Jurisprudence and Juristic Principles

105Hadisaw sɛrɛdɛ (lisi) 9Hadisa dɔnni Saradalen bolofaraw

Hadisaw sɛrɛdɛ (lisi) 105

i k'a dɔn Ala ye faridakow faridaya aw ka na tulon a la, a ye danw sìgì aw ka na dan dɛmɛ, a ye ko dɔw haramuya aw kana olu waleya, a jera ko dɔw kan hinɛ kama aw la k'a sɔrɔ a ma ɲinɛ aw ka na olu sɔgɔbɛ

Silamaya jɔra fɛn duuru kan

fɛn to yen i sikara min na ka taa fɛn ma min sika tɛ i la

i ka dɔ Ala ye ɲumanya sɛbɛn fɛn bɛɛ la

n kibaruya ni ne ye fàridaseliw bɛɛ seli, ka sunkalo sun, ka halalaw kɛ halala ye ka haramukow haramuya

Sanuya ye limaniya tilancɛ ye, Alihamudulilahi bɛ baarawsumalan fa,Subuhanalahi ni Alihamudulilahi fila bɛ san ni dugu cɛ fa

tɔɔrɔ tɛ diinɛ la wa tɔɔrɔ tajuru tɛ sàra

ni jo tun bɛ di mɔgɔw bɛɛ ma n'u ka damakasiw ye dɔw tun na damakasi kɛ mànto dɔw ka nàfolo n'u jòli la, n ka dalilu bɛ ɲini damakasibaa de fɛ, kalenni bɛ ɲini nankaribaa fɛ

Suli fɛn bɛɛ ye haramun ye

ni mɔgɔ min hijira Ala ye a ma kafoɲɔgɔnya kɛ a ma kojugu kɛ, a bɛ segin i n'a fɔ a wolobá y'a bange don min

seli kana kɛ dumuni sìgìlen kɔ, ani mɔgɔ min bɛ ka nɔgɔfila minɛ a yɛrɛ kɔnɔ

n'i ko i diɲɛɲɔgɔn ma: i da de, juma don, k'a sɔrɔ alimami bɛ jumakutuba la, i ye tulon kɛ

hadamaden bɛrɛ ye duuru ye: nɛgɛkɔrɔsigi ni bàrakɔrɔsi dili ni nunkɔrɔsi tigɛli ni sɔni tigɛli ani kamankɔrɔsi bɔgɔtili

aw ye nunkɔrɔsi di ka bɔnbɔsi bila

ni mɔgɔ min ye seliji tà ne ka nìn tàli cogo n na, o kɔfɛ ka jɔ ko fila seli, a m'a yɛrɛ kumaɲɔgɔnya, Ala bɛ yàfa a ka jùrùmu tɛmɛnen ma

yaa ne má ka na ne kaburu kɛ boli ye

i k'a dɔn seli min ka gɛlɛn nafiki ma o ye saafoseli ni fajiriseli de ye, n'u tun b'a dɔn min bɛ sɔrɔ o fila la u tun bɛ na u ma hali n'u b'u munuman

Ala te aw dɔlakelen ka seli minɛ n'a nɔgɔra f'a ka seliji ta

gɛsɛ ye dá sanuyalan de ye Ala diɲɛko do

seli waati duuru, ani juma ka see juma ma, ani sunkalo ka see sunkalo ma, olu ni ɲɔgɔncɛ ye jùrùmu yaafa tumaw de ye n'a y'a yɔrɔ janya jùrùmu kunbabaw la

Kalansobaga tɛ wale dɔ sara baga ye, n ka kalansobaga ye mɔgɔ de ye min bɛ sinji tùgu n'a tigɛra

ni mɔgɔ min ye sunkalo sun limaniya ni sàra nàtali kama Ala bɛ yàfa o ka jurumu tɛmɛnen man

ni mɔgɔ min ye latigɛsu jɔ limaniya ni sàra nàtali kama, Ala bɛ yàfa o ka jurumu tɛmɛnen man

n ye min to aw ye a ye to o kan, mànton dɔw y'aw kɔn u halakila ɲininkali kama an'u ka Nabiɲumanw fɔkɔɲɔgɔyali

