Hadisa: Aw ka na ɲɔgɔn hasidiya, aw ka na gɛlɛya kɛ ɲɔgɔn kan feere la, aw kana dimin ɲɔgɔn kɔrɔ, aw ka na aw kɔdon ɲɔgɔn na, aw dɔlakelen ka na sànni kɛ dɔ ka sànnifɛn kan, aw ye kɛ bàlimamaw ye Ala ka jɔnw

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:
«لَا تَحَاسَدُوا، وَلَا تَنَاجَشُوا، وَلَا تَبَاغَضُوا، وَلَا تَدَابَرُوا، وَلَا يَبِعْ بَعْضُكُمْ عَلَى بَيْعِ بَعْضٍ، وَكُونُوا عِبَادَ اللهِ إِخْوَانًا الْمُسْلِمُ أَخُو الْمُسْلِمِ، لَا يَظْلِمُهُ وَلَا يَخْذُلُهُ، وَلَا يَحْقِرُهُ التَّقْوَى هَاهُنَا» وَيُشِيرُ إِلَى صَدْرِهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ «بِحَسْبِ امْرِئٍ مِنَ الشَّرِّ أَنْ يَحْقِرَ أَخَاهُ الْمُسْلِمَ، كُلُّ الْمُسْلِمِ عَلَى الْمُسْلِمِ حَرَامٌ، دَمُهُ، وَمَالُهُ، وَعِرْضُهُ».
[صحيح] - [رواه مسلم] - [صحيح مسلم: 2564]

A minɛna abi hureyirata la Ala diɲɛna a ma a ko: kira ko nɛɛma ni kisi b'a ye :
Aw ka na ɲɔgɔn hasidiya, aw ka na gɛlɛya kɛ ɲɔgɔn kan feere la, aw kana dimin ɲɔgɔn kɔrɔ, aw ka na aw kɔdon ɲɔgɔn na, aw dɔlakelen ka na sànni kɛ dɔ ka sànnifɛn kan, aw ye kɛ bàlimamaw ye Ala ka jɔnw silamɛ balima de y'a silamɛɲɔgɔn ye, a t'a tɔɲɔ a t'a mafiyɛnya a t'a dɔgɔya, alaɲɛsiraɲɛ bɛ yan de >> a y'a tɛgɛ ɲɛsin a disi ma siyɛn sàba << a wasara silamɛ ma juguman ye a k'a silamɛɲɔgɔn dɔgɔya, silamɛ jòli ye haramun ye a silamɛɲɔgɔn kan, an'a ka nafolo n'a dànbe >>.
[صحيح] - [رواه مسلم] - [صحيح مسلم - 2564]

