1. عمومی
  2. دسته بندی ها
  3. فقه و اصول آن

حديث مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ صَبْرٍ يَقْتَطِعَ بِهَا مَالَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ، وَهُوَ فِيهَا فَاجِرٌ، لَقِيَ اللَّهَ وَهُوَ عَلَيْهِ غَضْبَانٌ

عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بنِ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:
«مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ وَهُوَ فِيهَا فَاجِرٌ لِيَقْتَطِعَ بِهَا مَالَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ، لَقِيَ اللَّهَ وَهُوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ». قَالَ: فَقَالَ الْأَشْعَثُ: فِيَّ وَاللَّهِ كَانَ ذَلِكَ؛ كَانَ بَيْنِي وَبَيْنَ رَجُلٍ مِنَ الْيَهُودِ أَرْضٌ، فَجَحَدَنِي، فَقَدَّمْتُهُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أَلَكَ بَيِّنَةٌ؟» قُلْتُ: لَا. قَالَ: فَقَالَ لِلْيَهُودِيِّ: «احْلِفْ». قَالَ: قُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِذَنْ يَحْلِفَ وَيَذْهَبَ بِمَالِي. فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى: {إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلًا}. إِلَى آخِرِ الْآيَةِ.

از عبدالله بن مسعود رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند:
«مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ صَبْرٍ يَقْتَطِعَ بِهَا مَالَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ، وَهُوَ فِيهَا فَاجِرٌ، لَقِيَ اللَّهَ وَهُوَ عَلَيْهِ غَضْبَانٌ»، «هركس با سوگند دروغ مال مسلمانی را تصاحب کند، و او در این کار خود فجور کننده است، الله متعال را ملاقات نمی کند مگر درحالی كه از او خشمگين است»، گفت: اشعث گفت: به الله قسم این در مورد من بود؛ بین من و مرد یهودی زمینی بود و او از آن انکار کرد، پس او را نزد پیامبر صلی الله علیه وسلم آوردم، و رسول الله صلی الله علیه وسلم به من فرمود. : «آیا دلیل دارید؟ گفتم: نخیر. پس به یهودی گفت: سوگند یاد کن. گفت: گفتم: یا رسول الله پس سوگند یاد می کند و مال مرا با خود می برد. پس الله متعال این آیه را نازل نمود: «إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَناً قَلِيلاً أُوْلَئِكَ لاَ خَلاَقَ لَهُمْ فِي الآخِرَةِ وَلاَ يُكَلِّمُهُمُ اللهُ وَلاَ يَنظُرُ إِلَيْهِمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلاَ يُزَكِّيهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ» [آل عمران: 77] «کسانی که پیمان الله [درباره ی اجرای احکام] و سوگندهای خود [درباره ی پیروی از محمد] را به بهای ناچیزی می فروشند، یقیناً بهره ای در آخرت نخواهند داشت و الله روز قیامت با آنان سخن نمی گوید و به آنان نمی نگرد و آنها را [از گناه] پاک نمی سازد و عذاب دردناکی [در پیش] دارند».

صحیح متفق علیه صحیح بخاری - 2416

توضیح

پیامبر صلی الله علیه وسلم از سوگند خوردن به الله برحذر می دارد در حالی که سوگند یاد کننده می داند که به دروغ قسم یاد می کند، تا با این سوگند مال دیگری را به دست آورد؛ این سوگند یاد کننده با الله متعال در حالی ملاقات می کند که الله متعال بر او خشمگین می باشد، بنابر این اشعث بن قیس رضی الله عنه گفت که پیامبر صلی الله علیه وسلم این چنین فرمود زمانی که بین او و مرد یهودی بر مالکیت زمینی خصومت ایجاد شد، پس به پیامبر صلی الله علیه وسلم مراجعه کردند، و برای اشعث فرمود: شما برای اثبات ادعای تان باید دلیل ارائه دهید، و اگر نتوانید آن را ارائه دهید، خصم شما که مدعی علیه است باید سوگند یاد کند، پس اشعث گفت: ای رسول الله، آنگاه مرد یهودی بی درنگ سوگند یاد می کند و مال مرا می گیرد، پس الله متعال تأیید آن را در قرآن این گونه بیان فرمود: {إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ} کسانی كه می فروشند و تبدیل می کنند {بِعَهْدِ اللَّهِ} پیمان الله و {وَأَيْمَانِهِمْ} سوگندهای دروغین بنام اورا {ثَمَنًا قَلِيلًا} به بهای ناچیزی دنیا {أُولَئِكَ لَا خَلَاقَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ} یقیناً بهره ای در آخرت نخواهند داشت {وَلَا يُكَلِّمُهُمُ اللَّهُ} و الله روز قیامت با آنان سخن نمی گوید که آنان خوش شوند و به نفع شان باشد، {وَلَا يَنْظُرُ إِلَيْهِمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ}، و به آنان به نظر رحمت و نیکی نمی نگرد و {وَلَا يُزَكِّيهِمْ} آنها را تزکیه و از گناهان و پلیدی ها پاک نمی کند {وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ} و به علت آنچه که مرتکب شده اند برای آنان عذاب دردناکی است.

از فوائد حدیث

  1. نهی از حلال شمردن مال های مردم از طریق باطل.
  2. سختگیری در حقوق کم و یا زیاد مسلمانان.
  3. دلیل بر مدعی، و سوگند در صورت انکار بر مدعی علیه است.
  4. اثبات حق به دو شاهد صورت می گیرد، اگر مدعی دلیل نداشته باشد، پس مدعی علیه باید سوگند یاد کند.
  5. تحریم سوگند (غموس)، و آن سوگند دروغین است که سوگند یاد کننده به وسیله آن حق دیگری را تصاحب می کند، و از جمله گناهان کبیره است، که صاحبش را مورد خشم و عذاب الله متعال قرار می دهد.
  6. موعظۀ حاکم برای متخاصمان، به ویژه هنگامی که ارادۀ سوگند کند.

مشاهده ترجمه ها

38 زبان
EN English الإنجليزية
UR اردو الأوردية
ES Español الإسبانية
ID Indonesia الإندونيسية
BN বাংলা البنغالية
TR Türkçe التركية
BS Bosanski البوسنية
SI සිංහල السنهالية
HI हिन्दी الهندية
ZH 中文 الصينية
FA فارسی الفارسية
VI Tiếng Việt الفيتنامية
TL Tagalog تجالوج
KU Kurdî الكردية
HA Hausa الهوسا
PT Português البرتغالية
ML മലയാളം المليالم
TE తెలుగు التلغو
SW Kiswahili السواحيلية
MY မြန်မာ البورمية
TH ไทย التايلندية
PS پښتو بشتو
AS অসমীয়া الأسامية
SQ Shqip الألبانية
AM አማርኛ الأمهرية
NL Nederlands الهولندية
GU ગુજરાતી الغوجاراتية
SR Српски الصربية
RO Română الرومانية
HU Magyar المجرية
MOS Moore الموري
KN ಕನ್ನಡ الكانادا
UK Українська الأوكرانية
KA ქართული الجورجية
MK Македонски المقدونية
KM ភាសាខ្មែរ الخميرية
PA ਪੰਜਾਬੀ البنجابية
MR मराठी الماراثية