I k'a dɔn halala bangenen do, haramu fana bangenen do

i ka dɔ Ala ye ɲumanya sɛbɛn fɛn bɛɛ la

tɔɔrɔ tɛ silamɛya la wa mɔgɔ kana tɔɔrɔ kɛ, ni min ye tɔɔrɔko dɔ kɛ Ala b'o tɔrɔ, ni min ye gɛlɛyako dɔ kɛ Ala bɛ gɛlɛya k'o kan

jibirila ma fara a bɛ ka ne ladi sìgiɲɔgɔn ka ko la, fo ne y'a bìsìgi ko sigiɲɔgɔn niyɔrɔ bɛ na don cɛn na

i k'a dɔn filaninkafɔya kilisi ni bàga ni kɔrɔtɛ ye filaninkafɔya ye

aw kana sùw dɔgɔya, i k'a dɔn u seera u ka baarakɛlenw sàrayɔrɔ la

ni mɔgɔ min ye fajiri seli o bɛ Ala ka tanga kɔnɔ

saraka tɛ foyi bɔ nàfolo la, wa jɔn min bɛ yàfa Ala t'o jiidi foyi la ni bonya tɛ, wa mɔgɔsi m'a yɛrɛ majigin Ala ye f'a k'o Kɔrɔta

limaniyajɔnw la limaniya dafalen ye u la jogoɲuma tigi de ye, wa aw la sɔn hɛɛrɛma o ye min bɛ hɛɛrɛ kɛ mùsow ye

duniya ye daamu ye, wa duniya daamu la hɛɛrɛma ye mùsoɲuman de ye

Ala ko: nàfakati kɛ yaa e Hadamaden, ne bɛ nàfakati kɛ i kan

Sarati min bɔli ka kan a sira fɛ, o ye min ye muso lèbu dàga aw ye

kira tun bɛ Ala ka nin kelenya n fɔ seli waati bɛɛ kɔfɛ

don foyi tɛ yen min baaraɲuman kadi Ala ye ka tɛmɛ nin don ninnu kan >> a laɲini ye tile tan fɔlɔ ye

ni mɔgɔ min ye lansara seli to yen o ka baara bìnna

Ni mɔgɔ min ye seliji ta ka ɲɛ,o jùrùmuw bɛ bɔ a farikolo la f'a bɛ bɔ a sɔnniw dùgùmala fɛ

ni cɛ ye nafakati kɛ ka taa a ka kɔlɛ ma k'a bàraji nàta, a bɛ k'a ye saraka ye

Ko kira ye bàlili kɛ kunkolo fan dɔ dili la ka fan dɔ to nɛɛma ni kisi b'a ye

aw ka na sìgi kaburuw kan, wa aw ka na seli ka ɲɛsi a ma

màntow de do ni jɔn ɲuman dɔ faatura u la, wali mɔgɔ ɲuman, u bɛ Alabatoyɔrɔ jɔ o kaburu kan

ne yamaruyala ka n tenturu sunfun wolonwula kan

Kira tun kɛra nɛɛma ni kisi b'a ye a b'a fɔ a ka tenturu fila ni ɲɔgɔncɛ: << Ala yàfa ne ma, i ka hinɛ n na, ka n làfiya, ka n kanda, ka ngarisɛgɛ

yaa ne má e de ye kisi màsa ye, kisi bɛ bɔ e de yɔrɔ, barika b'i ye bonya ni ɲumanya tìgi

seli i jɔlen, n'i ma sé o la i sìgi, n'i ma sé o la i da i kɛrɛ kan

yali i bɛ seli weelekan mɛ wa?>> a ko: awɔ, kira ko <

Kira y'an ladɔnniya nɛɛma ni kisi b'a ye màgodonni laseeli la

furu tɛ yen ni muso ka kotigi t'a la

ni mɔgɔ min ye kafiri lahidu tigi fàga o tɛ alijana kasa sɔmin sɔrɔ, i k'a dɔn o dun kasa sɔmin bɛ sɔrɔ san bi naani sira taama hakɛ ɲɔgɔn na

Kira ye surafɛn dibaa n'a minɛbaa danga kititigɛ la nɛɛma ni kisi b'a ye

Silamaya jɔra fɛn duuru kan

n kibaruya ni ne ye fàridaseliw seli, ka sunkalo sun,ka halalaw kɛ halala ye ka haramukow haramuya

