پۆلێنکردن: Virtues and Manners
پۆلێنکردنی لاوەکی
لیستی فەرموودەکان
((ئهرێ ما ئهز بۆ ههوه نهبێژم كا مهزنترین گونهھ كیژكن؟
((ئەگەر ئێكی حهز ژ برایێ خۆ (یێ موسلمان) كر، هنگی بلا بێژیته وی كو حهز ژێ دكهت))
((گونههێن مهزن ئهڤهنه: دروستكرنا شركێ بۆ خودێ، خرابییا د گهل دایك و بابان، كوشتنا نهفسێ و سویندخوارنا ژ درهو))
((ئهو كهسێ ڕادبیت بڕێڤهبرنا كاروبارێن بیژنێ و كهسێن ههژار و بهلەنگاز؛ وهكی وی موجاهدییه یێ د ڕێكا خودێدا جیهادێ دكهت، یان وهكی وی كهسییه یێ شهڤێ شهڤنڤێژان دكهت و ڕۆژێ یێ ب ڕۆژی بیت))
((خۆ ژ وان ههر حهفت گونههێن مرۆڤی دبهنه هیلاكێ دویربێخن
ئهز ژ ههمی كهسان بێمننهتترم كو شریك و ههڤپشكهك بۆ من بهێته دروستكرن، لهوا ههر كهسێ كارهكی بكهت و د وی كاریدا كهسهكێ دی د گهل من بكهته شریك و ههڤپشك؛ وی دهمی دێ وی كهسی و ههڤپشك دروستكرنا وی هێلم
((مالێن خۆ نهكهنه گۆڕستان، قهبرێ من ژی نهكهنه جهژن (كو بهردهوام بهێنه سهر) و صهلهواتان بدهنه سهر من، چونكی ب ڕاستی ههر جهێ هوین لێ بن؛ صهلهواتێن ههوه دگههنه من))
هنگی خودێ دێ وی بهته بهحهشتێ ب ئهوێ كریارا وی ههبیت))
((هەر کەسێ (ل ڕۆژا قیامەتێ) بگههیته دیدارا خودێ و وی چ شریك و ههڤال بۆ خودێ دروست نهكربن؛ دێ چیته بهههشتێ، و ههر کەسێ (ل ڕۆژا قیامەتێ) بگههیته دیدارا خودێ و وی شریك و ههڤالهك بۆ خودێ دروست كربیت؛ دێ چیته جههنهمێ))
((ههر كهسێ گهرهنتییێ (زهمانهتێ) بدهته من كو ئهو تشتێ د ناڤبهرا ههردوو ڵامێن خۆ (ئانكو: ئهزمانێ خۆ) و ئهو تشتێ د ناڤبهرا ههردوو لنگێن خۆ (ئانكو: عهورهتێ خۆ) بپارێزیت؛ ئهز ژی دێ گهرهنتییا چوونا بهههشتێ دهمه وی))
((باشترین زكر: گۆتنا: (لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ)ـیه و باشترین دوعا ژی: (الْحَمْدُ لِلهِ)ـیه))
((بهههشت بۆ ههر ئێك ژ ههوه ژ قهیتانا پێلاڤا وی نێزیكتره، جههنهم ژی ب ههمان شێوه))
((ههر پێنج نڤێژ، ئهینی بۆ ئهینییێ، ڕهمهزان بۆ ڕهمهزانێ، كهفارهت و ژێبهرن بۆ گونههێن د ناڤبهرا خۆدا، (بهلێ ب مهرجهكی) ئهگهر مرۆڤی خۆ ژ گونههێن مهزن دویر ئێخست))
((ههر وهستییانهك، نهخۆشییهك، خهمهك، كۆڤانهك، ئازارهك یان تهنگاڤییهك بگههیته موسلمانی، ههتا ئهو سترییا دچیته د پێیێ وی ژیڕا؛ بۆ ڤێ ههمییێ خودێ دێ گونههێن وی ژێبهت))
((جههنهم یا ب حهز و شههوهتان هاتییه دۆرپێچكرن و بهههشت یا ب نهخۆشی و تاقیكرنان هاتییه دۆرپێچكرن))
((مافێ موسلمانی ل سهر موسلمانی پێنجن: بهرسڤدانا سلاڤێ، سهرهدانا نهساخی، دویكهڤتنا جهنازهی، د بهرسڤ چوونا گازییێ (مهعزومكرنێ) و بهرسڤدانا كهسێ دبێهنشیت (و دبێژیت: (الحمدلله)، تو دێ بێژییێ: یرحمك الله)))
