Hadith: ((گونه‌هێن مه‌زن ئه‌ڤه‌نه‌: دروستكرنا شركێ بۆ خودێ، خرابییا د گه‌ل دایك و بابان، كوشتنا نه‌فسێ و سویندخوارنا ژ دره‌و))

عن عبد الله بن عمرو بن العاص رضي الله عنهما عن النبي صلى الله عليه وسلم قال:
«الْكَبَائِرُ: الْإِشْرَاكُ بِاللهِ، وَعُقُوقُ الْوَالِدَيْنِ، وَقَتْلُ النَّفْسِ، وَالْيَمِينُ الْغَمُوسُ».
[صحيح] - [رواه البخاري] - [صحيح البخاري: 6675]

عه‌بدولڵاهێ كوڕێ عه‌مرێ كوڕێ عاصی (خودێ ژ هه‌ردووکان ڕازی بیت) دبێژیت: پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت:
((گونه‌هێن مه‌زن ئه‌ڤه‌نه‌: دروستكرنا شركێ بۆ خودێ، خرابییا د گه‌ل دایك و بابان، كوشتنا نه‌فسێ و سویندخوارنا ژ دره‌و)).
[صحيح] - [رواه البخاري] - [صحيح البخاري - 6675]

Explanation

پێغه‌مبه‌ر (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گونه‌هێن مه‌زن دیار دكه‌ت، كو ئه‌و گونه‌هن یێن بكه‌ر و ئه‌نجامده‌رێ وێ ب گه‌فه‌كا دژوار ل دونیایێ یان ل ئاخره‌تێ هاتبیته‌ گه‌فكرن.
ڤێجا یا ئێكێ (دروستكرنا شركێیه‌ بۆ خودێ): كو ئه‌ڤه‌یه‌ مرۆڤ هه‌ر جۆره‌ عیباده‌ته‌كێ هه‌بیت بۆ ئێكێ دی ژ بلی خودێ بكه‌ت، و تشته‌كێ دی بینیته‌ ڕاستا خودێ و د گه‌ل وی یه‌كسان بكه‌ت د ئولوهییه‌ت و ڕبوبییه‌ت و باشناڤ و سالۆخه‌تێن ویدا.
یا دووێ (خرابییا د گه‌ل دایك و بابان): كو ئه‌ڤه‌ ژی هه‌ر تشته‌كێ نه‌خۆشییێ بۆ دایك و بابان دروست بكه‌ت ب خۆڤه‌ دگریت، چ گۆتن بیت یان كریار و هێلانا باشیكرنێیه‌ د گه‌ل وان.
یا سێیێ (كوشتنا نه‌فسێیه‌): ب نه‌حه‌قی، وه‌كی كوشتنا كه‌سه‌كی ب زۆڕداری یان ده‌ستدرێژیكرنێ.
یا چارێ (سویندخوارنا نقۆمكه‌ر): كو ئه‌ڤه‌یه‌ مرۆڤ ژ دره‌و سویند ب خودێ بخۆت، د ده‌مه‌كیدا دزانیت كو یێ دره‌وان دكه‌ت، ئه‌ڤ سوینده‌ ب ڤی ناڤی هاتییه‌ ناڤكرن، چونكی خودانێ خۆ د ناڤ گونه‌هێدا یان د ناڤ ئاگرێ جه‌هنه‌مێدا نقۆم دكه‌ت.

Benefits from the Hadith

1. سویندخوارنا ژ دره‌و چ كه‌فاره‌ت ل سه‌ر نینن، ئه‌ڤه‌ ژی هندی هند گونه‌هه‌كا مه‌زن و مه‌تڕسیداره‌، به‌لكی بۆ وێ سویندێ دڤێت مرۆڤ ته‌وبه‌ بكه‌ت.
2. فه‌رمووده‌یێ ب تنێ به‌حسێ ڤان چار گونه‌هێن مه‌زن كر و چ یێن دی به‌حس نه‌كرن، ئه‌ڤه‌ ژی چونكی ئه‌و گه‌له‌ك د مه‌زنن، نه‌ كو مه‌ره‌م پێ ئه‌ڤه‌ بیت گونه‌ھێن مه‌زن ب تنێ ئه‌ڤ چارنه‌.
3. گونه‌ھ دابه‌ش دبنه‌ سه‌ر گونه‌هێن مه‌زن و گونه‌هێن بچویك، گونه‌ها مه‌زن: ئه‌و گونه‌هه‌ یا سزایه‌كێ دونیایێ ل سه‌ر هاتبیته‌ دانان، وه‌كی سزایێن شه‌رعی و نه‌فره‌تلێكرنێ، یان گه‌فكرنه‌كا ئاخره‌تێ ل سه‌ر هاتبیت، وه‌كی گه‌فكرنێ ب چوونا ئاگرێ جه‌هنه‌مێ، پله‌یا گونه‌هێن مه‌زن ژی ژ لایێ حه‌رامبوونێڤه‌ ژ ئێك جودانه‌ و هنده‌ك ژ هنده‌كان مه‌زنترن، ژ بلی گونه‌هێن مه‌زن ژی یێن دی هه‌می گونه‌هێن بچویكن.