عَنْ حِطَّانَ بْنِ عَبْدِ اللهِ الرَّقَاشِيِّ قَالَ: صَلَّيْتُ مَعَ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ صَلَاةً، فَلَمَّا كَانَ عِنْدَ الْقَعْدَةِ قَالَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ: أُقِرَّتِ الصَّلَاةُ بِالْبِرِّ وَالزَّكَاةِ، قَالَ: فَلَمَّا قَضَى أَبُو مُوسَى الصَّلَاةَ وَسَلَّمَ انْصَرَفَ فَقَالَ: أَيُّكُمُ الْقَائِلُ كَلِمَةَ كَذَا وَكَذَا؟ قَالَ: فَأَرَمَّ الْقَوْمُ، ثُمَّ قَالَ: أَيُّكُمُ الْقَائِلُ كَلِمَةَ كَذَا وَكَذَا؟ فَأَرَمَّ الْقَوْمُ، فَقَالَ: لَعَلَّكَ يَا حِطَّانُ قُلْتَهَا؟ قَالَ: مَا قُلْتُهَا، وَلَقَدْ رَهِبْتُ أَنْ تَبْكَعَنِي بِهَا، فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ: أَنَا قُلْتُهَا، وَلَمْ أُرِدْ بِهَا إِلَّا الْخَيْرَ، فَقَالَ أَبُو مُوسَى: أَمَا تَعْلَمُونَ كَيْفَ تَقُولُونَ فِي صَلَاتِكُمْ؟ إِنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَطَبَنَا فَبَيَّنَ لَنَا سُنَّتَنَا وَعَلَّمَنَا صَلَاتَنَا، فَقَالَ:
«إِذَا صَلَّيْتُمْ فَأَقِيمُوا صُفُوفَكُمْ، ثُمَّ لِيَؤُمَّكُمْ أَحَدُكُمْ فَإِذَا كَبَّرَ فَكَبِّرُوا، وَإِذْ قَالَ: {غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلا الضَّالِّينَ} [الفاتحة: 7]، فَقُولُوا: آمِينَ، يُجِبْكُمُ اللهُ، فَإِذَا كَبَّرَ وَرَكَعَ فَكَبِّرُوا وَارْكَعُوا، فَإِنَّ الْإِمَامَ يَرْكَعُ قَبْلَكُمْ، وَيَرْفَعُ قَبْلَكُمْ»، فَقَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «فَتِلْكَ بِتِلْكَ، وَإِذَا قَالَ: سَمِعَ اللهُ لِمَنْ حَمِدَهُ، فَقُولُوا: اللَّهُمَّ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ، يَسْمَعِ اللهُ لَكُمْ، فَإِنَّ اللهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى قَالَ عَلَى لِسَانِ نَبِيِّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: سَمِعَ اللهُ لِمَنْ حَمِدَهُ، وَإِذَا كَبَّرَ وَسَجَدَ فَكَبِّرُوا وَاسْجُدُوا، فَإِنَّ الْإِمَامَ يَسْجُدُ قَبْلَكُمْ وَيَرْفَعُ قَبْلَكُمْ»، فَقَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «فَتِلْكَ بِتِلْكَ، وَإِذَا كَانَ عِنْدَ الْقَعْدَةِ فَلْيَكُنْ مِنْ أَوَّلِ قَوْلِ أَحَدِكُمُ: التَّحِيَّاتُ الطَّيِّبَاتُ الصَّلَوَاتُ لِلهِ، السَّلَامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُهُ، السَّلَامُ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللهِ الصَّالِحِينَ، أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ».