((خودێ دلۆڤانییێ ب زهلامهكی ببهت كو یێ ب ساناهی بیت ئهگهر تشتهك فرۆت و ئهگهر تشتهك كڕی و ئهگهر داخوازا دهینێ خۆ كر))
((زهلامهك ههبوو دهین ددانه خهلكی، ڤێجا دگۆته وی كهسێ ل دهڤ وی كار دكر: ئهگهر تو (ب مهبهستا وهرگرتنا دهینی) چوویه دهڤ كهسهكی و ته دیت یێ دهستكورته و ڕهوشا وی نهیا باشه؛ هنگی تو ل وی ببووره، دا بهلكی خودێ ژی ل مە ببووریت
((تهقوا خودێ بكه ل ههر جهێ تو لێ بی، پشتی ههر گونهههكێ ژی خێرهكێ بكه، ئهو خێر دێ وێ گونههێ ژێبهت و ب ڕهوشتهكێ جوان سهرهدهرییێ د گهل خهلكی بكه))
((ئهگهر دوو موسلمان ب شیرێن خۆ هاتنه بهرامبهری ئێك و شهڕێ ئێك كر، هنگی كوشتی و بكوژ ههردوو یێن د ئاگرێ جههنهمێدا
((مسوگهر حهلال یێ ئاشكهرایه و حهرام ژی یێ ئاشكهرایه
((مسوگهر خودێ چاكی ل سهر ههمی تشتان نڤیسییه
((مسوگهر خودێ بهرێ خۆ نادهته شێوه و مال و سامانێ ههوه، بهلكی بهرێ خۆ ددهته دل و كریارێن ههوه))
مسوگهر ههمی کار ب ئنیەتانە و مسوگهر بۆ هەر کەسەکی ئەو دێ ههبیت یا وی ئنیەت بۆ ئینای
تووڕه نهبه
((ئهگهر هوین ب دروستی خۆ ب هێلنه ب هیڤییا خودێڤه؛ ئهو دێ ڕزقێ ههوه دهت كا چاوا ڕزقێ بالندهیی ددهت، سپێدێ برسی و ب زكێ خالی دهردكهڤیت و ئێڤاری ب زكێ تێر دزڤڕیت))
عهبدەکی گونهههك كر، ئینا گۆت: خودایێ من؛ گونهها من بۆ من ژێببه
((مسوگهر كهسێن دادپهوهر ل دهڤ خودێ یێن ل سهر هندهك مینبهرێن ڕۆناهییێ، ئهڤ كهسه یێن ل ڕهخێ ڕاستێ یێ خودایێ دلۆڤان و ههردوو دهستێن خودێ ژی ڕاستن
((ئهرێ هوین دزانن غهیبهت چییه؟))، گۆتن: خودێ و پێغهمبهرێ وی زاناترن، گۆت: ((ئهڤهیه تو تشتهكی دهربارهی برایێ خۆ بێژی كو وی پێ نهخۆش بیت
((هندهك زهلام ب نهحهقی دهستوهردانێ د مالێ خودێدا دكهن، ل ڕۆژا قیامهتێ ئاگر بۆ وانه))
((خۆ ژ گومانا خراب بپارێزن؛ چونكی گومان درهوترین ئاخڤتنه
((ههمی باشی خێر و صهدهقهنه))
((چ باشییان ب كێم نهبینه، خۆ ئهگهر ئهڤ باشییه ئهڤه بیت تو ب ڕویهكێ خۆش و دهڤ گڕنژین بگههییه برایێ خۆ))
((مرۆڤێ ب هێز ئهو نینه یێ د زۆڕانبازییێدا یێ ب هێز بیت، بهلكی مرۆڤێ ب هێز ئهوه یێ ل دهمێ توڕهبوونێ بشێت خۆ ڕاگریت و كونتڕۆلێ ل سهر خۆ بكهت))
هەر کەسێ بهرێ ئێكی بدهته خێر و باشییهكێ، دێ هندی وی كهسێ وێ خێرێ دكهت؛ خێر گههیته وی كهسێ بهرێ وی دایێ
((خهبهران نهبێژنه مرییان، چونكی ئهو یێن گههشتینه وی كارێ وان بهری خۆ فڕێكری و ئهنجامدای))
((بۆ چ موسلمانان یا حهلال نینه ئهو ژ سێ شهڤان زێدهتر ژ برایێ خۆ سل ببيت و پشتا خۆ بدهتێ و د گهل نهئاخڤیت، دێ گههنه ئێك و ئهڤه دێ پشتا خۆ دهته ڤی و یێ دی دێ پشتا خۆ دهته وی، باشترینێ وان ژی ئهوه یێ دهستپێكێ سلاڤ دكهت))
((ئهو كهسێ پهیوهندییێن مرۆڤاینییێ دبڕیت؛ ناچیته بهحهشتێ))
