همانا الله متعال واجباتی را مقرّر داشته، پس آنها را ضایع مسازید؛ و حدودی را تعیین کرده است، پس از آنها تجاوز نکنید؛ و چیزهایی را حرام کرده است، پس به آنها تعدّی نورزید؛ و از برخی امور به سبب مهربانی بر شما - نه از روی فراموشی - چشم پوشیده است، پس در جستجوی آنها برنیایید اسلام بر پنج [بنا] استوار است ‎«آنچه تو را به شک می‌اندازد رها کن و به سوی آنچه شک‌برانگیز نیست روی آور همانا الله در همه چیز و هر کاری نیکوکاری و احسان را برای شما فرض کرده است اگر نمازهای فرض را انجام دادم، و رمضان را روزه گرفتم، و حلال را حلال دانستم، و حرام را حرام دانستم پاکیزگی نصف ایمان است، و الحمدلله ترازو را پر می کند، و "سبحان الله" و "الحمدلله" ما بین آسمان و زمین را پر می کنند هیچ زیانی [روا] نیست و هیچ زیان رساندنی [جایز] نیست اگر به مردم بر اساس ادعایشان اعتبار داده شود، برخی مردم مدعی مال و خون دیگران می شوند، لذا؛ دلیل بر مدعی و سوگند بر منکر است هر مست کنندۀ -نشه آور- حرام است کسی که برای رضای الله متعال حج کند و آمیزش جنسی نکند و مرتکب گناهی نشود، مانند روزی که مادرش او را به دنیا آورده، برمی‌گردد در حضور غذا، و برای کسی که جلوی خروج ادرار و مدفوع را گرفته، نماز نیست اگر به هم نشینت در روز جمعه در حالی که امام خطبه می‌خواند گفتی: گوش فرا بده، مرتکب لغو شده‌ای امور فطرى پنج هست : ختنه ( سنت نمودن) ، برداشتن موهاى عورت، كوتاه كردن بروت ها، كوتاه كردن ناخن، و كندن موهاى زير بغل بروت ها را كوتاه كنيد، و ريش را انبوه سازيد هر كسى مانند اين وضوى من وضوء گرفت، سپس دو ركعت نماز خواند و در آنها با خود سخن نگفت، گناهان گذشته‌اش بخشيده خواهد شد الهی قبر مرا بت قرار مده سنگين‌ترين نماز براى منافقان نماز خفتن و نماز صبح است، و اگر مى‌دانستند در این دو [نماز چه پاداشى] هست، حتی به صورت خزیده براى ادای آنها به مسجد مى‌آمدند الله نماز یکی از شما را که بی‌وضو شده نمی‌پذیرد، تا آنکه وضو کند مسواک پاک کنندۀ دهان و باعث رضایت و خشنودی پروردگار است نمازهای پنجگانه، جمعه تا جمعه، و رمضان تا رمضان، کفارۀ آنچه بین آنهاست می باشد، در صورتی که از گناهان کبیره اجتناب شود کسی که پیوند خویشاوندی را طوری رعایت کند که دیگران با او رعایت می کنند، پیوند دهندۀ واقعی نیست، بلکه پیوند دهندۀ واقعی کسی است که پیوند خویشاوندی با وی قطع شود ولی او آن را بپیوندد کسی که رمضان را از روی ایمان و به امید ثواب روزه بگیرد، گناهان قبلی او بخشیده می شود کسی که شب قدر را از روی ایمان، و به امید ثواب زنده سپرى كرد، گناهان گذشته وی بخشیده می شود مرا با همان مسايلی که به شما می گويم، رها کنيد (و سؤال بی مورد درباره ی مسايلِ ناگفته نپرسيد)؛ زيرا امت های گذشته را کثرت سؤال و مخالفت با پيامبران شان به هلاکت رساند حلال آشكار و حرام آشكار است الله نیکی را بر هر چیز مقرر داشته است در اسلام ایجاد کردن ضرر و رساندن ضرر به دیگران نیست، و هر کسى زیان آور باشد الله متعال او را زیان می رساند، و هر کسى سخت گیر باشد الله متعال با او سختی می نماید جبرئیل در مورد همسایه مرا توصیه می کرد، تا اینکه گمان بردم که از او میراث می برد افسون و تعویذ، بستن چشم زخم به كودكان، و جادوى نزديک كردن زن و شوهر به هم شرک است مردگان را دشنام ندهید، زیرا آنان به عملکردهای خويش رسيده اند کسی که نماز فجر را ادا نماید در پناه و حمايتِ الله است هيچ صدقه اى مال را كم نمى كند، و يقينا الله در برابر گذشت بنده اش، عزت او را زياد می دهد، و هرکس به خاطرِ الله تواضع و فروتنی نمايد، الله عزوجل مرتبه اش را بلند می گرداند كاملترين مؤمنان از لحاظ ايمان، بهترين آنان از لحاظ اخلاق مى باشد، و برگزیده ترين شما كسى است كه با زنان شان بهترين برخورد (اخلاق) می کنند دنيا متاع است؛ و بهترين متاع دنيا زن نيکوکار است الله متعال فرمود: ای پسر آدم انفاق وخرچ کن تا من بر تو انفاق کنم همانا سزاوارترین شروطى كه بايد به آنها پايبند بود: شروطى است كه با آنها زنان را برای خود حلال ساختید رسول الله صلی الله علیه وسلم این ذکر را بعد از هر نماز به جهر می خواندند هیچ روزهای نیست که عمل صالح نزد الله متعال محبوبتر از این روزها نباشد» یعنی روزهای ده گانه هر کسى نماز عصر را ترک کند، عملش باطل است کسی که به طریقهء خوب وضوء بگیرد، گناهانش از بدنش حتی از زیر ناخن‌هایش بیرون می آید هرگاه شخص (مسلمان) به نيت اجر و پاداش بر اهل و خانواده ی خود انفاق كند، نفقه ی او صدقه محسوب می شود رسول الله - صلى الله عليه وسلم - از تراشيدن برخى از موهاى سر و گذاشتن برخى ديگر، نهى كرده است بر قبرها ننشینید و به سوی آنها نماز نخوانید آنان قومى هستند كه اگر بندهٔ صالحى يا مرد صالحى در ميان آنان وفات كرد، بر روى قبر وى مسجدى بنا كرده به من امر شده كه بر روى هفت استخوان و پيشانى سجده كنم پیامبر صلی الله علیه وسلم بین دو سجده اين دعا را مي خواند: «اللَّهمَّ اغْفِرْ لي، وارْحَمْنِي، وعافِني، واهْدِني، وارزقْنِي» یعنی «یا الله مرا ببخش و بیامرز و شفا بده و راهنمایی ام کن و روزی ام ده اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلَامُ، وَمِنْكَ السَّلَامُ، تَبَارَكْتَ ذَا الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ ایستاده نماز بخوان، اگر نتوانستی نشسته بخوان و اگر نتوانستی بر پهلو بخوان آيا نداى - آذان - نماز را مى شنوى؟"