عن ابن عباس -رضي الله عنهما-: أن رسول الله -صلى الله عليه وسلم- لما بعث معاذا إلى اليمن قال له: "إنك تأتي قوما من أهل الكتاب، فليكن أولَ ما تدعوهم إليه شهادة أن لا إله إلا الله" -وفي رواية: "إلى أن يوحدوا الله-، فإن هم أطاعوك لذلك فأعلمهم أن الله افترض عليهم خمس صلوات في كل يوم وليلة، فإن هم أطاعوك لذلك فأعلمهم أن الله افترض عليهم صدقة تؤخذ من أغنيائهم فَتُرَدُّ على فقرائهم، فإن هم أطاعوك لذلك فإياك وكَرَائِمَ أموالِهم، واتق دعوة المظلوم فإنه ليس بينها وبين الله حجاب".
[صحيح.] - [متفق عليه.]
المزيــد ...

ئەم وەرگێڕاوە پێویستی بە پێداچوونەوە و وردبوونەوەی زیاتر هەیە.

لە ئیبن عەباسەوە -ڕەزای خوای لێبێت- دەڵێت: کاتێک پێغەمبەر ﷺ کاتێک موعاذی نار بۆ یەمەن، پێی فەرموو: «تۆ دەچیت بۆ لای قەومێک لە ئەهلی کتێبەکان ((جولەکە ونەسڕانییەکان)) با یەکەم شت کە بانگەوازی ئەوانەی دەکەیت بۆ لای بریتی بێت لە شایەتیدان بە (لا إله إلا الله)واته: هیچ پەرستراوێکی تر ڕاست وحەق نییە بپەرسترێن جگە لە خودا (الله).» ولە ریوایەتێکی تردا ﷺ دەفەرموێت: «بانگیان بکە بۆ پەرستنی یەک خودا (الله)، ئەگەر لەوەدا گوێڕایەڵ بوون پێیان ڕابگەیەنە کە خودا پێنج فەرزی لە سەریان داناوە لە هەموو ڕۆژ وشەوێکدا، ئەگەر لەوەدا گوێڕایەڵ بوون پێیان ڕابگەیەنە کە خوای گەورە خێرکردن (زەکات) ی لە سەریان فەرز کردووە لە دەوڵەمەندەکانیان وەردەگیرێت ودەدرێت بە هەژارەکان، ئەگەر لەوەدا گوێڕایەڵ بوون ئاگادار بە لە باشترین وچاکترینی پارە وماڵەکانیان نەبەیت، وئاگاداری نزای ستەملێکراو بە چونکە لە نێوان ئەو وخودادا هیچ پەردەیەک نییە.»
صەحیحە - بوخاری و موسلیم هاوڕان لەسەری

شیکردنەوە

کاتێک پێغەمبەر ﷺ موعاذی کوڕی جەبەلی نارد بۆ هەرێمێک لە یەمەن -ڕەزای خوای لێبێت- بۆ ئەوەی بانگەوازییان بکات بۆ لای خودا وفێریان بکات، پلانێکی بۆی داڕێژرا بۆ ئەوەی لە سەری بڕوات لە بانگەوازەکەیدا، بۆی ڕوونکردەوە کە ئەو ڕووبەڕووی کەسانێک دەبێتەوە کە ئەهلی زانست وگفتوگۆن لە جولەکە ونەسڕانییەکان، بۆ ئەوەی ئامادە بێت بۆ گفتوگۆکردنیان و وەڵامدانەوەی گومانەکانیان، وپاشان بانگەوازە لە گرنگترین شتەوە بە پێی پلەی گرنگییەکە دەستپێبکات، یەکەم جار پێویستە بانگی خەڵکی بکات بۆ چاککردن وڕاستکردنەوەی عەقیدە وبیروباوەڕ چونکە ئەمە بنچینەیە، ئەگەر لەمەدا گوێڕایەڵ بوون فەرمانیان پێبکات بە ئەنجامدانی نوێژ چونکە لە گەورەترین واجبەکانە دوای یەک خوا پەرستی (تەوحید)، ئەگەر لەمەشدا گوێڕایەڵ بوون ئەوا فەرمان بە دەوڵەمەندەکانیان بکات بە زەکاتدان بە هەژارەکان، بۆ دڵدانەوەی هەژارەکان وسوپاسکردنی نیعمەتەکانی پەروەردگار، پاشان ئاگاداری کردەوە لە بردنی باشترین پارە وماڵی دەوڵەمەندەکان چونکە دەبێت لە پارە وماڵی مامناوەند ببات، پاشان ئامۆژگاری کرد بە دادپەروەری وستەم نەکردن، بۆ ئەوەی ستەملێکراو نزای لێنەکات چونکە نزای ستەملێکراو وەڵام دەدرێتەوە.