((ئهو كهسێ ئاخڤتنان دئینیت و دبهت (فهساد) ناچیته بهحهشتێ))
((ههر كهسێ حهز بكهت ڕزقێ وی زێده و بهرفرهھ بیت و ژییێ وی درێژ بیت؛ هنگی بلا پهیوهندییێن خۆ یێن مرۆڤایینییێ بگههینیت))
((نێزیكترین جھ و دهم مرۆڤ تێدا یێ نێزیكی خودێ بیت؛ ئهوه دهمێ مرۆڤ تێدا دچیته سوجدێ، لهوا هوین گهلهك دوعایان د سوجدێدا بكهن))
((ههر كهسێ باوهری ب خودێ و ڕۆژا دویماهیكێ ههبیت؛ بلا ئاخڤتنا خێرێ بكهت یان ژی بلا بێدهنگ بیت
((ههر كهسێ دلۆڤانییێ ب خهلكی نهبهت؛ خودایێ مهزن ژی دلۆڤانییێ ب وی نابهت))
((نهخۆشتڤیترین كهس ل دهڤ خودێ ئهوه یێ ب توندی دچیته د ناڤ گهنگهشێدا و زێدهگاڤییێ تێدا دكهت))
((خۆشتڤیترین گۆتن ل دهڤ خودێ چار گۆتنن: خودێ یێ دویر و پاقژه ژ ههمی كێماسییان (سُبْحَانَ اللهِ)، سوپاسی ههمی بۆ خودێ بن (الْحَمْدُ لِلهِ)، ژ ئهلڵاهی پێڤهتر چ خودایێن ژ ههژی پهرستنێ نینن (لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ) و خودێ مهزنترینه (اللهُ أَكْبَرُ)، تو ژ كیژكێ دهستپێبكهی ژی دروسته و چ زیان تێدا نینه))
دهربارهی وی تشتێ ژ ههمییان پتر خهلكی دبهته بهحهشتێ پرسیار ژ پێغهمبهرێ خودێ (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) هاته كرن، ئینا گۆت: ((تهقوا خودێ و ڕهوشتێ جوان
شهرم ژ باوهرییێیه
((دوعا عیبادهت ب خۆیه
((دوو پهیڤ یێن ههین، د سڤكن ل سهر ئهزمانی، د گرانن د تهڕازییێدا و د خۆشتڤینه ل دهڤ خودایێ دلۆڤان
((ل دهڤ خودایێ مهزن خۆ تشتهك ژ دوعایێ باشتر و بهاتر نینه))
((ههر كهسێ بهڕهڤانییێ ژ كهسایهتی و كهڕامهتا برایێ خۆ بكهت؛ خودێ ژی ل ڕۆژا قیامهتێ دێ ڕویێ وی ژ ئاگرێ جههنهمێ پارێزیت))
((ههر كهسێ ڕۆژێ سهد جاران بێژیت: پاقژی ژ ههمی كێماسییان و سوپاسی بۆ خودێ بن (سُبْحَانَ اللهِ وَبِحَمْدِهِ)؛ دێ گونههێن وی هێنه ژێبرن، خۆ ئهگهر هندی كهفا سهر دهریایێ ژی بن))
((ههر كهسێ (ڕۆژێ) دهھ جاران بێژیت: ژ ئهلڵاهی پێڤهتر چ خودایێن ژ ههژی پهرستنێ نینن، ئهو ئێكێ ب تنێیه و وی چ شریك و ههڤال نینن، مولك و دهستههلات و سوپاسی ههمی یێن وینه و ئهو ل سهر ههر تشتهكی یێ خودان شیانه (لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ)
((ههر كهسێ خودێ خێر و باشی بۆ بڤێت؛ دێ شارهزا كهت د دینیدا
((ب ڕاستی خودێ حهز ژ عهبدێ تهقوادارێ زهنگینێ ڤهشارتی دكهت))
پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) بێهنخۆشی ڕهد نهدكر
((باوهردارێ باوهرییا وی ژ یا ههمییان تهمامتر؛ ئهوه یێ ڕهوشتێ وی ژ یێ ههمییان جوانتر، باشترینێ ههوه ژی ئهوه یێ ژ ههمییان باشتر بیت بۆ ئافرهتێن مالا خۆ))
