਕਰੀਮ ﷺ ਤੋਂ ਰਿਵਾਇਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਦੀਸਾਂ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਕਰਨੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹੀਅਤ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨੀ ਰਿਵਾਇਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
- ਝੂਠ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਉਸ ਹਰ ਸ਼ਖ਼ਸ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਝੂਠ ਘੜੇ ਅਤੇ ਉਸ 'ਤੇ ਵੀ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਪਹੁੰਚਾਏ ਅਤੇ ਫੈਲਾਏ।
- ਜਿਸ ਹਦੀਸ ਨੂੰ ਘੜਿਆ ਹੋਇਆ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਜਿਸ ਦੇ ਬਾਰੇ ਗ਼ਲਬਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਇਹ ਝੂਠੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਰਿਵਾਇਤ ਕਰਨੀ ਹਰਾਮ ਹੈ — ਮਗਰ ਉਹਨੂੰ ਰਿਵਾਇਤ ਕਰਨਾ ਜਾਇਜ਼ ਹੈ ਜੇ ਮਕਸਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਤੋਂ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇਣ ਦਾ ਹੋਵੇ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ
ਹੋਰ
- ਗੱਲ ਜਾਂ ਬਾਤਾਂ: **“ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਭੈ ਦੇਣ, ਸੁਣਨ ਅਤੇ ਆਗਿਆ ਮੰਨਣ ਦੀ ਨਸੀਹਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਅਤੇ ਜੇ ਕੋਈ ਬੰਦਾ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਹਕੂਮਤ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ ਕਿ ਮੇਰੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਜੋ ਜੀਉਂਗੇ ਉਹ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਰਕ ਦੇਖਣਗੇ। ਇਸ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੇਰੀ ਸੂਨਤ ਅਤੇ ਸਹੀ ਰਾਹ ‘ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਖੁਲਫਾ-ਏ-ਰਾਸ਼ਿਦੀਨ ਦੀ ਸੂਨਤ ਨੂੰ ਢੀਠੀ ਨਾਲ ਫੜ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।*، ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਬਣਾਏ ਗਏ ਧਰਮਾਂ ਅਤੇ ਰਿਵਾਜਾਂ ਤੋਂ ਬਚੋ; ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ ਨਵੀਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਚੀਜ਼ (ਬਿਦਅਤ) ਭਟਕਾਵਾ ਹੈ।”**
- ਗੱਲ ਜਾਂ ਬਾਤਾਂ: ਸੱਤ ਵੱਡੇ ਬਰਬਾਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗੁਨਾਹਾਂ ਤੋਂ ਬਚੋ
- ਗੱਲ ਜਾਂ ਬਾਤਾਂ: ਪੰਜੋ ਨਮਾਜ਼ਾਂ, ਇੱਕ ਜੁਮਾ ਦੂਜੇ ਜੁਮੇ ਤੱਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਰਮਜ਼ਾਨ ਦੂਜੇ ਰਮਜ਼ਾਨ ਤੱਕ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਗੁਨਾਹਾਂ ਦਾ ਕੱਫ਼ਾਰਾ (ਹਰਜਾਨਾ/ਭਰਭਾਈ) ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਸ਼ਰਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਕਬੀਰਾ ਗੁਨਾਹ (ਮਹਾਪਾਪ) ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।
- ਗੱਲ ਜਾਂ ਬਾਤਾਂ: ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ (ਰੱਬੀ ਸੁਨੇਹਾ) ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿਓ ਭਾਵੇਂ ਇੱਕ ਆਇਤ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਬਨੀ ਇਸਰਾਈਲ ਦੀਆਂ ਰਿਵਾਇਤਾਂ ਸੁਣਾਇਆ ਕਰੋ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹਰਜ ਨਹੀਂ। ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਜਾਨ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਝੂਠ ਘੜ੍ਹਿਆ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਟਿਕਾਣਾ ਜਹੰਨਮ ਵਿੱਚ ਬਣਾ ਲਵੇ।
- ਗੱਲ ਜਾਂ ਬਾਤਾਂ: ਕੀ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਕਿ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣੇ ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੁਰਸੀ ਉਤੇ ਬੈਠਾ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਕਹੇ: 'ਸਾਡੇ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਦਰਮਿਆਨ ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ।
- ਗੱਲ ਜਾਂ ਬਾਤਾਂ: ਬੇਸ਼ਕ ਕੁਝ ਆਦਮੀ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਮਾਲ ਵਿੱਚ ਨਾ-ਹੱਕ ਦਖ਼ਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕਿਆਮਤ ਦੇ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਅੱਗ (ਨਾਰ) ਹੋਏਗੀ।
- ਗੱਲ ਜਾਂ ਬਾਤਾਂ: ਮੁਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਗਾਲਾਂ ਨਾ ਦਿਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਮਲਾਂ ਦੀ ਅੰਜਾਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।