Sanuya ye limaniya tilancɛ ye, Alihamudulilahi bɛ baarawsumalan fa,Subuhanalahi ni Alihamudulilahi fila bɛ san ni dugu cɛ fa

ni Mìsiri weelela ko: Ala ka bon Ala ka bon, aw dɔlakelen ko: Ala ka bon

ni mɔgɔ min ɲinɛna seli dɔ kɔ o k'a seli n'a hakilijiginna, yaafawale t'a la ni o tɛ

i k'a dɔn min bɛ cɛ ni filaninkafɔya wali kafiriya cɛ o ye seli de ye

i k'a dɔn lahidu min bɛ an ni u cɛ o ye seli de ye, ni min m'o waleya o kafiriya la

kiiti bɛ tigɛ mɔgɔw ni ɲɔgɔn cɛ fɛn fɔlɔ min na kiyama o ye jòli ye

N'aw ye misiri weelekan mɛ, misiriweele la bɛ min fɔ aw y'o ɲɔgɔn fɔ

u to yen, ne ye n senfila don a kɔnɔ u jɛlen

o ye fàsàjoli de ye, n ka seli bila i ka laadakɔrɔ don hakɛ ɲɔgɔn kɔnɔ, o kɔfɛ i ka seli ka sun

N'aw dɔlakelen ye seliji tà à ka ji k'a nun kɔnɔ o kɔfɛ k'a fiyɛ, ni mɔgɔ min ye sanuyali kɛ ni fɛnjalan ye o k'a kɛ ni yeleke ye

i k'a dɔn duniya ye ɲɛ binkɛnɛ de ye min ka timi, wa Ala de y'aw bila a kɔnɔ, a b'aw lajɛ aw bɛna baara kɛ cogomin, aw ye siran duniya ɲɛ aw ye siran musow ɲɛ

Ne ye seli jɔ tan tànga kira nɔfɛ kisi b'a ye

yali aw dɔlakelen tɛ siran wa- wali: aw dɔlakelen tɛ siran wa- n'a y'a kunkolo wili ka kɔn Alimami ɲɛ, Ala kana a kunkolo kɛ fali kunkolo ye wa, wali k'a suwuraya kɛ fali ta ye

kira ye ne kalan seereya kumasen na nɛɛma ni kisi b'a ye, ka ne tɛgɛ to a kamanfila ni ɲɔgɔn cɛ, i n'a fɔ a b'an kalan kurana suran na cogomin

ne ma n bɛ tànga ɲini i fɛ ka bɔ kaburu ɲankata ma, ani tasuma ɲankata, ani ɲɛnamaya ni sàya, ani taamabaga dajali ka fitina

Kira tun kɛra n'a bena don ɲɛken kɔnɔ a b'a fɔ << ne ma n bɛ tanga ɲini i fɛ ka bɔ sitanɛ cɛman n'a musoman tɔɔrɔ ma

Kira tun kɛra nɛɛma ni kisi b'a ye n'a bɛ jànàba ko, a b'a tɛgɛfila ko, ka seliji tà, o kɔfɛ a b'a ko

Ne tun ye cɛ diaji caman tìgì ye n tun bɛ maloya ka kira ɲininka nɛɛma ni kisi b'a ye a denmuso ka yɔrɔ kaman, n ye asiwadi den mikidadi yamaruya ka ɲininkali kɛ a y'a ɲininka a ko: << a bɛ cɛya ko ka seliji tà

baara jumɛn de kadi Ala ye kɔsɛbɛ? A ko:<< seli a waati la>>, a ko: o kɔfɛ jumɛn? A ko: << o kɔfɛ bangebaa kanlabatoli >> a ko: o kɔfɛ jumɛn? A ko: << kɛlɛ Ala ka sira kan

sin dili bɛ fɛn haramuya wolo bɛ min haramuya

fɛn to yen i sikara min na ka taa fɛn ma min sika tɛ i la, tuɲa ye mafantiya de ye, nkalon ye sika ye

ni jo tun bɛ di mɔgɔw bɛɛ ma n'u ka damakasiw ye dɔw tun na damakasi kɛ mànto dɔw ka nàfolo n'u jòli la, n ka dalilu bɛ ɲini damakasibaa de fɛ, kalenni bɛ ɲini nankaribaa fɛ

sufɛn bɛɛ ye dɔlɔ ye, wa sufɛn bɛɛ ye haramun ye, ni mɔgɔ min kɛra dɔlɔminna ye duniya kɔnɔ ka faatu a kan a ma tuubi, o t'a min lahara

