بروز رسانی: شیطان نزد یکی از شما می‌آید و می‌گوید: چه کسی این را آفرید؟ چه کسی آن را آفرید؟ تا به آنجا می‌رسد که می‌گوید: چه کسی پروردگار تو را آفرید؟ پس چون به اینجا رسید به الله پناه ببرد و [از ادامه دادن آن] دست بکشد

عَن أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:
«يَأْتِي الشَّيْطَانُ أَحَدَكُمْ فَيَقُولُ: مَنْ خَلَقَ كَذَا؟ مَنْ خَلَقَ كَذَا؟ حَتَّى يَقُولَ: مَنْ خَلَقَ رَبَّكَ؟ فَإِذَا بَلَغَهُ فَلْيَسْتَعِذْ بِاللهِ وَلْيَنْتَهِ».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري: 3276]

از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود:
«يَأْتِي الشَّيْطَانُ أَحَدَكُمْ فَيَقُولُ: مَنْ خَلَقَ كَذَا؟ مَنْ خَلَقَ كَذَا؟ حَتَّى يَقُولَ: مَنْ خَلَقَ رَبَّكَ؟ فَإِذَا بَلَغَهُ فَلْيَسْتَعِذْ بِاللهِ وَلْيَنْتَهِ»: «شیطان نزد یکی از شما می‌آید و می‌گوید: چه کسی این را آفرید؟ چه کسی آن را آفرید؟ تا به آنجا می‌رسد که می‌گوید: چه کسی پروردگار تو را آفرید؟ پس چون به اینجا رسید به الله پناه ببرد و [از ادامه دادن آن] دست بکشد».
[صحیح است] - [بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارند] - [صحیح بخاری - 3276]

شرح

رسول الله صلی الله علیه وسلم از علاج و درمان مفید سوال‌هایی خبر می‌دهد که شیطان به وسیله‌ی آنها مومن را وسوسه می‌کند. چنانکه شیطان می‌گوید: چه کسی این را آفرید؟ چه کسی آن را آفرید؟ چه کسی آسمان را آفرید؟ چه کسی زمین را آفرید؟ در این موارد مؤمن بر اساس دین و فطرت و عقل می‌گوید: الله. اما شیطان در حد همین وسوسه‌ها توقف نمی‌کند بلکه به مراحل بعدی منتقل می‌شود تا جایی که می‌گوید: چه کسی پروردگار تو را آفرید؟ در این هنگام مؤمن وسوسه‌های مذکور را با سه چیز دفع کند:
با ایمان به الله.
و پناه بردن به الله از شیطان.
و دست کشیدن از ادامه دادن و همراه شدن با وسوسه‌ها.

از نکات این حدیث

1. روی‌گردانی از وسوسه‌های شیطان و چیزهایی که به دل می‌اندازد و فکر نکردن به آنها و پناه بردن به الله متعال در از بین رفتن‌شان.
2. هر وسوسهٔ مخالف شرعی که در دل انسان می‌افتد، از سوی شیطان است.
3. نهی از فکر کردن دربارهٔ ذات الله و تشویق به اندیشیدن در مخلوقات و آیات او.