فەرموودە: پێغهمبهرێ خودێ (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) تهحیات (تهشههود) نیشا من دا، د دهمهكیدا دهستێ من د ناڤبهرا ههردوو دهستێن ویدا بوو، ههروهكی چاوا سووڕهتهكا قورئانێ نیشا من ددا
عَنِ ابْنَ مَسْعُودٍ رضي الله عنه قَالَ:
عَلَّمَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَكَفِّي بَيْنَ كَفَّيْهِ، التَّشَهُّدَ، كَمَا يُعَلِّمُنِي السُّورَةَ مِنَ القُرْآنِ: «التَّحِيَّاتُ لِلَّهِ، وَالصَّلَوَاتُ وَالطَّيِّبَاتُ، السَّلاَمُ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ، السَّلاَمُ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللَّهِ الصَّالِحِينَ، أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ».
وفي لفظ لهما: «إِنَّ اللهَ هُوَ السَّلَامُ، فَإِذَا قَعَدَ أَحَدُكُمْ فِي الصَّلَاةِ فَلْيَقُلْ: التَّحِيَّاتُ لِلَّهِ وَالصَّلَوَاتُ وَالطَّيِّبَاتُ السَّلَامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُهُ، السَّلَامُ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللهِ الصَّالِحِينَ، فَإِذَا قَالَهَا أَصَابَتْ كُلَّ عَبْدٍ لِلَّهِ صَالِحٍ فِي السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ، أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ، ثُمَّ يَتَخَيَّرُ مِنَ الْمَسْأَلَةِ مَا شَاءَ».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري: 6265]
المزيــد ...
ئبن مهسعوود (خودێ ژێ ڕازی بیت) دبێژیت:
پێغهمبهرێ خودێ (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) تهحیات (تهشههود) نیشا من دا، د دهمهكیدا دهستێ من د ناڤبهرا ههردوو دهستێن ویدا بوو، ههروهكی چاوا سووڕهتهكا قورئانێ نیشا من ددا: ((التَّحِيَّاتُ لِلَّهِ، وَالصَّلَوَاتُ وَالطَّيِّبَاتُ، السَّلاَمُ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ، السَّلاَمُ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللَّهِ الصَّالِحِينَ، أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ)) ئانكو: ((سلاڤ و پهرستن بۆ خودێنه، نڤێژ و كریارێن پاقژ بۆ خودێنه، سلاڤ ل سهر ته بن ئهی پێغهمبهر و دلۆڤانی و بهرهكهتێن خودێ ل سهر ته بن، سلاڤ ل سهر مه و ل سهر عهبدێن خودێ یێن چاك بن، ئهز شاهدهییێ ددهم كو ژ ئهلڵاهی پێڤهتر چ خودایێن ژ ههژی پهرستنێ نینن و ئهز شاهدهییێ ددهم كو موحهممهد عهبدێ خودێ و پێغهمبهرێ وییه)). و د ڤهگوهاستنهكا دیدا هاتییه: ((إِنَّ اللهَ هُوَ السَّلَامُ، فَإِذَا قَعَدَ أَحَدُكُمْ فِي الصَّلَاةِ فَلْيَقُلْ: التَّحِيَّاتُ لِلَّهِ وَالصَّلَوَاتُ وَالطَّيِّبَاتُ السَّلَامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُهُ، السَّلَامُ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللهِ الصَّالِحِينَ، فَإِذَا قَالَهَا أَصَابَتْ كُلَّ عَبْدٍ لِلَّهِ صَالِحٍ فِي السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ، أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ، ثُمَّ يَتَخَيَّرُ مِنَ الْمَسْأَلَةِ مَا شَاءَ)) ئانكو: ((ب ڕاستی خودێ بخۆ سهلامه، ڤێجا دهمێ ئێك ژ ههوه د نڤێژێدا ڕوینشت بلا بێژیت: سلاڤ و پهرستن بۆ خودێنه، نڤێژ و كریارێن پاقژ بۆ خودێنه، سلاڤ ل سهر ته بن ئهی پێغهمبهر و دلۆڤانی و بهرهكهتێن خودێ ل سهر ته بن، سلاڤ ل سهر مه و ل سهر عهبدێن خودێ یێن چاك بن، دهمێ ئهڤه گۆت؛ دێ گههیته ههر عهبدهكێ چاك يێ خودێ ل ئهسمان و ئهردی، ئهز شاهدهییێ ددهم كو ژ ئهلڵاهی پێڤهتر چ خودایێن ژ ههژی پهرستنێ نینن و ئهز شاهدهییێ ددهم كو موحهممهد عهبدێ خودێ و پێغهمبهرێ وییه، پاشی تشتێ وی دڤێت دێ بۆ خۆ داخواز کەت)).
