فەرموودە: چونكی ئهز ب خودێ كهمه ئهگهر خودێ ب ڕێكا ته زهلامهكێ ب تنێ ب هیدایهت بینیت؛ بۆ ته باشتره ژ هندێ كو حێشترێن سۆر (كو گرانترین مالێ عهرهبان بوو) بۆ تهبن
عَنْ سَهْلُ بْنُ سَعْدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَوْمَ خَيْبَرَ:
«لَأُعْطِيَنَّ هَذِهِ الرَّايَةَ غَدًا رَجُلًا يَفْتَحُ اللَّهُ عَلَى يَدَيْهِ، يُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيُحِبُّهُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ»، قَالَ: فَبَاتَ النَّاسُ يَدُوكُونَ لَيْلَتَهُمْ أَيُّهُمْ يُعْطَاهَا، فَلَمَّا أَصْبَحَ النَّاسُ غَدَوْا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلُّهُمْ يَرْجُو أَنْ يُعْطَاهَا، فَقَالَ: «أَيْنَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ؟» فَقِيلَ: هُوَ يَا رَسُولَ اللَّهِ يَشْتَكِي عَيْنَيْهِ، قَالَ: «فَأَرْسِلُوا إِلَيْهِ»، فَأُتِيَ بِهِ فَبَصَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي عَيْنَيْهِ وَدَعَا لَهُ، فَبَرَأَ حَتَّى كَأَنْ لَمْ يَكُنْ بِهِ وَجَعٌ، فَأَعْطَاهُ الرَّايَةَ، فَقَالَ عَلِيٌّ: يَا رَسُولَ اللَّهِ، أُقَاتِلُهُمْ حَتَّى يَكُونُوا مِثْلَنَا؟ فَقَالَ: «انْفُذْ عَلَى رِسْلِكَ حَتَّى تَنْزِلَ بِسَاحَتِهِمْ، ثُمَّ ادْعُهُمْ إِلَى الإِسْلاَمِ، وَأَخْبِرْهُمْ بِمَا يَجِبُ عَلَيْهِمْ مِنْ حَقِّ اللَّهِ فِيهِ، فَوَاللَّهِ لَأَنْ يَهْدِيَ اللَّهُ بِكَ رَجُلًا وَاحِدًا، خَيْرٌ لَكَ مِنْ أَنْ يَكُونَ لَكَ حُمْرُ النَّعَمِ».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري: 4210]
المزيــد ...
سههلێ كوڕێ سهعدی (خودێ ژێ ڕازی بیت) دبێژیت: پێغهمبهرێ خودێ (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) ل ڕۆژا خهیبهرێ گۆت:
«سوباهی ئهز دێ ڤی ئالایی كهمه د دهستێ زهلامهكیدا كو خودێ دێ وی جهێ د چیتێ ل سهر دهستێ وی ڤهكهت، ئهو حهز ژ خودێ و پێغهمبهری دكهت و خودێ و پێغهمبهر ژی حهز ژ وی دكهن». گۆت: خهلكی ههمی شهڤا خۆ ب وێ چهندێڤه بره سهری كا دێ ئالا ب كێ هێته دان، دهمێ بوویه سپێده؛ چوونه دهڤ پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) و ههمییان هیڤی دكر كو ئالا ب وی بهێته دان، ئینا (پێغهمبهری صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) گۆت: «عهلییێ كوڕێ ئهبو طالبی ل كیڤهیه؟» گۆتن: ئهی پێغهمبهرێ خودێ؛ ئهو یێ نهساخه و چاڤێن وی دئێشن، گۆت: «كهسهكی فڕێكهنه ب دویڤ ویڕا»، ئینا ئهو هاته ئینان و پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) تفا خۆ ل چاڤێن وی دا و دوعا بۆ كرن، چاڤێن وی چێبوون دا بێژی چ ئێش لێ نهبوون، ئینا ئالا دا دهستێ وی. عهلی گۆت: ئهی پێغهمبهرێ خودێ؛ ئهرێ ئهز دێ شهڕی د گهل كهم ههتا وهكی مه لێ بهێن (ببنه موسلمان)؟ گۆت: «ل سهر خۆ ههڕه ههتا دگههییه دهڤ وان، پاشی وان بۆ ئیسلامێ گازی بكه و ئهو مافێ خودێ ل سهر وان ههی و ل سهر وان فهڕز كری بۆ وان ڕوهن بكه، چونكی ئهز ب خودێ كهمه ئهگهر خودێ ب ڕێكا ته زهلامهكێ ب تنێ ب هیدایهت بینیت؛ بۆ ته باشتره ژ هندێ كو حێشترێن سۆر (كو گرانترین مالێ عهرهبان بوو) بۆ تهبن».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري - 4210]
پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) گۆته صهحابییان كو سوباهی دێ موسلمان ب سهر جوهییێن خهیبهرێ ب سهركهڤن و ئهو سهركهڤتن دێ ل سهر دهستێ زهلامهكی بیت كو دێ ئالا پێ هێته دان، كو ئهو ئالایه یێ لهشكهر وهك نیشانهك ههلدگریت. ئهو زهلامێ ئالایی ههلدگریت ژ سالۆخهتێن وی ئهڤهیه كو حهز ژ خودێ و پێغهمبهری دكهت، خودێ و پێغهمبهر ژی حهز ژ وی دكهن. صهحابییان ههمی شهڤا خۆ ب ئاخڤتنێ ل سهر ڤێ چهندێ بره سهری كا ئهڤ ئالایه دێ ب كێ هێته دان؟ ئهڤه ژی وهك حهزهك ل دهڤ وان بۆ ب دهستڤهئینانا ڤی قهدر و بها و شهرهفا مهزن. دهمێ بوویه سپێده، ههمی چوونه دهڤ پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) و هیڤی دكر ئهو بن یێن ڤێ شهرهفا مهزن دبهن.
