فەرموودە: ((خۆ ژ گومانا خراب بپارێزن؛ چونكی گومان درهوترین ئاخڤتنه
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ:
«إِيَّاكُمْ وَالظَّنَّ؛ فَإِنَّ الظَّنَّ أَكْذَبُ الْحَدِيثِ، وَلَا تَحَسَّسُوا، وَلَا تَجَسَّسُوا، وَلَا تَحَاسَدُوا، وَلَا تَدَابَرُوا، وَلَا تَبَاغَضُوا، وَكُونُوا عِبَادَ اللهِ إِخْوَانًا».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري: 6064]
المزيــد ...
ئهبو هورهیره (خودێ ژێ ڕازی بیت) دبێژیت: پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) گۆت:
((خۆ ژ گومانا خراب بپارێزن؛ چونكی گومان درهوترین ئاخڤتنه، دویڤچوونا كێماسییێن ئێكودوو نهكهن و ل دویڤ نهێنییێن ئێكودوو نهگهڕییێن، حهسویدییێ ب ئێكودوو نهبهن، پشتا خۆ نهدهنه ئێكودوو، كهرب و كینێ ل دژی ئێكودوو ڕانهكهن و ببنه عهبدێن خودێ و برایێن ئێك)).
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري - 6064]
پێغهمبهر (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) پاشڤهبرنێ دكهت و مه ژ هندهك كریاران هشیار دكهت كو دبنه ئهگهرێ دووبهرهكی و ژێكڤهبوون و دوژمناهییێ د ناڤبهرا موسلماناندا، ژ وان ژی:
(گومان): كو ئهو ژی تومهتباركرنهكا د ناڤ دلیدا پهیدا دبیت بێی بهڵگه، و دیار كر كو ئهو درهوترین ئاخڤتنه.
ههروهسا ژ (دویڤچوونا كێماسییان): كو ئهو ژی گهڕیان و دویڤچوونه ل دویڤ كێماسییێن خهلكی ب چاڤی یان ب گوهی.
ژ (گهڕیانا ل دویڤ نهێنییان): كو ئهو ژی ل دویڤگهڕیانه ل سهر تشتێن ڤهشارتی و پتر د كریارێن خرابدا بكار دهێت.
ژ (حهسویدییێ): كو ئهو ژی ئهڤهیه مرۆڤ حهز نهكهت خۆشی و نیعمهت بگههنه كهسێن دی.
ژ (پشتدانێ): ب هندێ كو هندهك پشتا خۆ بدهنه هندهكێن دی، ڤێجا نه سلاڤی ئێك بكهن و نه سهرهدانا برایێ خۆ یێ موسلمان بكهن.
ژ (كهرب و كینێ): و حهزنهكرن و ژێ دویركهڤتنێ، وهكی ئێشاندنا خهلكی و گرژكرن و تێكدانا ناڤچاڤان و خراب سهرهدهریكرنێ.
پاشی پهیڤهكا گشتی و ڤهگر گۆت كو ڕهوشا موسلمانان پێ د گهل ئێك باش دبیت: ((و ببنه عهبدێن خودێ و برایێن ئێك)). چونكی برایینی ئهو پهیوهندییه یا پهیوهندییێن خهلكی پێ پێكڤه دهێنه گرێدان و ڤیان و حهزژێكرن و ئێكڕێزی و ڤێككرنێ د ناڤبهرا واندا زێده دكهت.
لە سوودەکانی فەرموودەکە
- گومانا خراب زیانێ ناگههینیته وی كهسێ نیشانێن خرابییێ ل سهر دیار دبن، و پێدڤییه باوهردار یێ ژیر و هشیار بیت و ب كهسێن خراب و گونههكار نههێته خاپاندن.
- مهرهم پێ هشیاركرنه ژ وێ تومهتێ یا د ناڤ دهروونیدا جێگر و بنهجھ دبیت و مرۆڤ ل سهر بهردهوام دبیت، بهلێ ئهو تشتێ د سهر دلێ مرۆڤیڕا دهێت و نامینیت، ئهڤا ههنێ مرۆڤ ل سهر ناهێته سزادان.
- حهرامبوونا ئهگهرێن ژ ئێك جودابوون و بڕینا پهیوهندییێ د ناڤبهرا ئهندامێن جڤاكێ موسلماندا، وهكی سیخۆریكرن و حهسویدیبرن و تشتێن ب وی ڕهنگی.
- وهسییهتكرن ب هندێ كو سهرهدهری د گهل موسلمانی وهكی سهرهدهرییا برایینییێ بهێته كرن د شیرهتكرن و ڤیان و حهزژێكرنێدا.
پۆلێنکردنەکان
زیاتر
- فەرموودە: ((خۆ ژ وان ههر حهفت گونههێن مرۆڤی دبهنه هیلاكێ دویربێخن
- فەرموودە: ((ههر پێنج نڤێژ، ئهینی بۆ ئهینییێ، ڕهمهزان بۆ ڕهمهزانێ، كهفارهت و ژێبهرن بۆ گونههێن د ناڤبهرا خۆدا، (بهلێ ب مهرجهكی) ئهگهر مرۆڤی خۆ ژ گونههێن مهزن دویر ئێخست))
- فەرموودە: ((هندهك زهلام ب نهحهقی دهستوهردانێ د مالێ خودێدا دكهن، ل ڕۆژا قیامهتێ ئاگر بۆ وانه))
- فەرموودە: ((خهبهران نهبێژنه مرییان، چونكی ئهو یێن گههشتینه وی كارێ وان بهری خۆ فڕێكری و ئهنجامدای))
- فەرموودە: ((بۆ چ موسلمانان یا حهلال نینه ئهو ژ سێ شهڤان زێدهتر ژ برایێ خۆ سل ببيت و پشتا خۆ بدهتێ و د گهل نهئاخڤیت، دێ گههنه ئێك و ئهڤه دێ پشتا خۆ دهته ڤی و یێ دی دێ پشتا خۆ دهته وی، باشترینێ وان ژی ئهوه یێ دهستپێكێ سلاڤ دكهت))
- فەرموودە: ((ئهو كهسێ پهیوهندییێن مرۆڤاینییێ دبڕیت؛ ناچیته بهحهشتێ))
- فەرموودە: ((ئهو كهسێ ئاخڤتنان دئینیت و دبهت (فهساد) ناچیته بهحهشتێ))