Hadis: Čuvajte se sumnjičenja, zaista je to najlažniji govor

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ:
«إِيَّاكُمْ وَالظَّنَّ؛ فَإِنَّ الظَّنَّ أَكْذَبُ الْحَدِيثِ، وَلَا تَحَسَّسُوا، وَلَا تَجَسَّسُوا، وَلَا تَحَاسَدُوا، وَلَا تَدَابَرُوا، وَلَا تَبَاغَضُوا، وَكُونُوا عِبَادَ اللهِ إِخْوَانًا».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري: 6064]

Od Ebu Hurejre, radijallahu anhu, se prenosi da je Allahov Poslanik, sallallahu 'alejhi ve sellem, rekao:
"Čuvajte se sumnjičenja, zaista je to najlažniji govor. Nemojte jedni druge uhoditi, špijunirati, niti jedni drugima zavidjeti, nemojte se okretati jedni od drugih i nemojte se mrziti. Allahovi robovi, budite braća!"
[Vjerodostojan] - [Muttefekun alejh] - [صحيح البخاري - 6064]

Objašnjenje

Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, upozorava i zabranjuje nešto što vodi do netrpeljivosti i razjedinjenosti među muslimanima. To su:
Zann (sumnjičavost) - označava optužbu u srcu bez konkretnog dokaza. U hadisu se ona opisuje kao jedan od najlažnijih govora.
Tehassus (uhođenje) - označava istraživanje mahana ljudi prisluškivanjem ili pritajenim gledanjem.
Tedžessus (špijuniranje) - označava istraživanja onoga što je skriveno kod ljudi, a najčešće se koristi da bi se zloupotrijebilo.
Hased (zavist) - označava prezir prema tome da neko drugi stekne blagodat.
Tedabur (okretanje jednih od drugih) - označava da se ljudi okreću jedni od drugih, te se zbog toga ne pozdravljaju i ne posjećuju međusobno.
Tebagud (međusobna mržnja) - označava međusobnu netrpeljivost, vrijeđanje drugih i loše međuljudske odnose.
Zatim, Poslanik nas je uputio na sveobuhvatni savjet putem kojeg će se međumuslimanski odnosi u cjelosti popraviti: "Allahovi robovi, budite braća!" Imansko bratstvo je veza koja će zaliječiti međuljudske odnose i poboljšati prisnost i ljubav među njima.

Koristi hadisa

1. Nije sporno imati loše mišljenje prema onima koji iskažu ono što na to ukazuje. Premda, vjernik mora biti pronicljiv i trezven, te ne smije dozvoliti da ga obmanu grešnici i oni koji čine nevaljala djela.
2. Ovdje se upozorava na one vrste sumnjičenja i optužbi koje čovjek u sebi čvrsto zamisli, a onda u tome ustraje. A puka misao koja nekome naiđe i prođe, za to čovjek neće biti odgovoran.
3. Zabranjeno je činiti ono što uzrokuje međumuslimansku netrpeljivost i što muslimane vodi u razjedinjenje kao što su uhođenje, špijuniranje, zavist i tako dalje.
4. Savjet da se prema muslimanu treba ophoditi kao prema bratu kada je posrijedi iskren odnos i izražavanje ljubavi.