ئینا پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) پرسیارا عهلییێ كوڕێ ئهبو طالبی (خودێ ژێ ڕازی بیت) كر.
گۆتنێ: ئهو یێ نهساخه و چاڤێن وی دئێشن.
ئینا پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) كهسهك فرێكره ب دویڤڕا، پاشی ئهو ئینا، پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) ژی هندهك ژ تفا خۆ یا پیرۆز كره د چاڤێن عهلیدا و دوعا بۆ كرن، ئینا چاڤێن وی چێبوون، دا بێژی چ ئێش تێدا نهبوون و ئالا دا دهستێ وی و فهرمان لێ كر كو هێدی هێدی بچیته نێزیكی كهلها دوژمنی و گازی وان بكهت بۆ ئیسلامێ، ئهگهر قهبویل كر؛ دێ فهڕزێن ئایینی بۆ وان ڕوهن كهت.
پاشی پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) قهدر و بها و خێرا گازییا بۆ دهڤ خودێ بۆ عهلی ڕوهن كر و كو ئهگهر گازیكار ببیته ئهگهرێ هیدایهتا كهسهكێ ب تنێ، ئهڤه بۆ وی باشتره ژ هندێ كو حێشترێن سۆر ب وی بهێنه دان، ئهو حێشترێن كو گرانبهاترین مال بوون ل دهڤ عهرهبان، ڤێجا چ ئهڤ كهسه وان حێشتران بۆ خۆ ڕاكهت یان بكهته خێر و صهدهقه.
لە سوودەکانی فەرموودەکە
- قهدر و بهایێ عهلییێ كوڕێ ئهبو طالبی (خودێ ژێ ڕازی بیت)، و شاهدهیییا پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن) بۆ وی كو ئهو حهز ژ خودێ و پێغهمبهری دكهت و خودێ و پێغهمبهر ژی حهز ژ وی دكهن.
- ڕژدبوونا صهحابییان ل سهر كارێ خێرێ و ههڤڕكیكرنا وان ل سهر وێ چهندێ.
- دروستییا بهرچاڤ وهرگرتنا تۆره و ئادابان ل دهمێ شهڕی و هێلانا زێدهگاڤیكرنێ و دهنگێن بێزاركهر یێن چ پێدڤی پێ نینه.
- ژ نیشانێن پێغهمبهرینییا پێغهمبهری (صهلات و سهلامێن خودێ ل سهر بن)؛ دهنگوباسدانا وییه ب سهركهڤتنێ ل سهر جوهییان و ساخكرنا چاڤێن عهلییه ل سهر دهستێن وی ب دهستویرییا خودێ.
- مهرهم و ئارمانجا ژ ههمییان مهزنتر ژ جیهادێ؛ هاتنا خهلكییه بۆ ناڤ ئیسلامێ.
- گازییا بۆ ڕێكا خودێ دڤێت ب ڕێزبهندی و پێنگاڤ پێنگاڤ بیت؛ دهستپێكێ دێ داخواز ژ كافری هێته كرن بهێتە د ناڤ ئیسلامێدا ب گۆتنا ههردوو شاهدهیان، پاشی فهرمان ب فهڕزێن ئایینی لێ دهێته كرن.
- قهدر و بها و خێرا گازیكرنا خهلكی بۆ ئیسلامێ و خێرا وێ بۆ گازیكهری و بۆ ئهوێ هاتییه گازیكرن، ڤێجا ئەوێ هاتییە گازیکرن دبیت بهێتە سەر ڕێکا ڕاست و گازیکەر ژی دێ بیتە خودانێ خێرەکا مەزن.
پۆلێنکردنەکان
زیاتر
- فەرموودە: ((ههر پێنج نڤێژ، ئهینی بۆ ئهینییێ، ڕهمهزان بۆ ڕهمهزانێ، كهفارهت و ژێبهرن بۆ گونههێن د ناڤبهرا خۆدا، (بهلێ ب مهرجهكی) ئهگهر مرۆڤی خۆ ژ گونههێن مهزن دویر ئێخست))
- فەرموودە: ((هندهك زهلام ب نهحهقی دهستوهردانێ د مالێ خودێدا دكهن، ل ڕۆژا قیامهتێ ئاگر بۆ وانه))
- فەرموودە: ((خهبهران نهبێژنه مرییان، چونكی ئهو یێن گههشتینه وی كارێ وان بهری خۆ فڕێكری و ئهنجامدای))
- فەرموودە: ((بۆ چ موسلمانان یا حهلال نینه ئهو ژ سێ شهڤان زێدهتر ژ برایێ خۆ سل ببيت و پشتا خۆ بدهتێ و د گهل نهئاخڤیت، دێ گههنه ئێك و ئهڤه دێ پشتا خۆ دهته ڤی و یێ دی دێ پشتا خۆ دهته وی، باشترینێ وان ژی ئهوه یێ دهستپێكێ سلاڤ دكهت))
- فەرموودە: ((ئهو كهسێ پهیوهندییێن مرۆڤاینییێ دبڕیت؛ ناچیته بهحهشتێ))
- فەرموودە: ((نهخۆشتڤیترین كهس ل دهڤ خودێ ئهوه یێ ب توندی دچیته د ناڤ گهنگهشێدا و زێدهگاڤییێ تێدا دكهت))
- فەرموودە: ((ههر كهسێ بهڕهڤانییێ ژ كهسایهتی و كهڕامهتا برایێ خۆ بكهت؛ خودێ ژی ل ڕۆژا قیامهتێ دێ ڕویێ وی ژ ئاگرێ جههنهمێ پارێزیت))