(( نهرمى د ههر تشتهكيدا بيت دێ جوان كهت ، و ههر تشتهكێ نهرمى ژێ بهێته دهرئينان دێ كرێت كهت))
((ب ڕاستی خودێ ژ عهبدی ڕازی دبیت دهمێ تشتهكی دخۆت و سوپاسییا خودێ دكهت ل سهر وی تشتی یان تشتهكی ڤهدخۆت و سوپاسییا خودێ دكهت ل سهر وی تشتی))
((مسوگهر باوهردار ب ڕهوشتێ خۆ یێ جوان؛ دگههیته پلهیا وی كهسێ ب ڕۆژێ ڕۆژییان دگریت و ب شهڤێ شهڤنڤێژان دكهت))
ب ڕاستی ژ باشترینێ ههوه ئهو كهسه یێ ڕهوشتێ وی ژ یێ ههمی كهسان جوانتر بیت))
((مسوگهر خودێ دێ ل دویڤ زۆڕداری درێژكهت ههتا دگریت، دهمێ گرت ئێدی بهرنادهت
((من چ فتنه و تاقیكرن ل پشت خۆ نههێلاینه كو وهكی ئافرهتان ب زیان و خراب بن ل سهر زهلامان))
((كاروباران ب ساناهی بێخن و ب زهحمهت نهئێخن، مزگینییێ بدهن و خهلكی نهڕهڤینن))
((ههر كهسێ ل جههكى ب روينيته خوار، پاشی گۆت: ئهز خۆ ب پهیڤێن خودێ یێن تهمام دپارێزم، ژ خرابییا وی تشتێ ئافراندی، خۆ تشتهك زیانێ ناگههینیته وی ههتا ئهو ژ وی جهی دچیت و باردكهت))
((ئێك ژ ههوه باوهرییێ نائینیت ههتا ئهز ل دهڤ وی خۆشتڤیتر نهبم ژ دایبابێن وی و زارۆكێن وی و خهلكی ههمییێ))
((ئهگهر ئهز بێژم: (سُبْحَانَ اللهِ وَالْحَمْدُ لِلهِ وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَاللهُ أَكْبَرُ)، ل دهڤ من خۆشتڤیتره ژ ههر تشتهكێ ڕۆژ ل سهر ههلاتی))
((ههر كهسێ ب شهڤێ ههردوو ئایهتێن دویماهیكا سووڕهت بهقهڕه بخوینیت؛ ئهو تێرا وی ههنه))
((ههر كهسێ پیتهكێ ژ پهڕتووكا خودێ بخوینیت؛ دێ خێرهك بۆ وی ژ وێ خواندنێ هێته نڤیسین، خێر ژی ب دهھ خێرێن وهكی خۆیه
((كهسێن دلۆڤان، خودایێ دلۆڤان دلۆڤانییێ پێ دبهت، دلۆڤانییێ ب یێن ل ئهردی ببهن، ئهوێ ل ئهسمانی دێ دلۆڤانییێ ب ههوه بهت))
پێغهمبهرێ خودێ (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) پاشڤهبرن ژ قهزهعێ كر (قهزهع ژی ئهڤهیه مرۆڤ هندهك ژ پرچا خۆ بتڕاشیت و هندهكێ بهێلیت)
ئهم ل دهڤ عومهری بووین، ئینا گۆت: ((ئهم یێن هاتینه پاشڤهبرن كو بارێ خۆ گران بكهین))
ههر كهسێ ب دروستی و ژ دل شاهده بدهت كو ژ ئهلڵاهی پێڤهتر چ خودایێن ژ ههژی پهرستنێ نینن و كو موحهممهد پێغهمبهرێ خودێیه؛ خودێ دێ وی ل سهر ئاگری حهرام كهت
كوركۆ، ناڤێ خودێ بینه (بێژه بسم الله)، و ب دهستێ ڕاستێ بخۆ، و ژ بهرا خۆ بخۆ
((ئهگهر ئێك ژ ههوه خوارن خوار، بلا ب دهستێ خۆ یێ ڕاستێ بخۆت، و ئهگهر ڤهخوار، بلا ب دهستێ خۆ یێ ڕاستێ ڤهخۆت، چونكی شهیتان ب دهستێ خۆ یێ چهپێ دخۆت و ڤهدخۆت))
((پاقژی نیڤا باوەرییێیە، و (الحَمدُ لِلهِ) تەڕازییێ تژی دکەت و (سُبحانَ اللهِ وَالحَمدُ لِلهِ) ژی د ناڤبەرا ئەسمان و ئەردیدا تژی دكهن - یان تژی دکەت -