وه‌رگێڕانی ماناكان: ئینگلیزی فەڕەنسی ئیسپانی تورکی ئۆردی ئەندەنوسی بۆسنی ڕووسی بەنگالی چینی فارسی تاگالۆگ هیندی ئیگۆری هوسا
پیشاندانی وەرگێڕانەکان
1: ڕێگەپێدراوی ومەشروعیەتی ناردنی بانگخوازان بۆ ئەوەی خەڵکی بانگ بکەن بۆ لای خودا.
2: شایەتیدان بەوەی هیچ کەس وشتێکی تر شایەنی پەرستن نییە جگە لە خودا (الله)، یەکەم واجبە، ویەکەم شتە کە پێویستە خەڵکی بۆ لا بانگ بکرێت.
3: واتای شایەتیدان بە(لا اله إلا الله) ( هیچ کەس وشتێکی تر شایەنی پەرستن نییە جگە لە خودا (الله))، پەرستنی خودایە بێ هیچ هاوبەش وشەریکێک، و وازهێنانە لە پەرستنی هەموو شتێکی تر جگە لە ئەو زاتە.
4: مرۆڤ لەوەیە خوێندەوار بێت و واتای (لا اله الا الله) نەزانێت، یان لەوەیە بیزانێت وکردەوەی پێ نەکات وەکو حاڵی ئەهلی کتێب (جولەکە ونەسڕانییەکان).
5: گفتوگۆکردن لە گەڵ زانا نابێت وەکو گفتوگۆکردن بێت لە کەسانی نەزان (إنك تأتي قوما أهل كتاب) (تۆ دەچیت بۆ لای کەسانێک ئەهلی کتێبەکانن).
6: پێویستە کەسی بانگخواز چاوڕۆشن بێت سەبارەت بە ئاینەکەی، بۆ ئەوەی وەڵامی گومانی گومانلێکەرەکان بداتەوە، وئەمەیش بە گەڕان وفێربوونی زانستی شەرعی وئەو زانستانە دەبێت کە گرنگن بۆ وەڵامدانەوەی گومانەکان.
7: نوێژ لە گەورەترین واجبەکانە پاش دوو شایەتیدانەکە.
8: فەرزبوونی پێنج نوێژەکە.
9: نوێژی ویتر واجب نییە.
10: زەکات لە واجبترین پایەکانە لە پاش نوێژکردن.
11: نابێت زەکات بدرێتە کەسانی دەوڵەمەند.
12: ڕوونکردنەوەی خەرجکردنێک لە خەرجکردنەکانی زەکات ئەویش بریتیە لە هەژارەکان (الفقراء) ودروستە تەنها بە ئەوان بدرێت، و واجب نییە ئەو بڕە زەکاتەی کە دەرهێنراوە بدرێتە هەر ئەو هەشت چینەی کە زەکاتیان پێدەدرێت بەڵکو تەنها بە یەکێکیان بدرێت دروستە.
13: ئەوەی ڕێگەپێدراوە ئەوەیە کە زەکاتی هەر وڵات وشارێک خەرج بکرێت بۆ دانیشتوانە هەژارەکەی خۆی بە هۆی ئەم فەرموودەیەوە، بەڵام ئەگەر گواستنەوەی زەکات بۆ شارێک یان وڵاتێکی تر بەرژەوەندی تێدا بوو ئەوا ئاساییە، هەروەکو زۆر پێویستی وڵاتەکەی تر یان شارەکەی تر بۆ ئەم زەکاتە، یان بوونی کەسی خزمی هەژار وهاوشێوەی ئەمانە.
14: نابێت زەکات بدرێتە کافرەکان.
15: نابێت زەکات وەربگیرێت لە باشترین وچاکترینی پارە و(ئەو شتانەی زەکاتی لێ دەردەکرێت) مەگەر بە ڕەزامەندی خاوەنەکەی نەبێت.
16: حەرام بوونی زەکات وەرگرتن باشترین ماڵ وپارە و(ئەو شتانەی زەکاتی لێ دەردەکرێت)، بەڵام لە مامناوەندی پارە وئەو شتانەی زەکاتی لێ دەردەکرێت وەردەگیرێت.
17: ئاگادارکردنەوە لە ستەمکردن، ونزای کەسی ستەملێکراو وەڵامدەدرێتەوە ئەگەر کەسێکی تاوانکار وگوناهکەریش بێت.