حديث: اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابِ القَبْرِ، وَمِنْ عَذَابِ النَّارِ، وَمِنْ فِتْنَةِ المَحْيَا وَالمَمَاتِ، وَمِنْ فِتْنَةِ المَسِيحِ الدَّجَّالِ

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ:
كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدْعُو وَيَقُولُ: «اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابِ القَبْرِ، وَمِنْ عَذَابِ النَّارِ، وَمِنْ فِتْنَةِ المَحْيَا وَالمَمَاتِ، وَمِنْ فِتْنَةِ المَسِيحِ الدَّجَّالِ». وفِي لَفْظٍ لِمُسْلِمٍ: «إِذَا فَرَغَ أَحَدُكُمْ مِنَ التَّشَهُّدِ الْآخِرِ، فَلْيَتَعَوَّذْ بِاللهِ مِنْ أَرْبَعٍ: مِنْ عَذَابِ جَهَنَّمَ، وَمِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ، وَمِنْ فِتْنَةِ الْمَحْيَا وَالْمَمَاتِ، وَمِنْ شَرِّ الْمَسِيحِ الدَّجَّالِ».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح البخاري: 1377]

از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که گفت:
رسول الله صلی الله علیه وسلم دعا می‌کرد و می‌فرمودند: «اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابِ القَبْرِ، وَمِنْ عَذَابِ النَّارِ، وَمِنْ فِتْنَةِ المَحْيَا وَالمَمَاتِ، وَمِنْ فِتْنَةِ المَسِيحِ الدَّجَّالِ» یعنی: «یا الله من از عذاب قبر، و از عذاب دوزخ، و از فتنهٔ زندگی و مرگ، و از فتنهٔ مسیح دجال به تو پناه می‌ برم» و در لفظی نزد مسلم آمده است: «إِذَا فَرَغَ أَحَدُكُمْ مِنَ التَّشَهُّدِ الْآخِرِ، فَلْيَتَعَوَّذْ بِاللهِ مِنْ أَرْبَعٍ: مِنْ عَذَابِ جَهَنَّمَ، وَمِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ، وَمِنْ فِتْنَةِ الْمَحْيَا وَالْمَمَاتِ، وَمِنْ شَرِّ الْمَسِيحِ الدَّجَّالِ» یعنی: «هرگاه یکی از شما تشهد را به پایان رساند از چهار چیز به الله پناه ببرد: از عذاب جهنم و از عذاب قبر و از فتنهٔ زندگی و مرگ و از شر مسیح دجال».
[صحیح] - [متفق علیه] - [صحیح بخاری - 1377]

توضیح

پیامبر صلی الله علیه وسلم پس از تشهد پایانی و پیش از سلام در نماز از چهار چیز به الله پناه می‌برد، و ما را امر کرده تا از آنها به الله پناه ببریم:
نخست: از عذاب قبر.
دوم: از عذاب آتش و آن در روز قیامت است.
سوم: از فتنهٔ زندگی از جمله شهوت‌های حرام دنیا، و شبهات گمراه کنندهٔ، آن و از فتنهٔ مرگ یعنی لحظهٔ احتضار، و از جملهٔ آن منحرف شدن از اسلام یا از سنت یا از فتنهٔ قبر مانند سؤال دو فرشته.
چهارم: فتنهٔ مسیح دجال که در آخر الزمان ظهور می‌کند، و الله متعال بندگانش را با او می‌آزماید، و به دلیل بزرگی فتنه و گمراه‌گری او به طور ویژه از او نام برده شده است.

از فوائد حدیث

1. این استعاذه از دعاهای مهم و جامع است، زیرا پناه بردن از شرور دنیا و آخرت را در بر دارد.
2. ثبوت عذاب قبر و اینکه عذاب قبر حق است.
3. خطر فتنه و اهمیت یاری جستن از الله تعالی و دعا برای نجات از آن.
4. اثبات خروج دجال و بزرگی فتنهٔ او.
5. استحباب این دعا در پی تشهد اخیر.
6. مستحب بودن دعا پس از کار نیک.