Baara ye suguya wɔɔrɔ de ye, mɔgɔw ye suguya naani ye, waajibiyalan fila b'a la, ani ɲɔgɔnna sàra ni ɲɔgɔnna ye, ani ɲumanya sàra n'a ɲɔgɔnna tan ye, ani ɲuman sàra ni kɛmɛ wolonwula ye

i k'a dɔn Ala b'a ka nɔgɔyadilenw Waleyali fɛ, i n'a fɔ a b'a ka waajibikow Waleyali fɛ cogomin

ni Ala y'a latigɛ jɔn dɔ kan ka faatu dugukolo fan do a b'a ka haju dɔ kɛ yen

ne de ye saalabata damamu ye Bakari den saadi balimakɛ

Kira tun bɛ seliji tà seliwaati bɛɛ la nɛɛma ni kisi b'a ye

Kira ye seliji ta siyɛn kelen kelen nɛɛma ni kisi b'a ye

Ko kira ye seliji tà siyɛn fila fila nɛɛma ni kisi b'a ye

n'aw dɔlakelen ye fɛn dɔ sɔrɔ a kɔnɔbara la, a sigara yali fɛn bɔra wali fɛn ma bɔ, o tìgìlamɔgɔ ka na bɔ mìsìri kɔnɔ f'a ka mankan dɔ mɛ, wali ka kasa dɔ sɔ

hakɛ don silamɛ bɛɛ kan a ka kò dɔgɔkun kɔnɔ siyɛn kelen, a b'a kunkolo n'a fàrikolo ko

Ne nana kira ma kisi b'a ye n b'a fɛ ka silamɛya, a ye ne yamaruya ka ko ni ji ni tɔmɔnɔbulu ye

n'aw ye Mìsiriweelela mankan mɛ aw ye segin a ka fɔta kan, o kɔfɛ a ka seli ne kan

ni mɔgɔ min ye Mìsìri jɔ Ala ye Ala b'a ɲɔgɔn jɔ o ye alijana kɔnɔ

seli ko kelen ne ka nìn Mìsìri n kɔnɔ o hɛɛrɛ ka bon ni a ɲɔgɔnna wɛrɛ ta ye siyɛn bà kelen f'o n'a kɛra lahɔrɔma misiri ta ye

N'aw dɔlakelen don na Mìsìri kɔnɔ a ye jɔɔ fila seli ka kɔn a sìgili ɲɛ

n'aw dɔlakelen bɛ don Mìsìri kɔnɔ a k'a fɔ: yaa ne ma i ka hinɛ bondaw dayɛlɛ n ye, n'a bɛ bɔ a k'a fɔ: yaa ne má n b'i deli n'i ka fusamanciya ye

yaa bilali, seli jɔ, an lafiya n'a ye

yaa aw mɔgɔw, ne ye nin gilan de ka seli ni aw ye ani aw ka n selicogo dɔn

n'aw bɛ seli aw y'aw ka safa tilen, o kɔfɛ aw dɔlakelen ka seli ɲɛ minɛ, n'a ye kibaru fili aw fana ka kibaru fili

n kalenna màsà la n ni bɛ màsa min tɛgɛ kɔnɔ, ne ka seli kɛcogo de ka surun kira ta la ka tɛmɛ aw bɛɛ ta kan, a tun bɛ seli tan de ka kɔn a fatuli ɲɛ

mɔgɔw la suyɛnnikɛla cɛjugu o ye min b'a ka seli suyɛn >> a ko: a b'a ka seli suyɛn cogodi? Kira ko: << a ka kunberekunminɛ ni tenturu tɛ dafa

Kira tun kɛra kisi b'a ye n'a y'a kɔ wili ka bo kunberekunminɛ la a b'a fɔ: << Ala ye mɔgɔ laminɛ min y'a tànun

K'a fɔ kira nɛɛma ni kisi b'a ye a tun b'a fɔ seli fàridaduuru bɛɛ kɔfɛ

Ko kira tun b'a fo nɛɛma ni kisi b'a ye tenturu fila ni ɲɔgɔncɛ: << ne ma yàfà n ma, ne ma yàfà n ma

sitanɛ de do a bɛ fɔ a ma ko kinizabu, n'i sɔmina a la tànga ɲini Ala fɛ ka bo a ma, i ka daji tu i numan fɛ siyen sàbà

i k'a dɔn Ala n'a kira ye dɔlɔ feereli haramuya, ani jufa ni boliw

ni min ye kɛlɛkɛminɛn tà an kama o tɛ an do ye

yali Ala ma fɛn sarakatita di aw ma wa? I k'a dɔn Ala sanumayadali bɛɛ ye saraka ye, ani Alakelenya ni ala bonyamada, yamaruya ni ɲuman ye o fana ye saraka ye, ani fatani ka bɔ juguman ma, aw dɔlakelen ka sé a furuɲɔgɔn ma o fana ye saraka ye