، گفت: بله، فرمودند: "پس اجابت کن رسول الله - صلى الله عليه و سلم - به ما خطبهء حاجت را آموزش داد ازدواج بدون موجودیت سرپرست درست نیست هر كسى مُعاهَدی را به قتل برساند بوى بهشت را احساس نمی‌کند، هر چند كه بوى آن از مسافه چهل سال به مشام مى‌خورد رسول الله صلی الله علیه وسلم رشوه دهنده و رشوه گیرنده در قضاوت را لعنت نموده است اسلام بر پنج [بنا] استوار است اگر نمازهای فرض را انجام دادم، و رمضان را روزه گرفتم، و حلال را حلال دانستم، و حرام را حرام دانستم پاکیزگی نصف ایمان است، و الحمدلله ترازو را پر می کند، و "سبحان الله" و "الحمدلله" ما بین آسمان و زمین را پر می کنند وای از عذاب دوزخ بر پُشت پاهایی که هنگام وضوء گرفتن خوب شسته نمی شود، خوب وضوء بگیرید هرگاه مؤذن گفت: الله اکبر الله اکبر، و یکی از شما [در پاسخش] گفت: الله اکبر الله اکبر کسی که نمازی را فراموش کرد، هرگاه به یادش آورد ادایش کند، و [این کارش] کفاره‌ای جز این ندارد میان شخص و شرک و کفر، ترک نماز است پیمانی که میان ما و آنهاست نماز است؛ پس هر که ترکش كرد کافر شده است در يكی از غزواتِ رسول الله صلى الله عليه وسلم جنازه ی زنی پيدا شد، پس رسول الله صلى الله عليه وسلم از كشتن زنان و كودكان انکار نموده و از آن نهی کرد نهی کرده و فرمودند: «نذر هيچ خيری برای انسان ندارد (و تقدير را تغيير نمی دهد) و تنها به وسيله ی آن چيزی از دست بخيل بيرون می آيد به الله سوگند - اگر خواست الله باشد - هیچ سوگندی نمی خورم که پس از آن خلاف آن را بهتر ببينم، مگر اینکه همان کارِ بهتر را انجام می دهم و کفاره ی سوگندم را ادا می کنم نخستین چیزی که در روز قیامت دربارهٔ آن قضاوت می‌شود، در [مسئلهٔ] خون است کسی که برای اعلای کلمه ی الله (و سرافرازی دينش) بجنگد او در راه الله است هرگاه صدای اذان را شنیدید، مانند آنچه مؤذن می‌گوید را بگویید آنها را بيرون نياور، چون آنها را پس از طهارت و وضو پوشيده ام این خون [ناشی از پارگی] رگ است، اما نماز را به اندازهٔ روزهایی که در آن حیض می‌شدی ترک کن، سپس غسل کن و نماز را بجا آور صف های تان را راست کنيد، که راست کردن صف ها بخشی از کامل بودن نماز است هرگاه یکی از شما وضو ساخت پس آب در بینی‌اش بزند سپس آن را بیرون بریزد، و کسی که استجمار کرد (پس از قضای حاجت با چیزی غیر از آب محل نجاست را تمیز کرد) پس به تعداد فرد انجامش دهد همانا دنیا شیرین و سرسبز است و الله شما را در آن جانشین قرار داده و می‌بیند که چگونه عمل خواهید کرد، پس از دنیا و از زنان پروا دارید از پیامبر صلی الله علیه وسلم ده رکعت را به یاد دارم رسول الله صلى الله عليه وسلم هر وقتِ شب که از خواب برمی خاست، دهانش را مسواک می زد هيچ مردِ مؤمنی نسبت به زنی مؤمن (يعنی همسر خويش) بد نَبَرد؛ زيرا اگر يک اخلاقش را نمی پسندد، اخلاق ديگرش را می پسندد زمانی که به محل قضای حاجت رفتید، به هنگام ادرار و مدفوع، نه رو به قبله کنید و نه پشت به قبله؛ بلکه روی خود را به سمت شرق یا غرب کنید هیچ یکی از شما به هنگام ادرار، نه با دست راست آلت تناسلی خود را بگيرد و نه با آن استنجا کند، همچنين هنگام آب نوشيدن، در ظرف آب تنفس نکند آیا یکی از شما بیم نمی‌برد - یا یکی از شما نمی‌ترسد که - اگر سرش را پیش از امام بردارد الله سر او را به سر الاغ تبدیل کند یا چهره‌اش را به چهرهٔ الاغ تبديل نماید که رسول الله صلى الله عليه وسلم در آغاز نماز رسول الله صلى الله عليه و سلم در حالی که کف دستم بين دو کف دستانش بود، آنچنان به من تشهد آموخت که سوره‌ای از قرآن می‌آموخت اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابِ القَبْرِ، وَمِنْ عَذَابِ النَّارِ، وَمِنْ فِتْنَةِ المَحْيَا وَالمَمَاتِ، وَمِنْ فِتْنَةِ المَسِيحِ الدَّجَّالِ اللَّهُمَّ بَاعِدْ بَيْنِي وَبَيْنَ خَطَايَايَ كَمَا بَاعَدْتَ بَيْنَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ هرگاه سگ در ظرف شما آب خورد، باید آن را هفت بار بشويد پیامبر صلی الله علیه وسلم هرگاه وارد خلا می‌شدند می‌فرمودند: «اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الخُبُثِ وَالخَبَائِثِ» یعنی: «ای الله از خبیثی‌های نر و ماده به تو پناه می‌برم کسی که صادقانه از الله متعال درخواست شهادت کند، الله متعال او را به درجه يا جايگاه شهدا می رساند گرچه در رختخواب خود بميرد نحوۀ غسل جنابت رسول الله صلی الله علیه وسلم هرگاه غسل جنابت می‌کردند دست خود را می‌شستند و وضوی نماز را انجام می‌دادند سپس غسل می‌کرد من مردی بودم که بسیار مذی از من خارج می‌شد و به دلیل جایگاه دختر پیامبر صلی الله علیه وسلم [و اینکه داماد ایشان بودم] شرم می‌کردم که در این باره از ایشان بپرسم، پس مِقداد بن اَسوَد را امر کردم که از ایشان سؤال کنند، پس فرمودند: «يَغْسِلُ ذَكَرَهُ وَيَتَوَضَّأُ کدام عمل نزد الله محبوب‌تر است؟ فرمود: «الصَّلاَةُ عَلَى وَقْتِهَا» یعنی: «نماز به وقت آن». پرسیدم: سپس چه چیزی؟ فرمود: «ثُمَّ بِرُّ الوَالِدَيْنِ» یعنی: «سپس نیکی به والدین». گفتم: سپس چه؟ فرمود: «الجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ هر روز که بندگان شب را به صبح می رسانند، دو مَلَک پايين می آيند يکی آنها می گويد: یا الله، به کسی که انفاق می کند، عوض بده، و ديگری می گويد: یا الله، مال بخيل را تلف کن به الله سوگند که اگر الله يک نفر را به وسيله ی تو هدايت نمايد، برای تو از شتران سرخ مو بهتر است هرکس ساز و برگ جنگی مجاهدِ راه الله را تأمين کند، (گويا) خود جهاد کرده است؛ و هرکس در غياب او، خانواده اش را به نيکی سرپرستی نمايد، گويا خود جهاد نموده است وبرای آنان همانند پیامبر صلی الله علیه وسلم وضو گرفت برایت کافی بود که با دستانت چنین کنی» سپس دستانش را یک بار بر زمین زده و سپس با دست چپ، دست راست و پشت دستان و چهره‌اش را مسح کرد هر پيامبری که الله متعال در امت های پيش از من مبعوث نموده، ياران مخلص و اصحاب داشته که راه و روش او را در پيش می گرفتند با رسول الله صلی الله علیه وسلم بیعت کردم بر گواهی دادن به اینکه معبودی به حق نیست جز الله، و اینکه محمد فرستادهٔ الله است، و برپا داشتن نماز، ودادن زکات، وگوش دادن و اطاعت کردن، و خیرخواهی برای هر مسلمان در پايان هر نماز اين دعا را بخوانی و آن را ترک نکنی: «اللَّهُم أَعِنِّي على ذِكْرِكَ وَشُكْرِكَ، وحُسنِ عِبَادتِك»: «يا الله، ياری ام کن تا تو را ياد کنم، سپاس بگزارم و عبادت تو را به صورت نيکو به جا آورم الله عزوجل می فرماید: هر عملِ آدمیزاد برای خودش می باشد، جز روزه که از آنِ من است، و من خودم پاداش آن را می دهم اللَّهُمَّ إنِّي أَعُوذُ بِرِضَاكَ مِنْ سَخَطِكَ، وَبِمعَافَاتِكَ مِنْ عُقُوبَتِكَ، وأعُوذُ بِكَ مِنْكَ، لا أُحْصِي ثَنَاءً عَلَيْكَ أنْتَ كَمَا أَثْنَيْتَ عَلَى نَفْسِكَ». «یا الله، من از خشم و غضبت به خشنودی و رضايتت و از کيفر و مجازاتت به عفو و بخششت پناه می برم، و از گرفت و مؤاخذه ات به تو پناه می آورم، مرا توان و یاری آن نیست که به بيان ثنا و توصيف شايسته و وصف و شکوه بايسته ات بپردازم، تو چنان هستی که خودت را ستايش نموده ای به عائشه رضی الله عنها گفتم: نخستين کاری که رسول الله صلى الله عليه وسلم هنگام ورود به خانه اش انجام می دادند، چه بود؟ پاسخ داد: مسواک می زد نزد رسول الله صلى الله عليه وسلم از مردی ياد شد که يک شب را تا صبح خوابيد، رسول الله صلى الله عليه وسلم فرمودند: «او کسی است که شيطان در گوش هایش ادرار کرده است»، و يا فرمودند: «در گوشِ او هريک از شما شب هنگام که می خوابد، شيطان سه گره بر پُشت سرِ او می زند، و وقت بستنِ هر گرهی - در گوش او - می گويد: شبی دراز در پيش داری؛ بخواب تو باید برای الله متعال زیاد سجده کنی، چون تو برای الله یک سجده نمی کنی، مگر این که او یک درجه تو را بالا برده، و یک گناه را از تو دور می کند چنانکه رسول الله صلى الله عليه وسلم در دهه ی پايانیِ رمضان برای عبادت کوشش می کردند، در وقتِ ديگری آن همه تلاش نمی کردند قدم های هر بنده ای در راه الله غبارآلود شود، آتش دوزخ آن را لمس نمی کند هرکس خوشحال می شود الله متعال او را از سختی های روز قيامت نجات دهد، به بدهکارِ تنگ دست مهلت دهد يا بخشی از بدهیِ وی را ببخشد هرکس نماز صبح و عصر را بخواند، وارد بهشت می شود رضاعت (شیرخوارگی) همان چیزهایی را حرام می‌کند که ولادت [ نسب] حرام می‌کند دوستِ عزيزم صلى الله عليه وسلم مرا به روزه ی سه روز از هر ماه، و دو رکعت نماز چاشت، و خواندن نماز وتر قبل از آن که بخوابم سفارش فرمودند هرگاه آنرا (هلال رمضان) ديديد، روزه بگيريد و هرگاه آنرا (هلال شوال) ديديد، افطار کنيد؛ و اگر آسمان ابری بود و ماه را نديديد، سی روز را کامل نماييد آنچه درباره ی (درست بودن) آن شک داری، رها کن و به کاری بپرداز يا به چيزی روی بياور که درباره اش شک نداری، زیرا راستگویی اطمینان است، و دروغ شک و تردید است نماز مرد در جماعت بر نمازش در خانه‌اش و نمازش در بازارش بیست و چند درجه برتری دارد خون هیچ مسلمانی حلال نمی‌گردد مگر به یکی از این سه علت اگر به مردم بر اساس ادعایشان اعتبار داده شود، برخی مردم مدعی مال و خون دیگران می شوند، لذا؛ دلیل بر مدعی و سوگند بر منکر است هركس سير و يا پياز خورد، از ما كناره گيری نمايد» يا فرمودند: «به مساجد ما نيايد و در خانه خود بنشيند نظرتان چیست اگر کنار دروازهٔ [خانهٔ] یکی از شما رودی باشد که هر روز پنج بار خودش را در آن بشوید، آیا از ناپاکی‌اش چیزی باقی می‌ماند؟ فرزندانتان را در هفت سالگی به نماز امر کنید و در ده سالگی برای نماز بزنید و محل خواب آنان را از هم جدا کنید پیامبر صلی الله علیه وسلم به نزد ما آمد و گفتیم: یا رسول الله، دانستیم که چگونه بر شما سلام بگوییم، پس چگونه بر شما درود بگوییم؟ کسی که فاتحۀ کتاب (سورۀ فاتحه) را تلاوت نکند، نماز او درست نمی شود هركس روز جمعه مانند غسل جنابت، غسل نمايد و اولِ وقت برای نماز جمعه - به مسجد - برود، گويا شتری صدقه نموده است. و هركس در وقتِ دوم برود، گويا گاوی صدقه داده است هریک از شما که به - نمازِ - جمعه می آيد، بايد غسل کند مَنْ تَوَضَّأ فأحَسَنَ الْوُضُوء، ثُمَّ أتَى الْجُمعةَ، فَاستَمَعَ وأنْصَتَ، غُفِر لَهُ ما بيْنَهُ وبيْنَ الْجُمعةِ وزِيادةُ ثَلاثَةِ أيَّام کسی که در ابتدا يا پايان روز به مسجد برود، الله برای هر نوبت که در ابتدا يا انتهای روز به مسجد می رود، ضيافتی در بهشت برای او فراهم می سازد ای مردم، سلام گفتن را رواج دهيد، و پيوند خويشاوندی را به جای آوريد، و غذا بدهيد، و شب هنگام، درحالی که مردم خوابيده اند، نماز بخوانيد تا به سلامتی (بدون هیچ رنجی) وارد بهشت شويد هریک از شما مسئولید و دربارهٔ رعیت خود پرسیده خواهید شد، ای گروه جوانان كسی كه توانايی ازدواج كردن دارد، ازدواج كند، زيرا باعث حفاظت چشم و شرمگاه می شود، و كسی كه توانايی ازدواج را ندارد، روزه بگيرد، چون گرفتن روزه، شهوت را ضعيف و كنترول می كند إيَّاكُمْ وَالدُّخُولَ عَلَى النِّسَاءِ»، «از رفتن نزد زنان بيگانه بپرهيزيد»، مردی از انصار گفت: درباره ی خويشاوندان شوهر چه می فرمايی؟ فرمود: «الحَمْوُ المَوْتُ»، «فتنه خویشاوندان شوهر (بيشتر و مانندِ) مرگ است فروش طلا در برابر طلا ربا است مگر اینکه دست به دست باشد؛ و فروش گندم در برابر گندم ربا است مگر اینکه دست به دست باشد؛ و فروش جو در برابر جو ربا است مگر اینکه دست به دست باشد، و فروش خرما در برابر خرما ربا است مگر اینکه دست به دست باشد دستت را بر محلِّ درد بگذار و سه بار بگو: "بسم اللهِ" و هفت بار بگو: "أعُوذُ بِعِزَّةِ الله وَقُدْرَتِهِ مِنْ شَرِّ مَا أجِدُ وَأُحَاذِرُ: از دردی که احساس می کنم و از شرّ چيزی که می ترسم، به عزت و قدرتِ الله پناه می برم رسول الله صلى الله عليه وسلم سخاوتمندترين مردم بود، و در رمضان هنگامی که جبريل عليه السلام هرکس پيش از طلوع خورشيد و قبل از غروبِ آن نماز بگزارد، وارد آتشِ (دوزخ) نمی شود مسلمانی نیست که وقت نماز فرضش فرا رسد و به نیکی وضو و خشوع و رکوعش را انجام دهد، مگر آنکه کفارهٔ گناهان پیش از آن خواهد بود؛ اگر مرتکب کبیره نشده باشد، و این [برای] همهٔ سال است اذکار بعدیه‌ای که در پی هر نماز فرض گفته می شود، گوینده‌اش - یا انجام دهنده‌اش - پشیمان نمی‌گردد: سی و سه بار تسبیح گفتن، و سی و سه بار حمد گفتن و سی و چهار بار تکبیر گفتن هرکه هنگام شنیدن صدای مؤذن بگوید: أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ، رَضِيتُ بِاللهِ رَبًّا وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولًا، وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا (گواهی می‌دهم که معبودی نیست جز الله که یگانه و بی‌شریک است و به اینکه محمد بنده و فرستادهٔ اوست، به الله به عنوان پروردگار، و به محمد به عنوان پیامبر، و به اسلام به عنوان دین خشنود شدم) گناهش برای او آمرزیده می‌شود هر صاحبِ طلا و نقره ای که زکاتِ آن را ندهد، روز قیامت طلا و نقره اش به تکه هايی از آتش تبديل می شود و اين تکه ها را در آتش دوزخ هیچ یک از شما نیست مگر اينكه الله متعال بدون واسطه و ترجمان با وی سخن خواهد