المزيد
حطانێ كورێ عه‌بدولڵاهی گۆت: من د گه‌ل ئه‌بو موسایێ ئه‌شعه‌ری نڤێژه‌ك كر، ڤێجا ده‌مێ د ته‌حیاتێدا زه‌لامه‌كی گۆت: (د قورئانێدا) نڤێژ د گه‌ل چاكی و زه‌كاتێ هاتییه به‌حسكرن و یه‌كسانكرن، ده‌مێ ئه‌بو موسای نڤێژ ب دویماهیك ئینای و سلاڤا ملان ڤه‌دای، زڤڕی و گۆت: ئه‌و كی بوو ئه‌و تشت گۆتی؟ خه‌لك بێده‌نگ بوو، دیسا گۆته‌ڤه: ئه‌و كی بوو ئه‌و تشت گۆتی؟ دیسا بێده‌نگ بوون، ڤێجا گۆت: حیتتان به‌لكی تو بووی ته گۆتی؟ حیتانی گۆت: من نه‌گۆتییه و ئه‌ز ترسام تو گازنده و ڕه‌خنه‌یان ل من بگری، زه‌لامه‌كی گۆت: ئه‌و ئه‌ز بووم گۆتی و مه‌ره‌ما من ب تنێ پێ خێر بوو، ئه‌بو موسای گۆت: ئه‌رێ هوین نزانن د نڤێژێن خۆدا دێ چ بێژن؟! پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆتار بۆ مه خواند و سوننه‌تا مه بۆ مه دیار كر و نڤێژا مه نیشا مه دا و گۆت:
((ئه‌گه‌ر هوین چوونه د نڤێژێدا؛ ڕێزێن خۆ ڕاست بكه‌ن، پاشی بلا ئێك ژ هه‌وه ببيته پێشنڤێژێ هه‌وه، ڤێجا ئه‌گه‌ر پێشنڤێژی (تكبيرة الإحرام) كر (ئانكو گۆت: الله أكبر)؛ هوین ژی وێ بێژن، و ئه‌گه‌ر فاتیحه خواند و گه‌هشته: غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلا الضَّالِّينَ} [الفاتحة: 7]، هوین بێژن: ئامین؛ ئه‌گه‌ر هوین ڤێ بكه‌ن؛ خودێ دێ به‌رسڤا دوعایا هه‌وه ده‌ت، و ئه‌گه‌ر پێشنڤێژی گۆت (الله أكبر) و چوو ڕكوعێ؛ هوین ژی وه‌بكه‌ن، چونكی پێشنڤێژ به‌ری هه‌وه دچیته ڕكوعێ و به‌ری هه‌وه ژی ڕادبیت))، پاشی پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: ((ڤێجا ئه‌و ده‌مێ كێم یێ پێشنڤێژ به‌ری هه‌وه دچیته ڕكوعێ دێ بۆ هه‌وه هێته قه‌ره‌بووكرن ب وێ پاشكه‌ڤتنا هه‌وه پشتی پێشنڤێژ ڕادبیت و ب ڤێ چه‌ندێ ده‌مێ ڕكوعا هه‌وه و یا پێشنڤێژی دێ وه‌ك ئێك بیت))، و ئه‌گه‌ر پێشنڤێژی گۆت: (سَمِعَ اللهُ لِمَنْ حَمِدَهُ)، هوین بێژن: (اللَّهُمَّ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ)، ئه‌گه‌ر مه‌ئمومان ئه‌و گۆت، خودایێ مه‌زن دێ گوهـ ل دوعا و گۆتنا وان بیت، چونكی خودایێ مه‌زن ل سه‌ر ئه‌زمانێ پێغه‌مبه‌رێ خۆ گۆتییه: (سَمِعَ اللهُ لِمَنْ حَمِدَهُ). پاشی ئه‌گه‌ر پێشنڤێژی گۆت (الله أكبر) و چوو سوجدێ؛ هوین ژی وەبکەن، پێشنڤێژ به‌ری هه‌وه دچیته سوجدێ و به‌ری هه‌وه ژی سه‌رێ خۆ ڕادكه‌ت))، پاشی پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: ((ڤێجا ئه‌و ده‌مێ كێم یێ پێشنڤێژ به‌ری هه‌وه دچته سوجدێ دێ بۆ هه‌وه هێته قه‌ره‌بووكرن ب وێ پاشكه‌ڤتنا هه‌وه پشتی پێشنڤێژ ڕادبیت و ب ڤێ چه‌ندێ ده‌مێ سوجدا هه‌وه و یا پێشنڤێژی دێ وه‌ك ئێك بیت، و ده‌مێ ڕوینشتنا بۆ ته‌حیاتێ؛ بلا ده‌سپێكا ئاخڤتنا هه‌وه ئه‌ڤه بیت هوین بێژن: (التَّحِيَّاتُ الطَّيِّبَاتُ الصَّلَوَاتُ لِلهِ، السَّلَامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُهُ، السَّلَامُ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللهِ الصَّالِحِينَ، أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ) )).