مافێ خودێ ل سهر عهبدان ئهڤهیه ئهو عیبادهتێ وی ب تنێ بكهن و چ شریكان بۆ دروست نهكهن، مافێ عهبدان ژی ل سهر خودێ ئهڤهیه ئهو وی كهسی عهزاب نهدهت یێ چ شریك بۆ وی دروست نهكربن
ههر كهسێ بمریت و وی چ شریك و ههڤال بۆ خودێ پهیدا نهكربن؛ دێ چیته بهحهشتێ و ههر كهسێ بمریت و وی شریك و ههڤال بۆ خودێ پهیدا كربن؛ دێ چیته جههنهمێ))
ئاخڤتنهكێ د ئیسلامێدا بۆ من بێژە کو ژ بلی تە پرسیارێ ژ كهسهكێ دی نەکەم، گۆت: ((بێژە: من باوەری ب خودێ ئینا، پاشی ل سهر ڤێ گۆتنێ بهردهوامبه و ڕاستهڕێبه))
((ل ڕۆژا قیامهتێ خودێ دێ زهلامهكی ژ ئوممهتا من ژ ناڤ ههمی چێكرییان (ژ مرۆڤ و ئهجنهیان) جودا كهت
((دهمێ خودێ بهحهشت و جههنهم ئافراندین، جبریل (سلاڤ لێ بن) فڕێكره
ئەز شیرهتێ ب تهقوا خودێ ل ههوە دکەم و ب گوهداریکرن و بجهئینانا فەرمانا مهزن و دهستههلاتدارێ موسلمان، خۆ ئەگەر عەبدەکی فەرمان ل سەر وە کر و بوو مهزنێ ههوه. چونکی ب ڕاستی هەر کەسێ ژ هەوە پشتی من بژیت؛ دێ گهلهك ڤێكنهكرن و جوداهییێ بینیت. ڤێجا ههوه ئهمانهت سوننەتا من و سوننەتا خەلیفەیێن من یێن سهرڕاست
((ئهگهر بانگهلدێری گۆت: (الله أكبر الله أكبر)، و ئێك ژ ههوه ژی گۆت: (الله أكبر الله أكبر)
((خودایێ مهزن گۆت: من نڤێژ (ئانكو سووڕهتا فاتیحه) د ناڤبهرا خۆ و عهبدێ خۆ دا كرییه دوو پشك، و بۆ عهبدێ منه چ تشتێ ئهو بخوازیت
ئهو ههردوو یێن دهێنه سزادان و ئهو ل سهر تشتهكێ وهسا ناهێنه سزادان كو ل دهڤ ههوه یێ مهزن بیت (بهلێ ل دهڤ خودێ یێ مهزنه)، یێ ئێكێ خۆ ژ میزێ نهدپاراست، یێ دی ژی ئاخڤتن ڤهدگوهاستن (فهسادی دكر
وان بهێله، چونكی من ههردوو پێیێن خۆ ب پاقژی (ب دهستنڤێژ) كرینه د ناڤ واندا
((ئهگهر ئێك ژ ههوه دهستنڤێژ گرت، بلا ئاڤێ بكهته د دفنا خۆدا و پاشی دهربێخیت، و ههر كهسێ خۆ ب بهران پاقژ بكهت بلا هژمارا بهرێن خۆ بكهته تاك
((ئهگهر مرۆڤ چوو مالا خۆ و ل دهمێ چوونێ و ل دهمێ خوارنێ ناڤێ خودێ ئینا و زكرێ وی كر، شهیتان دێ بێژیت: هوین نه ل ڤێرێ دنڤن و نه ل ڤێرێ شیڤێ دخۆن
((هندی دونیایه یا شرین و ب كهسكاتییە، و خودێ هوین د ناڤدا یێن كرینه جێگرێن ئێكدوو، دا ببینیت كا هوین دێ چ كار كهن، ڤێجا خۆ ژ دونیایێ بپارێزن و خۆ ژ ژنان بپارێزن
((هوین ناچنه بهحهشتێ ههتا باوهرییێ نهئینن، و باوهرییا ههوه كامل نابیت ههتا حهز ژ ئێكودوو نهكهن، ئهرێ ما ئهز بهرێ ههوه نهدهمه تشتهكی ئهگهر هوین ئهنجام بدهن دێ حهز ژ ئێكودوو كهن؟ سلاڤێ د ناڤبهرا خۆدا بهلاڤ بكهن))
كیژ كریار ل دهڤ خودێ ژ ههمییان خۆشتڤیتره؟ گۆت: ((نڤێژ د دهمێ وێدا))، گۆت: پاشی كیژ؟ گۆت: ((پاشی باشبوون د گهل دایك و بابان))، گۆت: پاشی كیژ؟ گۆت: ((جیهاد د ڕێكا خودێدا))