گفت آب دريا پاک است و (گوشت) مردهء آن حلال است آبی که به اندازه ی دو "قُله" باشد، پلیدی را به خود نمی گیرد هنگامی كه يكی از شما از خواب بيدار شد و قصد وضو گرفتن داشت، سه بار آب در بينی كند و آن را بشويد چون شيطان شب را در خيشوم (آخر بينی) او می گذراند مردی وضو گرفت و موضعی به اندازهٔ یک ناخن را بر روی پایش باقی گذاشت، پس پیامبر صلی الله علیه وسلم آن را دید و فرمودند: «برگرد و نیکو وضو ساز» پس برگشت و سپس نماز ادا كرد رسول الله صلى الله عليه وسلم با یک صاع تا پنج مد غسل می کردند، و با یک مد وضو می گرفتند هیچ مسلمانی نیست که خوب وضو بگيرد و دو رکعت نماز با حضور قلب و توجه کامل (خشوع و خضوع) بجا آورد، مگر اینکه بهشت بر او واجب می گردد هرگاه یکی از شما وضو گرفت و بوت هایش را پوشید با آنها نماز بگذارد، و بر آنها مسح کند و اگر خواست، جز در اثر جنابت آنها را بیرون نکند بخاطر اينكه زیاد نفرين می كنيد و از شوهران تان نافرمانی نموده و ناسپاسی می كنيد و هيچ ناقص عقل و دينی نمی تواند مانند شما، مردان عاقل را فريب بدهد». گفتند: ای رسول خدا، نقصان عقل و دين ما چيست؟ ما تیرگی و زردی پس از پاکی را چیزی به حساب نمی‌آوردیم به اندازه‌ای که حیضت طول می‌کشید منتظر بمان، سپس غسل کن غسل روز جمعه بر هر بالغی واجب است، و اینکه مسواک بزند و اگر عطر دارد از آن استفاده کند زن مسیر دو روز را به سفر نمی‌رود مگر آنکه همسرش یا محرمی همراه او باشد رسول الله صلی الله علیه وسلم ما را از نماز خواندن و دفن کردن مردگان در سه وقت نهی فرمود هركس بعد از شنيدن اذان، اين دعا را بخواند: «اللَّهُمَّ رَبَّ هَذِهِ الدَّعْوَةِ التَّامَّةِ، وَالصَّلاةِ الْقَائِمَةِ، آتِ مُحَمَّدًا الْوَسِيلَةَ وَالْفَضِيلَةَ، وَابْعَثهُ مَقَامًا مَحْمُودًا الَّذِي وَعَدْتَهُ» او سزاوار شفاعت من در روز قیامت خواهد بود». ترجمهء دعا: پروردگارا، ای صاحب اين دعوت كامل (اذان) و نمازی كه هم اكنون برگزار می شود، به محمد صلى الله عليه وسلم وسيله (درجه ای است در بهشت) و فضيلت عنايت فرما و او را طبق وعده ات به مقام محمود (شفاعت) برسان هيچ یک از شما تنها در يک لباس که نتواند با مقداری از آن شانه هایش را بپوشاند نماز نخواند مَا بَالُ أقْوامٍ يَرْفَعُونَ أبْصَارَهُمْ إِلَى السَّمَاءِ في صَلاَتِهِمْ»، «چرا برخی از مردم در نماز به سوی آسمان نگاه می کنند؟!» و در اين باره سخنان سختی گفتند و فرمودند: «لَيَنْتَهُنَّ عَنْ ذَلِكَ، أَوْ لَتُخْطَفَنَّ أَبْصَارُهُمْ»: «يا از اين کار باز آيند؛ يا اينکه بينايیِ از آنان ربوده و از بین می رود زمانی که سجده نمودی، کف دستانت را بر زمین بگذار و بازوهایت را از زمین بالا نگه دار همراه رسول الله صلی الله علیه وسلم نماز خواندم که ایشان به سمت راست سلام داده و فرمودند: «السَّلام عليكم ورحْمَة الله وبَرَكَاتُه» و به سمت چپ سلام داده و فرمودند: «السَّلام عليكم ورحْمَة الله هرکس پس از هر نمازی، سی و سه بار سبحان الله، سی و سه بار الحمدلله و سی و سه بار الله اکبر بگويد، که اینها نود ونه می شود، و برای تکمیل شدن صد "لا إلهَ إِلا اللهُ وَحدَهُ لا شَريكَ لَهُ، لَهُ المُلْكُ وَلَهُ الحَمْدُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ" بگويد، گناهانش آمرزيده می شود، اگرچه مانند کف دريا (فراوان) باشد هرکس آیه الکرسی را پس از هر نماز فرض بخواند، چیزی مانع وارد شدن وی به بهشت نمی شود جز اینکه بمیرد اگر يکی از شما در نمازش شک کرد و ندانست که سه يا چهار رکعت خوانده است، باید شک را رها نموده و مبنا آن را بر يقين (سه رکعت) بگذارد؛ آنگاه قبل از اينکه سلام دهد دو سجده بجا آورد که رسول الله صلی الله علیه وسلم چهار رکعت قبل از نماز ظهر و دو رکعت قبل از نماز صبح را ترک نمی کرد هرکس بر چهار رکعت (سنتِ) پيش از ظهر و چهار رکعت پس از آن پابندی کند، الله او را بر آتش دوزخ حرام می گرداند رسول الله صلى الله عليه وسلم در دو رکعت سنت صبح ﴿قل يا أيها الكافرون﴾ و ﴿قل هو الله أحد﴾ را می خواندند تَفْضُلُ صَلاةُ الْجَمِيعِ صَلاةَ أَحَدِكُمْ وَحْدَهُ، بِخَمْسٍ وَعِشْرِينَ جُزْءًا، وَتَجْتَمِعُ مَلائِكَةُ اللَّيْلِ وَمَلائِكَةُ النَّهَارِ فِي صَلاةِ الْفَجْرِ بهترين صف مردان صف اول است، و بدترين صفِ آنها صفِ آخِر است، و بهترين صفِ زنان صف آخر [آنان] است، و بدترين صفِ آنها صف اول [آنان] است که رسول الله صلی الله علیه وسلم مردی را دید که تک و تنها در پشت صف (به همراه جماعت) نماز می خواند، پس به وی دستور دادند تا دوباره نماز بخواند این دو نماز (فجر و عشاء) دشوارترین نمازها برای منافقین هستند؛ و اگر فضیلت و ثواب این دو نماز را می دانستند، برای خواندن آنها به جماعت، چهار دست و پا هم که شده شرکت می کردند هر زنی که بدون اجازه ی اولیایش ازدواج کند، نکاح او باطل است - و این جمله را سه بار فرمودند- و اگر کسی که با این زن ازدواج کرده، با وی همبستر شود و جماع کند، به این سبب مهریه به زن تعلق می گیرد؛ و اگر اولیای زن در مورد ازدواج وی دچار اختلاف شوند، حاکم ولی کسی است که ولی ندارد مردی که با همسرش در دبرش جماع کند، لعنت کرده شده است الله متعال به کسی که با مرد یا زنی از راه پشت او (دبر) جماع کند، نگاه نمی کند گفتم: ای رسول الله، حق همسر ما بر ما چیست؟ فرمودند: «اینکه چون غذایی خوردی، به او بدهی، و اگر لباسی پوشیدی و یا کسب نمودی، او را بپوشانی، و به صورت او ضربه نزنی، و دشنامش ندهی، و جز در خانه از او دوری نکنی رسول الله صلى الله عليه وسلم زنى پيوند زننده و زنی که درخواست پيوند مو می کند و نيز زنی که خالکوبی می نمايد و زنی که درخواست خالکوبی می کند، لعنت نمود هرکس دو همسر داشته باشد كه فقط به يکی از آنها روی بياورد، روز قيامت درحالی - به ميدانِ حشر - می آيد که نيمی از بدنش خميده است الله از وسوسه هايی که در دل های امت من می گذرد، تا زمانی که آن را عملی نکرده يا بر زبان نياورده اند، گذشت کرده است قلم [ثبت و ضبط اعمال انسان توسط ملائکه] از سه نفر برداشته شده است: از کسی که خواب است تا بیدار شود، و از کودک تا اینکه به بلوغ برسد، و از دیوانه تا اینکه عاقل گردد هر مست کننده ای خمر، و شراب و حرام است؛ و هرکس در دنیا خمر و شراب بنوشد و درحالی بمیرد که معتاد به آن باشد و توبه نکند، در آخرت از آن نمی نوشد با مال و جان و زبان تان عليه مشرکان جهاد کنید عمل ها شش اند، و مردم چهار دسته اند، دو عمل که واجب کننده است، و - دستۀ دیگر- مانند به مانند، و یک نیکی در برابر ده نیکی، و - دستۀ دیگر- یک نیکی در برابر هفت صد نیکی الله متعال دوست دارد که به رخصت هایش عمل شود همانطوری که دوست دارد به عزیمت هایش عمل شود هرگاه الله متعال فیصلۀ مردن بنده‌ای را در سرزمینی بکند حاجت او را در آنجا قرار می دهد و من ضمام بن ثعلبه برادر بنی سعد بن بکر هستم پیامبر صلی الله علیه وسلم هنگام هر نمازی پیامبر صلی الله علیه وسلم یک بار یک بار وضو گرفتند. (یعنی هر عضو را یک بار شستند) پیامبر صلی الله علیه وسلم وضو نمود [و هر عضو را] دو بار دو بار [شست] اگر کسی از شما در شکمش چیزی را احساس کرد و برایش سوال پیش آمد که آیا چیزی از او خارج شده یا نه، از مسجد بیرون نیاید تا آنکه صدایی بشنود یا بویی احساس کند این حقی است بر عهدهٔ هر مسلمان که در هر هفت روز غسل کند که در آن سر و بدنش را بشوید به نزد پیامبر صلی الله علیه وسلم آمدم در حالی که قصد اسلام آوردن داشتم، پس مرا امر کرد تا با آب و سدر غسل کنم هرگاه صدای مؤذن را شنیدید مانند آنچه می گوید را بگویید، سپس بر من درود بفرستید هرکه برای الله مسجدی بسازد، الله برای او در بهشت همانند آن خواهد ساخت یک نماز در این مسجد من بهتر از هزار نماز در دیگر مساجد است، جز مسجد الحرام اگر یکی از شما وارد مسجد شد، پیش از آنکه بنشیند دو رکعت نماز بگزارد هرگاه کسی از شما وارد مسجد شد بگوید: اللَّهُمَّ افْتَحْ لِي أَبْوَابَ رَحْمَتِكَ (پروردگارا درهای رحمت خود را بر من بگشای) و چون خارج شد بگوید: اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مِنْ فَضْلِكَ (بارالها از فضل تو خواهانم) ای بلال، نماز را اقامه کن، ما را با آن راحت کن أَيُّهَا النَّاسُ، إِنَّمَا صَنَعْتُ هَذَا لِتَأْتَمُّوا وَلِتَعَلَّمُوا صَلَاتِي» یعنی: «ای مردم، برای این چنین کردم که از من تبعیت کنید و نماز مرا فرا گیرید چون خواستید نماز بگزارید صف‌های خود را [به نیکی] برپا دارید و سپس یکی از شما امامت شما را بر عهده گیرد و چون تکبیر گوید، تکبیر گویید قسم به آنکه جانم به دست اوست، نماز من شبیه‌تر از شما به نماز رسول الله صلی الله علیه وسلم است، این نماز او بود تا آنکه از دنیا رفت أَسْوَأُ النَّاسِ سَرَقَةً الَّذِي يَسْرِقُ صَلَاتَهُ» یعنی: «بدترین دزدی، دزدی آن کسی است که نمازش را می‌دزدد». گفتند: چگونه نمازش را می‌دزدد؟ فرمود: «لَا يُتِمُّ رُكُوعَهَا، وَلَا سُجُودَهَا». یعنی: «رکوع و سجودش را کامل نمی‌کند رسول الله صلی الله علیه وسلم هرگاه از رکوع برمی‌خاست می‌فرمود: «سَمِعَ اللهُ لِمَنْ حَمِدَهُ پیامبر صلی الله علیه وسلم در پی هر نماز فرض پیامبر صلی الله علیه وسلم در بین دو سجده می‌فرمودند: «رَبِّ اغْفِرْ لِي، رَبِّ اغْفِرْ لِي». يعنى"پروردگارا، مرا ببخش، پروردگارا، مرا ببخش ذَاكَ شَيْطَانٌ يُقَالُ لَهُ خِنْزَِبٌ، فَإِذَا أَحْسَسْتَهُ فَتَعَوَّذْ بِاللهِ مِنْهُ، وَاتْفُلْ عَلَى يَسَارِكَ ثَلَاثًا هرگاه انسان بمیرد تمام اعمالش قطع می‌شود بجز سه مورد: صدقه جاریه، و علمی که سود می‌رساند، و یا فرزند صالحی که برای او دعا کند ای رسول الله، ام سعد وفات نمود، پس کدام صدقه بهتر است؟، فرمودند: آب، گفت: پس او چاه حفر نمود، و گفت: این برای ام سعد باشد إِنَّ أَحَبَّ أَسْمَائِكُمْ إِلَى اللهِ عَبْدُ اللهِ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ». محبوب ترین نام های شما نزد الله، عبد الله و عبد الرحمن است مَا أَسْكَرَ كَثِيرُهُ فَقَلِيلُهُ حَرَامٌ». « هر آنچه که مقدار زیاد آن نشه آور باشد، مقدار کم آن نیز حرام است در کوتاه کردن سبیل، و کوتاه کردن ناخن، و کندن زیر بغل، و تراشیدن موهای ناحیه شرمگاه، زمان مشخصی به ما داده شده است که بیشتر از چهل شب نگذاریم برای همدیگر هدیه بدهید تا همدیگر را دوست بدارید إِنِّي لَا أُصَافِحُ النِّسَاءَ، إِنَّمَا قَوْلِي لِمِائَةِ امْرَأَةٍ كَقَوْلِي لِامْرَأَةٍ وَاحِدَةٍ او را سه بار، یا پنج بار، یا بیشتر از آن -اگر لازم دیدید- با آب و برگ سدر غسل دهید، و در آب پایانی کافور -یا مقداری کافور- بیفزایید، و هنگامی که کارتان به پایان رسید، مرا آگاه سازید پس چون ماه رمضان فرارسد، عمره را بجا آر؛ چون عمره در آن معادل حج است ای رسول الله، ما جهاد را برترين عمل می دانيم؛ آيا جهاد نکنيم؟ فرمودند: «برترين جهاد [برای شما زنان] حج مقبول است إِذَا جَمَعَ اللهُ الْأَوَّلِينَ وَالْآخِرِينَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ يُرْفَعُ لِكُلِّ غَادِرٍ لِوَاءٌ، فَقِيلَ: هَذِهِ غَدْرَةُ فُلَانِ بْنِ فُلَانٍ». «وقتی الله عزوجل (در روز قيامت) همه ی بندگان را جمع می کند، برای هر خيانتکاری پرچمی بر افراشته می شود و گفته می شود: اين خيانت فلانی پسر فلانی است رسول الله صلى الله عليه وسلم ما را به انجام هفت كار امر فرمود و از انجام هفت كار ديگر منع كرد خُذِي مِنْ مَالِهِ بِالْمَعْرُوفِ مَا يَكْفِيكِ وَيَكْفِي بَنِيكِ». «طبق عُرف از مالش به اندازه ای که برای تو و فرزندانت کافی باشد بردار رِبَاطُ يَوْمٍ فِي سَبِيلِ اللهِ خَيْرٌ مِنَ الدُّنْيَا وَمَا عَلَيْهَا رسول الله صلى الله عليه وسلم دو قوچ شاخ دار با رنگ آمیخته ی سفيد و سیاه قربانی کردند، بسم الله و الله اکبر گفتند و پایش را بر يک طرف گردن آنها گذاشته و به دست خود آنها را ذبح نمودند مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ صَبْرٍ يَقْتَطِعَ بِهَا مَالَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ، وَهُوَ فِيهَا فَاجِرٌ، لَقِيَ اللَّهَ وَهُوَ عَلَيْهِ غَضْبَانٌ إنَّ لِهَذِهِ الْبَهَائِمِ أَوَابِدَ كَأَوَابِدِ الْوَحْشِ، فَمَا نَدَّ عَلَيْكُمْ مِنْهَا فَاصْنَعُوا بِهِ هَكَذَا وقت پيامبر صلى الله عليه وسلم به محل قضای حاجت می رفت، من و پسر بچه ای همانند من، ظرف (کوچک) آب و چوب دستی برای پيامبر می برديم و ايشان با آب استنجاء می کرد من با رسول الله