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري - 6265]
پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) ئهو تهحیاتا د نڤێژێدا دهێته گۆتن نیشا ئبن مهسعوودی دا، ڤێجا دهستێ وی گرت دا كو باش هشیار بیت و وهكی سووڕهتهكا قورئانێ نیشا ویدا، ئهڤه ژی مهزناهییا گرنگیپێدانا پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) ب ڤێ تهحیاتێ نیشا ددهت ژ لایێ پهیڤ و ڕامانا وێڤه. ڤێجا گۆت: "سلاڤ و پهرستن بۆ خودێنه": ئانكو ههر ئاخڤتن یان كریارهكا ئاماژه بیت بۆ مهزناهییێ و وێ نیشان بدهت، ههمی بۆ خودایێ مهزنن و ژ ههژی وی ب تنێنه. "نڤێژ": ئانكو ئهو نڤێژێن فهڕزبوون و سوننهتبوونا وان یا دیاره، ئهڤه ژی ههمی بۆ خودێنه. "كریارێن پاقژ": ئانكو ئاخڤتن و كریار و سالۆخهتێن جوان یێن مهزناهییا خودێ نیشان ددهن؛ ههمی ژ هەژی خودایێ مەزنن. "سلاڤ ل سهر ته بن ئهی پێغهمبهر و دلۆڤانی و بهرهكهتێن خودێ ل سهر ته بن": دوعایه بۆ وی ب سلامهتییێ ژ ههر زیان و خرابییهكێ و زێدهبوونا ههر خێرهكێ. "سلاڤ ل سهر مه و ل سهر عهبدێن خودێ یێن چاك بن": دوعایا سلامهتیێیه بۆ نڤێژكهری و بۆ ههر عهبدهكێ چاك ل ئهسمان و ئهردی. "ئهز شاهدهییێ ددهم كو ژ ئهلڵاهی پێڤهتر چ خودایێن ژ ههژی پهرستنێ نینن": ئانكو ئهز ب بڕیارهكا ڤهبڕی دانپێدانێ دكهم كو چ خودایێن ب حهق نینن كو ژ ههژی پهرستن و عیبادهتی بن ژ بلی خودێ. "و ئهز شاهدهییێ ددهم كو موحهممهد عهبدێ خودێ و پێغهمبهرێ وییه": ئانكو دانپێدانێ ب عهبدینی و پێغهمبهرینییا وی كو یا دویماهیكێیه دكهم.
پاشی پێغهمبهری هاندانا نڤێژكهری كر كو ههر دوعایهكا وی بڤێت بۆ خۆ ههلبژێریت و بكهت.
لە سوودەکانی فەرموودەکە
- جهێ ڤێ تهحیاتێ ڕوینشتنا پشتی سوجدا دویماهیكێیه د ههمی نڤێژاندا، و پشتی ڕكاعهتا دووێ د نڤێژێن سێ و چار ڕكاعهتیدا.
- فهربوونا خواندنا تهحیاتێ د تهشههودێدا (جوداهی د ناڤبهرا تهحیات و تهشههودێدا ب تنێ ئهڤهیه تهحیات صهلهواتان ب خۆڤه ناگریت، ئانكو دهمێ دهێته گۆتن: تهشههود، هنگی صهلهوات ژی یێن تێدا و تهحیات یا بێ صهلهواته) كو دروسته مرۆڤ ههر دهقهكێ تهحیاتێ یێ ژ پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) بنهجھ بووی بخوینیت.
- دروستییا دوعاكرنێ د نڤێژێدا ب ههر تشتهكێ مرۆڤ حهز لێ بكهت ئهگهر نه گونههـ بیت.
- سوننهته مرۆڤ د دوعاكرنێدا دهستپێكێ ژ خۆ دهستپێبكهت و بۆ خۆ بكهت.
پۆلێنکردنەکان
زیاتر
- فەرموودە: پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) د ناڤبهرا ههردوو سوجدهیاندا دگۆت: ((خودایێ من؛ تو گونههێن من ژێببه و دلۆڤانییێ ب من ببه و سلامهتی و ڕاستهڕێبوون و ڕزقی بده من))
- فەرموودە: ((فهرمان ل من هاتییه كرن كو سوجدێ ل سهر حهفت ههستییان ببهم
- فەرموودە: گهلی خهلكی؛ من ئهڤ چهنده كر، ب تنێ بۆ هندێ دا هوین دویڤچوونا من بكهن و فێری نڤێژا من ببن))
- فەرموودە: ((ئهگهر هوین چوونه د نڤێژێدا؛ ڕێزێن خۆ ڕاست بكهن، پاشی بلا ئێك ژ ههوه ببيته پێشنڤێژێ ههوه، ڤێجا ئهگهر پێشنڤێژی (تكبيرة الإحرام) كر (ئانكو گۆت: الله أكبر)؛ هوین ژی وێ بێژن
- فەرموودە: ئهز ب وی كهمه یێ نهفسا من د دهستیدا، ئهز ژ ههمییان نێزیكترم ب نڤێژا پێغهمبهرێ خودێ (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن)، ئهڤه نڤێژا وی بوو ههتا ژ دونیایێ وهغهر كری))
- فەرموودە: ((خرابترین مرۆڤ د دزیێدا ئهوه یێ دزیێ ژ نڤێژا خۆ دكهت))، گۆتن: ئهی پێغهمبهرێ خودێ دێ چاوا دزیێ ژ نڤێژا خۆ كهت؟ گۆت: ((ب هندێ كو ڕكوع و سوجدهیێن وێ ب تهمامی نهبهت))
- فەرموودە: ((پێغهمبهرێ خودێ (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) دهمێ پشتا خۆ ژ ڕكوعێ ڕاست دكر دگۆت: (سَمِعَ اللهُ لِمَنْ حَمِدَهُ