زهلامهكی ل دهڤ پێغهمبهرێ خودێ (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) ب دهستێ چهپێ خوارن دخوار، ئینا گۆتێ: ((ب دهستێ خۆ یێ ڕاستێ بخۆ))، گۆت: ئهز نهشێم، گۆت: ((خودێ نهكهت تو بشێی
((طیهره شركه، طیهره شركه، طیهره شركه -سێ جاران گۆت-))، و كهس ژ مه نینه هندهك جاران ئهڤ ههسته بۆ پهیدا نهبیت، بهلێ خودایێ مهزن ب خۆ هێلانا ب هیڤییا ویڤه وێ چهندێ ژ ناڤ دبهت
((ئۆممهتا من ههمی دێ لێ هێته بورین، ژ بلی ئهوێن ب ئاشكهرایی گونههان دكهن
((باشی ڕهوشتێ جوانه، خرابی ژی ئهو تشته یێ د سینگێ تهدا بهێت و بچیت و ته پێ نهخۆش بیت خهلك پێ ئاگههدار بن
((گهلی خهلكی؛ مسوگهر خودێ یێ پاقژە و ژ تشتێ پاقژ پێڤهتر چ تشتان قەبویل ناکەت و ب ڕاستی خودێ ب وی تشتی فەرمان ل باوەرداران کرییە یێ فەرمان پێ ل پێغەمبەران کری
((ئهوا خهلك ڤێڕا گههشتی ژ گۆتنا پێغهمبهرێن دهستپێكێ (ئهڤ تشته ژ گۆتنا وان پێغهمبهران یا بۆ مایهڤه و هندهكان ژ هندهكێن دی یا ڤهگێڕای)، ئهڤهیه كو ئهگهر ته شهرم نهكر؛ تشتێ ته دڤێت بكه))
((تو د دونیایێدا وهكی مرۆڤێ غهریب یان یێ ڕێڤینگ به))
((بلا بهردهوام ئهزمانێ ته یێ تهڕ بیت ژ زكرێ خودێ))
ئانكو: ((ئێك ژ ههوه باوهرییێ نائینیت، ههتا ئهوا وی بۆ خۆ دڤێت؛ بۆ برایێ خۆ ژی بڤێت))
كوڕێ ئادهمی؛ مسوگهر هندی تو دوعا ژ من بكهی و داخوازێ ژ من بكهی و ته هیڤی ب دلۆڤانییا من ههبن؛ ئهز دێ گونههێن ته ژێبهم و ئهز گرنگییێ ب گونههێن ته نادهم خۆ چهند د مهزن ژی بن
ئهی پێغهمبهرێ خودێ؛ نینه گونهههكا مهزن و گونهههكا بچویك ههبیت، من ههمی یێن كرین و ئهنجامداین، گۆت: ((ئهرێ ما تو شاهده نادهی كو ژ ئهلڵاهی پێڤهتر چ خودایێن ژ ههژی پهرستنێ نینن و كو موحهممهد عهبدێ خودێ و پێغهمبهرێ وییه (أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ)؟
((شهیتان دێ هێته دهڤ ئێك ژ ههوه و دێ بێژیت: كێ ئهڤ تشته ئافراندییه؟ كێ ئهڤ تشته ئافراندییه؟ ههتا دبێژیت: پا كێ خودایێ ته ئافراندییه؟ ڤێجا ئهگهر مرۆڤ گههشته ڤێرێ؛ وی دهمی بلا خۆ ب خودێ بپارێزیت و بابهتی ب دویماهیك بینیت))
((كریار شهش (جۆرن)، خهلك ژی چار (جۆرن)، (كریار ب ڤی ڕهنگینه) دوو د فهركهرن و كریار یا ههی ئێك ب ئێكێیه و خێر یا ههی ب دهھ خێرێن وهكی خۆیه، خێر یا ههی ب حهفسهد خێرێن وهكی خۆیه
((مسوگهر ئێك ژ نیشانێن قیامهتێ ئهڤهیه زانین نهمینیت و نهزانین زێده بیت، زینا زێده بیت، ڤهخوارنا عهرهقێ زێده بیت، زهلام كێم بن و ئافرهت ببنه گهلهك، ههتا وی ڕادهی ههر پێنجی ئافرهت دێ زهلامەك ب كارێن وان ڕابیت و سهرپهرشتییا كارێن وان كهت))
((قیامهت ڕانابیت ههتا كهسهك د بهر گۆڕێ كهسهكیڕا بچیت و بێژیت: خۆزی ئهز ل شوینا وی بام))
((مرن دێ ل سهر شێوهیێ بهرانهكێ ڕهش و سپی هێته ئینان