صلی الله علیه وسلم بودم و به محل زباله های قومی رسید، و ایستاده ادرار کرد، سبحان الله، إِنَّ المُؤمِنَ لا يَنجُس»: «سبحان الله، مؤمن نجس نمی شود أسْرِعُوا بالجَنَازَةِ، فَإنْ تَكُ صَالِحَةً، فَخَيرٌ تُقَدِّمُونَهَا إِلَيْهِ، وَإنْ تَكُ سِوَى ذَلِكَ، فَشَرٌّ تَضَعُونَهُ عَنْ رِقَابِكُمْ». «جنازه را هرچه زودتر (برای غسل دادن و خاک سپاری) آماده کنيد؛ اگر نيکوکار باشد، پس خيری است که او را زودتر به آن می رسانيد، و اگر جز اين باشد، شرّی است که آن را از گردن خود برمی داريد إِن شئْتِ صَبَرْتِ ولكِ الْجنَّةُ، وإِنْ شِئْتِ دعَوْتُ اللَّه تَعالَى أَنْ يُعافِيَكِ ای رسول الله! اموال نابود شده و راه‌ها قطع گردیده، از الله بخواه تا برای ما باران رحمت فرستد ما (زنان) از شرکت در تشييع جنازه منع شديم؛ اما (اين منع - همانند منع از محرمات) شديد نبود مَنْ يَلِي مِنْ هَذِهِ البَنَاتِ شَيْئًا، فَأَحْسَنَ إِلَيْهِنَّ، كُنَّ لَهُ سِتْرًا مِنَ النَّارِ». «هرکس با (سرپرستیِ) چنين دخترانی مورد آزمايش قرار گیرد و به ايشان نیکی کند، برای او حجاب و مانعی از آتش خواهند بود رسول الله صلى الله عليه وسلم بر هيچ يک از نمازهای نافله به اندازه ی دو رکعت سنت صبح پايبندی و مواظبت نمی کرد از عایشه رضی الله عنها سوال نموده و گفتم: چرا زن حائض قضایی روزه را به جا می آورد، ولی قضایی نماز را نمی خواند؟ وی فرزند خردسالش را که هنوز غذا نمی‌خورد، نزد رسول الله (صلی الله علیه وسلم) آورد. رسول الله (صلی الله علیه وسلم) کودک را در آغوش خویش نشستاندند. [ناگهان] کودک بر لباس پیامبر ادرار کرد، آن حضرت صلی الله علیه وسلم آب طلبیدند و بر آن محل پاشیدند و آن را [به طور کامل] نشستند ای رسول الله: اگر کسی آمد می خواست (مال مرا - به زور - بگيرد)، چه کنم؟ اليدُ العُلْيَا خَير من اليدِ السُّفْلَى إنَّ في الجَنَّةِ بَاباً يُقَالُ لَهُ: الرَّيَّانُ، يَدْخُلُ مِنْهُ الصَّائِمُونَ يَومَ القِيَامَةِ، لا يَدْخُلُ مِنْهُ أحدٌ غَيْرُهُمْ لَأَنْ يَأْخُذَ أَحَدُكُمْ حَبْلَهُ، فَيَأْتِيَ بِحُزْمَةِ الحَطَبِ عَلَى ظَهْرِهِ، فَيَبِيعَهَا، فَيَكُفَّ اللَّهُ بِهَا وَجْهَهُ خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَسْأَلَ النَّاسَ أَعْطَوْهُ أَوْ مَنَعُوهُ». «اگر يکی از شما ریسمانش را بردارد و به کوه برود و پشته ای هيزم بر پشت خود بياورد و بفروشد و بدين سان الله آبروی او را حفاظت کند، اين برايش بهتر است از اينکه دست نياز پيش مردم دراز کند و از آنها کمک بخواهد، حال آنکه معلوم نيست چيزی به او بدهند يا نه انْصُرْ أخاك ظالمًا أو مظلومًا این دو بر مردان امت من حرام است و برای زنان شان حلال شده است روزه‌داری در سفر از نیکی نیست الله و رسولش خريد و فروش شراب، مردار، خوک و بت را حرام كرده اند ، پیامبر (صلی الله علیه وسلم) به ما فرمان می‌دادند هنگامی که در سفر بودیم که سه روز و شبِ آن خفّهای (موزه هاى) خود را بیرون نیاوریم، مگر به سبب جنابت؛ ولی [می‌توانیم با وجود] غائط و بول و خواب [بر آن مسح کنیم] أَحَبُّ البِلادِ إلَى اللهِ مَسَاجِدُهَا، وَأبْغَضُ البِلاَدِ إلَى اللهِ أسْوَاقُهَا». «محبوب ترين مکان ها نزد الله، مساجد و منفورترين مکان ها نزد الله، بازارها هست إذَا طَبَخْتَ مَرَقًةً فَاكثِرْ مَاءَهَا وَتَعَاهَدْ جِيرَانَكَ». «هنگام پختن آب گوشت، آبش را بيشتر کن و به همسايه ات نيز بفرست بِسْمِ الله أرْقِيكَ، مِنْ كُلِّ شَيْءٍ يُؤْذِيكَ، مِنْ شَرِّ كُلِّ نَفْسٍ أَوْ عَيْنِ حَاسِدٍ، اللهُ يَشْفِيكَ، بِسمِ اللهِ أُرقِيكَ». «به نامِ الله بر تو دعای شفا می خوانم (و از او می خواهم) که تو را از آنچه آزارت می دهد و از هر شخص يا چشمِ حسودی در پناه خويش قرار دهد؛ الله تو را شِفا بخشد که به نامِ او، برای تو دعای شِفا و بهبودی می کنم واللَّه لا يأْخُذُ أَحدٌ مِنْكُمْ شَيْئًا بِغَيْرِ حقِّهِ إلاَّ لَقِيَ اللَّه تَعالَى، يَحْمِلُهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ لَقَدْ طَافَ بِآلِ مُحَمَّدٍ نِسَاءٌ كَثِيرٌ يَشْكُونَ أَزْوَاجَهُنَّ، لَيْسَ أُولَئِكَ بِخِيَارِكُمْ». «زنان زيادی نزد خانواده ی محمد آمده اند و از شوهران خود شکايت دارند؛ چنين مردانی بهترين های شما نيستند مَا حَقُّ امْرِيءٍ مُسلِمٍ لَهُ شَيءٌ يُوصِي فِيه، يبِيتُ ثَلَاثَ لَيَالٍ، إِلاَّ وَوَصِيَّتُهُ مَكْتُوبَةٌ عِنْدَهُ لَا تُحِدُّ امْرَأَةٌ عَلَى مَيِّتٍ فَوْقَ ثَلَاثٍ، إِلَّا عَلَى زَوْجٍ، أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا رسول الله (صلی الله علیه وسلم) هنگامی که از رکوع بالا می شدند می فرمودند "سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ"، هیچ‌یک از ما کمر خود را (برای سجده) خم نمی‌کرد تا زمانی که پیامبر (صلی الله علیه وسلم) به سجده می‌رفت؛ آنگاه ما پس از ایشان به سجده می‌رفتیم در خدمتِ خانواده اش بود - و به آنها کمک می کرد. - و چون وقتِ نماز می شد، به نماز می رفت لَوْ يَعْلَمُ المَارُّ بَيْنَ يَدَيِ المُصَلِّي مَاذَا عَلَيْهِ لَكَانَ أنْ يَقِفَ أرْبَعِينَ خَيْراً لَهُ مِنْ أنْ يَمُرَّ بَيْنَ يَدَيْهِ أَسْبِغِ الْوُضُوءَ، وَخَلِّلْ بَيْنَ الْأَصَابِعِ، وَبَالِغْ فِي الِاسْتِنْشَاقِ إِلَّا أَنْ تَكُونَ صَائِمًا»: «وضو را کامل نموده و بین انگشت ها را خلال کن و در استنشاق مبالغه کن مگر اینکه روزه باشی إنَّهُ لا يَنْبَغِي أنْ يُعَذِّبَ بالنَّارِ إِلا رَبُّ النَّارِ»: «شايسته - و روا - نيست کسی با آتش عذاب دهد مگر پروردگارِ آتش إِنَّ هَذِهِ الْمَسَاجِدَ لَا تَصْلُحُ لِشَيْءٍ مِنْ هَذَا الْبَوْلِ، وَلَا الْقَذَرِ إِنَّمَا هِيَ لِذِكْرِ اللهِ عَزَّ وَجَلَّ، وَالصَّلَاةِ وَقِرَاءَةِ الْقُرْآنِ رسول الله صلی الله علیه وسلم از استنجا زدن با سرگین یا استخوان نهی کرده وقتی رسول الله صلی الله علیه وسلم از تشناب خارج می شدند، می فرمودند: «غُفْرَانَكَ». «پروردگارا مرا بیامرز لَا يَسْتَنْجِي أَحَدُكُمْ بِدُونِ ثَلَاثَةِ أَحْجَارٍ». هیچ یک از شما با کمتر از سه سنگ استنجا نکند المُؤَذِّنُونَ أطْوَلُ النَّاسِ أعْناقاً يَوْمَ القِيَامَةِ». «گردنِ مؤذ نان در روز قیامت از گردنِ همه ی مردم بلندتر است سنت است که وقت مؤذن در اذان فجر می‌گوید حَيَّ عَلَى الْفَلَاحِ (بسوی رستگاری بشتابید)، بگوید: الصَّلَاةُ خَيْرٌ مِنَ النَّوْمِ. (نماز از خواب بهتر است) لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى يَتَبَاهَى النَّاسُ فِي الْمَسَاجِدِ». «قیامت برپا نمی شود تا زمانی که مردم در رابطه با مساجد بر یکدیگر فخر بفروشند رسول الله (صلی الله علیه وسلم) نماز را با تکبیر و قرائت «الحمد لله رب العالمین مردی از پیامبر صلى الله عليه وسلم —در حالی که بر منبر خطبه می‌خواند— پرسید: درباره نماز شب چه می‌فرمایید؟ فرمود: «دو رکعت دو رکعت به عذاب الله عذاب نکنید هنگامی که پیامبر صلى الله عليه وسلم او را به سوی یمن فرستاد، به او دستور داد که از هر سی رأس گاو، یک «تَبِیع» (گاو نر یا ماده یکساله) بگیرد رسول الله صلی الله علیه وسلم از خوردن گوشت همه ی حيواناتِ درنده یِ نیش دار و پرندگان چنگال دار (گوشتخوار) منع فرمودند کفاره نذر، کفاره سوگند است با تقواترین و داناترین شما به الله من هستم رسول الله صلی الله علیه وسلم در هر حالتی (غیر از جنابت) قرآنکریم را به ما تعلیم می‌دادند آیا سقایت حاجیان و آباد ساختن مسجد الحرام را همانند کسی قرار دادید که به الله و روز آخرت ایمان آورده...؟» (سوره توبه، آیه ۱۹) تا پایان آیه رسول الله صلی الله علیه وسلم با یک صاع آب از جنابت غسل می‌کرد و با یک مد آب وضو می‌گرفت من دیدم رسول الله صلی الله علیه وسلم ادرار کرد، سپس وضو گرفت و بر خُفّ‌هایش مسح کشید پیامبر صلی الله علیه وسلم هنگامی که نماز فجر را می‌خواند، در جای نمازش می‌نشست تا خورشید کاملاً طلوع کند کنیزان الله [= زنان] را از مساجد الله منع نکنید، ولی باید بدون عطر و زینت خارج شوند هنگامی که یکی از شما به مسجد داخل می‌شود، بر پیامبر درود بفرستد و بگوید: الهی درهای رحمتت را به روی من بگشای هر کس مانند نماز ما بخواند و به سوی قبله‌ی ما نماز گزارَد و از ذبیحه‌ی ما بخورد، او مسلمانی است که دارای پیمان الله و پیمان رسول اوست، پس در پیمان الله نسبت به او خیانت نکنید رسول الله صلی الله علیه و سلم را می‌دیدم که به راست و به چپ سلام می‌داد، تا آنکه سپیدی گونه‌اش را می‌دیدم همانا بنده‌ای نماز می‌گزارد، ولی برای او جز یک دهم، یا یک نهم، یا یک هشتم، یا یک هفتم، یا یک ششم، یا یک پنجم، یا یک چهارم، یا یک سوم، یا نیمی از آن نوشته نمی‌شود بین هر دو اذان نماز است، بین هر دو اذان نماز است»، سپس در سومی فرمود: «برای هر که بخواهد مرده های خود را (که در حال جان کندن باشند) به: لا اله الا الله) تلقین کنید اگر بخواهید به شما می‌دهم، ولی [بدانید] برای ثروتمند و برای فرد توانمندِ کسب‌کننده، بهره‌ای در [این] صدقات نیست تَابِعُوا بَيْنَ الحَجِّ وَالعُمْرَةِ، فَإِنَّهُمَا يَنْفِيَانِ الفَقْرَ وَالذُّنُوبَ كَمَا يَنْفِي الكِيرُ خَبَثَ الحَدِيدِ، وَالذَّهَبِ، وَالفِضَّةِ، وَلَيْسَ لِلْحَجَّةِ الْمَبْرُورَةِ ثَوَابٌ إِلاَّ الجَنَّةُ». « حج و عمره را پیهم ادا نمایید، چون فقر و گناه را از بین می‌برد، همان‌گونه که کوره آلودگی‌ها را از آهن و طلا و نقره می‌زداید، و برای حج قبول شده پاداشی جز بهشت نیست صف نخست را [ابتدا] کامل کنید، سپس صفی که پس از آن است، پس اگر کاستی بود، باید در صف واپسین باشد هرگاه نماز [جماعت] برپا شد، هیچ نمازی جز نماز واجب [مشروع] نیست لَيَنْتَهِيَنَّ أَقْوَامٌ عَنْ وَدْعِهِمُ الْجُمُعَاتِ أَوْ لَيَخْتِمَنَّ اللهُ عَلَى قُلُوبِهِمْ، ثُمَّ لَيَكُونُنَّ مِنَ الْغَافِلِينَ». « گروهی از مردم به ترک نماز جمعه رو می آورند و بیم آن می رود که الله متعال بر دل‌هایشان مهر زند، و سر انجام از غافلان شمرده می‌شوند مَنْ تَرَكَ ثَلَاثَ جُمَعٍ تَهَاوُنًا بِهَا طَبَعَ اللَّهُ عَلَى قَلْبِهِ». «هر کس سه نماز جمعه را از روی سهل انگاری ترک کند، الله متعال بر دل او مهر می زند ای بلال! مرا به امیدوارکننده‌ترین عملی که در اسلام انجام داده‌ای خبر ده يَأْتِي فِي آخِرِ الزَّمَانِ قَوْمٌ حُدَثَاءُ الأَسْنَانِ سُفَهَاءُ الأَحْلاَمِ، يَقُولُونَ مِنْ خَيْرِ قَوْلِ البَرِيَّةِ، يَمْرُقُونَ مِنَ الإِسْلاَمِ كَمَا يَمْرُقُ السَّهْمُ مِنَ الرَّمِيَّةِ، رسول الله صلى‌الله‌عليه‌وسلم هرگز با قوم و گروهى جنگ نكرد مگر اينكه پيش از آن، آنان را [به اسلام] دعوت كرده باشد الله متعال می‌فرمایند: سه کس هستند که روز قیامت دشمن و خصم من خواهند بود لَنْ يَزَالَ المُؤْمِنُ فِي فُسْحَةٍ مِنْ دِينِهِ، مَا لَمْ يُصِبْ دَمًا حَرَامًا». «مؤمن در وسعت دین خود باقی می‌ماند، تا اینکه خون حرام را بریزد گروهی از مردم عُکل یا عُرینه به مدینه آمدند مَنْ أَصَابَ حَدًّا فَعُجِّلَ عُقُوبَتَهُ فِي الدُّنْيَا فَاللَّهُ أَعْدَلُ مِنْ أَنْ يُثَنِّيَ عَلَى عَبْدِهِ العُقُوبَةَ فِي الآخِرَةِ او را لعنت نکنید، به الله قسم! من نمی‌دانم [که چنین است] مگر اینکه او الله و رسولش را دوست می‌دارد إِنَّ اللهَ يَرْضَى لَكُمْ ثَلَاثًا، وَيَكْرَهُ لَكُمْ ثَلَاثًا آیا شما را به عملی برتر از درجه روزه و نماز و صدقه آگاه نکنم؟ سهم‌های مقرّر ارث را به مستحقّان شان برسانید و آنچه باقی ماند، سزاوارترین مرد [از خویشاوندان] را است کسی که علیه ما سلاح بردارد از ما نیست دست دزد به خاطر يک چهارم دينار و بيشتر از آن بريده می شود به هيچکس بيش از ده ضربه تازيانه زده نمی شود مگر در مجازاتی که الله تعيين کرده باشد هرکس سگی نگه دارَد که سگِ شکار يا برای نگهبانی گلّه نباشد، روزانه دو قيراط از پاداش اعمالش کاسته می شود بخوبی می دانم كه تو سنگی بيش نيستی و نمی توانی نفع و ضرر برسانی، اگر نمی ديدم كه رسول الله صلى الله عليه وسلم تو را می بوسيد، تو را نمی بوسيدم بازگرد و نماز بخوان که تو نماز نخواندی هرگاه بندۀ مسلمان - یا مؤمن - وضو بگیرد، باید روی خود را بشوید؛ هر گناهی را که با نگاه کردن با چشم نموده است با آب از رویش بیرون می شود رسول الله صلى الله عليه وسلم همان گونه كه سوره ای از قرآن را به ما می آموخت ای ابو سعید، هرکس به الله به عنوان پروردگار و به اسلام به عنوان دين و به محمد به عنوان پيامبر راضی باشد، بهشت بر او واجب است هركس يک روز در راه الله روزه بگيرد، الله متعال رویش را به اندازه ی مسافت هفتاد خزان (سال) از جهنم دور می كند تا زمانی که مردم در افطار کردن عجله کنند، همواره در خير و نيکی به سر می برند ما در زمان رسول الله صلی الله علیه وسلم زکات فطر ما را از هر کودک و بزرگسال، آزاد و یا برده، یک پیمانه طعام و یا یک پیمانه کشک (قروت)، یا یک پیمانه جو، و یا یک پیمانه خرما، و یا یک پیمانه کشمش می دادیم به همراه رسول الله صلى الله عليه وسلم سحری خورديم، و سپس برای ادای نماز برخاستند، گفتم: ميان سحری و اذان چقدر فاصله بود؟ گفت: به اندازه ی خواندن پنجاه آيت که پیامبر الله صلى الله عليه وسلم تا زنده بودند، ده روز آخر ماه رمضان را اعتکاف می کردند، و بعد از وفات ایشان، همسرانش این ده روز به اعتکاف می نشستند سحری بخورید که در سحری خوردن برکت است نبايد يک يا دو روز قبل از رمضان روزه بگيريد، مگر کسی که این روزها را روزه می گرفت (مثلا روزهای دوشنبه و پنجشنبه) پس او آن روزها را روزه بگيرد رسول الله صلى الله عليه وسلم زکات فطر را بر مرد و زن، آزاد و برده، کودک و بزرگ مسلمان از هر نفر يک صاع خرما يا جو واجب نمودند، و امر نمودند که بايد قبل از رفتن مردم برای ادای نماز عيد پرداخته شود برای زنی كه به الله و روز قيامت ايمان دارد، جايز نيست مسير يک شبانه روز راه را بدون مَحرَم سفر کند هرکس روزه داشت و از روی فراموشی چیزی خورد یا نوشید، روزه اش را کامل کند هر آينه الله به او غذا و آب داده است روز عید همراه عمر بن خطاب رضی الله عنه بودم که گفت: رسول الله صلی الله علیه وسلم از روزه گرفتن این دو روز نهی کرده اند: روز عید فطر که روزه به پایان می رسد و روز دیگری که در آن از قربانی تان می خورید. (عید قربان) رسول الله صلى الله عليه وسلم چنين لبيک می گفت: «لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ، لَبَّيْكَ لا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ، إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ، لا شَرِيكَ لَكَ شب قدر را در شب های طاق دهه ی آخِر جستجو کنيد می بينم که خواب های شما درباره ی اينکه شب قدر در هفت شبِ پايانیِ رمضان است، با هم مطابقت دارد؛ پس کسی که در جستجوی شب قدر است، آن را در هفت شبِ پايانیِ رمضان جستجو نمايد مگر الله زمينه ای برای شما فراهم نکرده که بتوانيد صدقه دهيد؟ هر سبحان الله گفتن، يک صدقه است؛ هر الله اکبر گفتن، يک صدقه است؛ هر الحمدلله گفتن، يک صدقه است؛ هر لا اله الا الله گفتن، يک صدقه است؛ امر به معروف، صدقه است؛ نهی از منکر، صدقه است؛ و در نزديکی با همسران تان صدقه است رسول الله صلی الله علیه وسلم از زنانی كه (هنگام مصيبت) با صدای بلند گريه می كنند و موهای سرشان را می كَنَند و گريبان چاک می کنند، بیزار است هنگامی که دهه ی پايانی ماه رمضان فرا می رسيد، رسول الله صلى الله عليه وسلم شب را به عبادت سپری می کرد، و خانواده اش را بيدار می نمود، و کمرش را محکم می بست بعد از نزول (إذا جاء نصرُ الله والفتح) [النصر: 1]، رسول الله صلی الله علیه وسلم هیچ نمازی اقامه نکرد مگر اینکه در آن این دعا را خواند: «سُبْحانَكَ ربَّنَا وَبحمْدِك، اللَّهمَّ اغْفِرْ لي لعنت الله بر یهود و نصاری که قبرهاى پیامبران شان را به مسجد تبدیل کردند کسی که حق مسلمانی را با سوگند دروغ تصاحب کند، الله دوزخ را بر او واجب نموده و بهشت را بر او حرام می گرداند». مردی پرسيد: ای رسول الله، حتی اگر چيزِ اندکی باشد؟ فرمودند: «اگرچه چوبِ مسواکی باشد بيماری اش را برطرف کن و چنان بهبودی و شفايی عنايت فرما كه هيچ بيماری باقی نگذارد، چون شفادهنده تویی و هيچ شفايی جز شفای تو وجود ندارد ديناری در راه الله انفاق می کنی؛ ديناری در راه آزاد کردن برده ای می بخشی؛ ديناری به بينوايی صدقه می دهی و ديناری خرجِ خانواده ات می کنی؛ در اين ميان پاداش نفقه ای که به خانواده ات داده ای، از همه بزرگ تر (و بيشتر) است ، هر كس که همه روزهای سال را روزه بگیرد در واقع روزه نگرفته است، روزه ی سه روز از هر ماه، روزه ی همه ی سال است»، بنابراین مرا گواه نگیر؛ چرا که من بر ظلم گواهی نمی دهم هرکس به عيادتِ بيماری برود که زمانِ مرگش نرسيده باشد و هفت بار نزدِ او بگويد: «أسْأَلُ اللهَ العَظيمَ، رَبَّ العَرْشِ العَظيمِ، أنْ يَشْفِيَكَ»: «از اللهِ بزرگ، پروردگارِ عرشِ بزرگ می خواهم که تو را شِفا دهد» قطعا الله متعال بیمار را از آن بيماری بهبود می بخشد رسول الله صلى الله عليه وسلم بر مردی که لباس زنانه می پوشد و بر زنی که مانند مردان لباس بپوشد، لعنت فرستاد کسی که حيوانِ قربانی دارد، پس از رؤيت هلال ماه ذی الحجه چيزی از موها و ناخن هايش را نگيرد تا اينکه قربانی کند آنگاه که رمضان فرا می رسد، دروازه های بهشت گشوده و دروازه های دوزخ بسته می گردد و شيطان ها به زنجير کشيده می شوند اگر مردم بدانند در اذان و صف اول چه فضیلت و خیر و برکت است كه هیچ راهی برای تقدم و اولویت پیدا نمی کردند مگر این که قرعه می‌کشیدند محقق که قرعه می کشیدند آگاه باشید که شراب حرام قرار داده شد هر کس از کوهی خود را پرتاب كند و خود را بکشد جاودانه در آتش جهنم خواهد ماند، و هر کس زهر بنوشد و خود را بکشد، در جهنم زهر او در دستش می باشد و آن را در آتش جهنم می نوشد، و جاودانه در آن می ماند هفت گروه هستند که در روز قیامت در زیر سایه عرش الهی قرار می گیرند، روزی که سایه ای جز سایه او نمی باشد هیچ یک از شما سلاح را به سوی برادرش نگیرد، زیرا او نمی داند، ممکن شیطان از دست او بگیرد، که در نتیجه او در گودالی از جهنم بیافتد به الله سوگند ایمان نمی برد، به الله سوگند ایمان نمی برد، به الله سوگند ایمان نمی برد، گفته شد: یا رسول الله چه کسی ایمان نمی برد؟ فرمودند: آن که همسایه اش از اذیت او در امان نباشد پایبند نماز در اوقاتش باشید طلا در مقابل طلا، نقره در مقابل نقره، گندم در مقابل گندم، جو در مقابل جو، خرما در خرما، نمک در مقابل نمک، مثل در مقابل مثل، همه به یک اندازه، دست به دست، اگر این اقسام متفاوت باشد، آن ها را هر طوری که خواستید بفروشید، اگر دست به دست باشد بخش پایین تر از دو قوزک پا که با شلوار پوشیده شود، در آتش است