Hadisa Ɲɛfɔli

Kira ye hɛɛrɛ sarankanikan di silamɛ ma a silamɛɲɔgɔn ka koɲɛ la, a ye dɔw bange a ye min bɛ diyagoya a kan ani ladabu o n'a ɲɔgɔnnaw; o dɔ ye: Sarakanni kan fɔlɔ: aw kana ɲɔgɔn hasidiya, dɔ ka dɔ ka nɛɛma wilili nàta. A filanan: aw kana gɛlɛya kɛ ɲɔgɔn kan feere nàsira fɛ, ka dɔ fara dɔ ka feerefɛn sɔngɔ kan k'a sɔrɔ a le yɛrɛ màgo t'a la; yaasa ka feerelikɛla nàfa, wali ka feerefɛn sanbaa tɔrɔ. A sabanan: aw kana ɲɔgɔn dimiɲɔgɔnya, o ye tɔɔrɔ laɲinin de ye kànun tàna; fo n'a y'a sɔrɔ dimi n kɛra Alakɔrɔtalen kama; a bɛ kɛ waajibi ye. A naaninan: aw kana aw kɔ don ɲɔgɔn na, dɔ ka n'a kɔsin k'a kɔ don a balima la k'a da tigɛ a la. A duurunan: aw dɔlakelen ka na feere kɛ dɔ ka feere kan, a k'i kanto mɔgɔ ma min ye sànnifɛn dɔ san: a ɲɔgɔn bɛ ne bolo min sɔngɔ ka nɔgɔn wali a kaɲi n'a ye. O kɔfɛ a ye bakuruba sarankanikan dɔ di a ko: a ye kɛ i ko balimamaw ni fɛn toli ye aw bàlila min na, aw kaw cɛsiri ɲɔgɔnkànun ni nɔgɔya ni hinɛ ni ɲɔgɔndɛmɛ la hɛɛrɛkow la, aw dusukun jɛlen ani ladilikanw lahalaya bɛɛ la. Ni balimaya n kɔrɔ bɛ tàli kɛ: Kana i balima silamɛ tɔɲɔ ka dantɛmɛ a kan. A kana a balima silamɛ to tɔɲɔ kɔnɔ k'a dɔgɔya yɔrɔ la a bɛ sɛ k'a dɛmɛ yɔrɔ min, ka tɔɲɔ wili ka bɔ a kan. A kana a mafiyɛnya k'a to a kɛlɛn na k'a lajɛ ni dɔgɔyalima ni mafiyɛnya ɲɛ ye; o ye yɛrɛbonya de ye dusukun na. O kɔfɛ kira y'a bange an ye nɛɛma ni kisi b'a ye siyɛn sàba k'a fɔ alaɲɛsiraɲɛ bɛ dusukun de la, ni alaɲɛsiraɲɛ kɛra mɔgɔ min dusukun na k'a fàrà jogoɲuman kan, k'a limaniya Ala ka kɔlɔsilli la o tɛ silamɛ dɔgɔya, a wasara juguma ni jogojuguya ye a k'a balima silamɛ dɔgɔya; ka sanga yɛrɛbonya ma a dusukun na. O kɔfɛ kira y'a dɔgɛlɛya kisi b'a ye ka tɛmɛ ko ni kelenkelen bɛɛ ye haramu ye silamɛ la a silamɛ ɲɔgɔn kan: a jòli: ka dan tɛmɛ a kan ni fàgàli ye wali o dugumataw i n'a fɔ jogini wali bugɔli o n'a ɲɔgɔnnaw, o cogoyala a ka nafolo: a ka fɛn minɛ a la k'a sɔrɔ a ma kɛ ni tuɲa ye, o cogoya la a dànbe: a k'a dɔgɔya wali k'a mankutu lagosi.

hadisa n nafaw dɔ ye:

1. Koɲɛ bɛ tàli kɛ limaniya balimaya bɛɛ de la, ani bàlili min b'a kɔn ka bɔ kumakanw ni walew la.
2. Alaɲɛsiraɲɛ toloman bɛ dusukun de la ka bɔ Ala dɔnni na, an'a siraɲɛ n'a kɔlɔsilli, o alaɲɛsiraɲɛ n bɛ wolo baaraɲuman de la.
3. Jogojuguya kɛnɛkanta o bɛ alaɲɛsiraɲɛ dɔgɔya de yiran.
4. Bàlili ka bɔ silamɛ tɔɔrɔli ma cogoyabɛɛla, kumakan ni wale.
5. Silamɛ k'a nàta ka kɛ a silamɛ ɲɔgɔn ye o tɛ hasidiya ye, k'a sɔrɔ a ma o ka nɛɛma wilili nàta, o bɛ weele ko nɛɛma ɲɔgɔn nàtali; o dàgàlen , a bɛ ɲɔgɔn dan yiran hɛɛrɛkow kɛli la.
6. Hadamaden tàbiya b'a kɔn mɔgɔwɛrɛ k'a dan fusamanciya la, n'a ye mɔgɔwɛrɛ ta wilili kɔn o ye hasidiya ye, n'a ye ɲɔgɔndan de kànu o ye hɛɛrɛ ɲɔgɔn kànunni ye.
7. Silamɛ ka feere kɛli a balima silamɛ ta kan o dɔ tɛ a k'a bange sannikɛla ye k'a janfara janfa juguman na; o ye Làdilikan de ye, a sarati ye o tigilamɔgɔ dusukun ka kɛ a balima sannikɛla ladili ye min tɛ feerekɛla tɔɔrɔli ye nkalon kan, ani baaraw be ŋaniya de bolo.
8. N'u feerelikɛla ni sannikɛla ma bɛn ko la fɔlɔ o tɛ jàte feere kɛli ye feere kan.
9. Dimiɲɔgɔnkɔrɔ laɲini tɛ hadisa n na: dimi ye Ala kama, o ye diyagoya de ye, o bɛ limaniya sinsili de yira.