((ئاگرێ ههوه پشكهكه ژ حهفتێ پشكێن ئاگرێ جههنهمێ
((ههر كهسێ ب مهرهم درهوێ ب ناڤێ من بكهت، بلا جهێ خۆ د ناڤ ئاگرێ جههنهمێدا ئاماده بكات))
پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) بهحسێ تشتهكی كر، پاشی گۆت: ((ئهڤه دێ هنگی بیت دهمێ زانین دچیت و نامینیت
((خۆ فێری زانینێ نهكهن دا شانازییێ بۆ خۆ پێ ل دهڤ زانایان بكهن و دا گهنگهشیێ بۆ خۆ پێ د گهل نهزانان بكهن
((خودێ نموونه بۆ مه ب ڕێكهكا ڕاست ئینایه
((ئهرێ ئێك ژ ههوه حهز دكهت ئهگهر زڤڕی مالا خۆ؛ سێ حێشترێن ئاڤس و مهزن و قهلهو ل مالا خۆ ببینیت؟
((دێ ب ههڤالێ قورئانێ (ئهوێ پێگیر ب قورئانێ ب خواندن و ژبهركرنێ و كار پێ دكهت) هێته گۆتن: بخوینه و بلندبه، بخوینه ههروهكی چاوا ته د دونیایێدا دخواند، چونكی ب ڕاستی پلهیا ته یا ل دهڤ دویماهیك ئایهتا تو دخوینی))
((ئهو كهسێ ب ئاشكهرایی قورئانێ دخوینیت، وهكی وی كهسییه یێ ب ئاشكهرایی خێر و صهدهقهیان دكهت، و ئهو كهسێ ب نهێنیڤه قورئانێ دخوینیت، وهكی وی كهسییه یێ ب نهێنیڤه خێر و صهدهقهیان دكهت))
ئهو فێری دهھ ئایهتان ژ پێغهمبهرێ خودێ (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) دبوون، پاشی نهدچوونه سهر دهھ ئایهتێن دی دا فێر ببنێ؛ ههتا ئهو زانینا د ڤان ئایهتاندا ههیی نهزانیبا و كار ب وان ئایهتان نهكربا
ئهبول مونذیر؛ ئهرێ تو دزانی ئهو كیژ ئایهته ژ پهڕتووكا خودێ ل دهڤ ته ههی كو ژ ههمییان مهزنتره؟))، گۆت: من گۆتێ: ﴿اللهُ لا إلَهَ إلّا هو الحَيُّ القَيُّومُ﴾ [البقرة: 255]. گۆت: ئینا دهستێ خۆ ل سینگێ من دا و گۆت: ((وهی ته پیرۆز بیت ئهڤ زانینه ئهبول مونذیر و خودێ بۆ ته بهرهكهتێ بێخیتێ))
ههر شهڤ، دهمێ پێغهمبهر (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) دهاته سهر جهێ خۆ یێ نڤستنێ؛ دا لهپێن دهستێ خۆ گههینیته ئێك (وهكی دهمێ ئهم دوعا دكهین)، پاشی دا پفكهته تێدا و دا ڤان سووڕهتان تێدا خوینیت: {قُلْ هُوَ اللهُ أَحَدٌ} و {قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ} و {قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ}
ڤێجا ئهگهر ته دیت هندهك كهس یێ دویڤچوونا وان ئایهتان دكهن یێن ڕامانا وان نهیا ئاشكهرایه؛ هنگی بزانه ئهڤه ئهون یێن خودێ ناڤێ وان ئینای (بهحسێ وان كری)، ڤێجا هشیاری وان به
((نینه زهلامهك ههبیت گونهههكێ بكهت، پاشی ڕابیت و دهستنڤێژێ بگریت، پاشی نڤێژێ بكهت، پاشی داخوازا ژێبرنا گونههێ ژ خودێ بكهت؛ خودێ دێ گونهها وی بۆ وی ژێبهت
بێژه: ژ خودێ پێڤهتر چ خودایێن ژ ههژی پهرستنێ نینن (لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ)، ل ڕۆژا قیامهتێ ئهز دێ بۆ ته شاهدهییێ پێ دهم
{ثُمَّ لَتُسْأَلُنَّ يَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِيمِ}
((ئهگهر ههوه گوهـ ل بانگهلدێری بوو؛ هنگی هوین ژی ههمان گۆتنێن وی بێژن، پاشی صهلهواتان بدهنه سهر من
((ئهگهر ئێك ژ ههوه چوو د ناڤ مزگهفتێڤه بلا بێژیت: خودایێ من؛ تو دهرگههێن دلۆڤانییا خۆ ل بهر من ڤهكه، و ئهگهر دهركهڤت بلا بێژیت: خودایێ من؛ ئهز داخوازا قهنجییا ته دكهم))
ئهو شهیتانهكه ناڤێ وی خینزهبه، ئهگهر ته ههست پێ كر؛ ئێكسهر خۆ ب خودێ بپارێزه ژ وی و سێ جاران تفكه لایێ خۆ یێ چهپێ
((چار خهسلهت و سالۆخهت یێن ههین، ههر كهسێ ل دهڤ ههبن، ئهو منافق و دووڕویهكێ خۆڕییه، و ههر كهسێ سالۆخهتهك ژ وان چاران ل دهڤ ههبیت، ئهڤه سالۆخهتهك ژ سالۆخهتێن نیفاق و دووڕویاتییێ یێ ل دهڤ وی ههی ههتا دهێلیت: ئهگهر ئاخڤت؛ دێ درهوێ كهت، ئهگهر كهسهكی باوهرییا خۆ پێ ئینا؛ دێ خیانهتێ كهت، ئهگهر سۆز و پهیمانهك دا؛ دێ لێڤهبیت و ئهگهر گهنگهشهك كر دێ ژ حهقییێ دویر كهڤیت و دێ سنووران بهزینیت))
((ژ باشی و جوانییا موسلمانهتییا مرۆڤییه ئهو وی تشتی بهێلیت یێ مایێ وی تێ نهچیت))
((دلێ خۆ نهبه دونیایێ؛ خودێ دێ حهز ژ ته كهت، دلێ خۆ نهبه وی تشتێ ل دهڤ خهلكی ههی؛ خهلك ژی دێ حهز ژ ته كهن))
((كوڕێ ئادهمی ئامانهكێ خرابتر ژ زكی تژی نهكرییه، چهند پارییهكێن كێم تێرا كوڕێ ئادهمی ههنه كو پشتا وی ڕاگرن، بهلێ ئهگهر وی ههر خوار؛ هنگی بلا سێئێك بۆ خوارنا وی بیت و سێئێك بۆ ڤهخوارنا وی بیت و سێئێك بۆ بێهن و ههناسهدانا وی بیت))
((خۆ ژ ڤی كارێ پیس و چهپهل یێ خودێ پاشڤهبرن ژێ كری بدهنه پاش، بهلێ ههر كهسێ ئهڤ كاره كر؛ هنگی بلا خۆ ب ستارهكرنا خودێ ستاره بكهت و تهوبه بكهت و بزڤڕیته لایێ خودێ، چونكی ب ڕاستی ههر كهسێ نهێنییا خۆ بۆ مه ئاشكهرا بكهت؛ ئهم دێ حوكمێ پهڕتووكا خودایێ مهزن ل سهر جێبهجێ كهین))
((ئهرێ ما خودێ بۆ ههوه ژی تشتهك نهدانایه كو هوین خێران پێ بكهن؟ ب ههر تهسبیحهكێ (گۆتنا: سبحان الله) خێرهك ههیه، ب ههر تهكبیرهكێ (گۆتنا: الله أكبر) خێرهك ههیه، ب ههر تهحمیدهكێ (گۆتنا: الحمدلله) خێرهك ههیه، ب ههر تههلیلهكێ (گۆتنا: لا إله إلا الله) خێرهك ههیه، فهرمانا ب باشییێ خێره و پاشڤهبرنا ژ خرابییێ خێره، و د چوونا نڤینێدا بۆ ئێك ژ ههوه خێر ههیه))
((حهسویدییێ ب ئێكودوو نهبهن، ئێكودوو نهخاپینن، كهربێ ژ ئێك و دوو ڕانهكهن، پشتا خۆ نهدهنه ئێكودوو، هندهك ژ ههوه فرۆتنێ ل سهر فرۆتنا هندهكێن دیڕا نهكهن، ببنه عهبدێن خودێ و برایێن ئێك
((ههر كهسێ نهخۆشی و تهنگاڤییهكێ ژ نهخۆشی و تهنگاڤییێن دونیایێ ل سهر باوهردارهكی ڕاكهت؛ خودێ دێ نهخۆشی و تهنگاڤییهكا ڕۆژا قیامهتێ ل سهر وی ڕاكهت