1. Бош саҳифа
  2. Туркумлар
  3. Фиқҳ ва унинг усуллари

Ҳадис Аллоҳ таоло бир қанча фарзларни лозим этди, бас, уларни зое қилмангиз. Ҳад- чегараларни белгилади, уларни босиб ўтмангиз. Айрим нарсаларни ҳаром қилди, уларга яқин йўламангиз. Баъзи нарсалар хусусида - унутганидан эмас, сизларга марҳамат кўрсатиб, сукут қилди, бас, улар устида баҳс қилмангиз

عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ الخُشَنِيِّ جُرْثُومِ بن نَاشِرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَال:
«إِنَّ اللَّهَ فَرَضَ فَرَائِضَ فَلَا تُضَيِّعُوهَا، وَحَدَّ حُدُودًا فَلَا تَعْتَدُوهَا، وَحَرَّمَ أَشْيَاءَ فَلَا تَنْتَهِكُوهَا، وَسَكَتَ عَنْ أَشْيَاءَ رَحْمَةً لَكُمْ غَيْرَ نِسْيَانٍ فَلَا تَبْحَثُوا عَنْهَا».

Абу Саълаба ал-Хушаний Журсум ибн Ношир разияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтдилар:
«Аллоҳ таоло бир қанча фарзларни лозим этди, бас, уларни зое қилмангиз. Ҳад- чегараларни белгилади, уларни босиб ўтмангиз. Айрим нарсаларни ҳаром қилди, уларга яқин йўламангиз. Баъзи нарсалар хусусида - унутганидан эмас, сизларга марҳамат кўрсатиб, сукут қилди, бас, улар устида баҳс қилмангиз».

Имом Нававий: «Ҳасан ҳадис», деган Дороқутний «Сунан» китобида ривоят қилган ва бошқалар ҳам ривоят қилганлар Арбаъун Нававийя (Нававийнинг қирқ ҳадиси) - 30

Изоҳ

Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам Аллоҳ таоло бир қанча нарсларни вожиб ва фарз қилганлигини, бас, ўша нарсаларни бажаришимизни ва эътиборсизлик ҳам, тарк ҳам қилмаслигимизни буйруқ қилдилар. Аллоҳ таоло Ўзи рози бўлмайдиган нарсалардан қайтишимиз ва бажармаслигимиз учун чегара ва тўсиқларни белгилаб қўйди. Шу билан бирга шариат буйруқларига қўшимча қўшмаслигимизга буюрдилар. Яна буюрдиларки: Аллоҳ таоло бир нечта нарсаларни ҳаром қилди, унга яқинлашманг ва қабул ҳам қилманг. Булардан бошқа нарсалар ҳақида бандаларига раҳмат ўлароқ ҳукм чиқармади, тарк қилиб қўйди. Шунинг учун мубоҳ ҳолатида қолди, у нарсаларни қидирманглар.

Ҳадиснинг фойдалари

  1. Ушбу ҳадис Аллоҳ таолонинг қонун чиқарувчи ва ҳукм фақат У Зотнинг қўлида эканига далилдир.
  2. Ҳадисда шаръий қоидалар баён қилинган: Ҳукм — ё очиқ айтилган ёки сукут қилинган; Очиқ айтилгани фарз, суннат ёки ҳаром, макруҳ бўлади. Сукут қилингани эса мубоҳдир.
  3. Аллоҳ таоло ҳеч нарса демаган, фарз қилмаган, тақиқламаган ишлар ҳалолдир.
  4. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳадисни жуда равшан ва тартибли баён қилдилар.
  5. Аллоҳнинг фарзларини муҳофаза қилиш вожибдир.
  6. Аллоҳ таолонинг ҳудудларини ошиб ўтиш ҳаромдир.

Таржималарни кўрсатиш

58 Тил
EN English الإنجليزية
UR اردو الأوردية
ES Español الإسبانية
ID Indonesia الإندونيسية
BN বাংলা البنغالية
FR Français الفرنسية
TR Türkçe التركية
RU Русский الروسية
BS Bosanski البوسنية
SI සිංහල السنهالية
HI हिन्दी الهندية
ZH 中文 الصينية
FA فارسی الفارسية
VI Tiếng Việt الفيتنامية
TL Tagalog تجالوج
KU Kurdî الكردية
HA Hausa الهوسا
PT Português البرتغالية
ML മലയാളം المليالم
TE తెలుగు التلغو
SW Kiswahili السواحيلية
TA தமிழ் التاميلية
MY မြန်မာ البورمية
TH ไทย التايلندية
DE Deutsch الألمانية
PS پښتو بشتو
AS অসমীয়া الأسامية
SQ Shqip الألبانية
AM አማርኛ الأمهرية
NL Nederlands الهولندية
GU ગુજરાતી الغوجاراتية
KY Кыргызча القيرقيزية
NE नेपाली النيبالية
LT Lietuvių الليتوانية
PRS دری الدرية
SR Српски الصربية
TG тоҷикӣ الطاجيكية
RW Kinyarwanda الكينياروندا
RO Română الرومانية
HU Magyar المجرية
CS Čeština التشيكية
MOS Moore الموري
MG Malagasy المالاجاشية
OM Oromoo الأورومو
KN ಕನ್ನಡ الكانادا
WO Wolof الولوف
AZ Azərbaycan الأذربيجانية
UK Українська الأوكرانية
KA ქართული الجورجية
MK Македонски المقدونية
KM ភាសាខ្មែរ الخميرية
BM Bambara البامبارية
PA ਪੰਜਾਬੀ البنجابية
MR मराठी الماراثية
DA Dansk الدنماركية
RN Kirundi الكيروندي
KMR Kurmancî الكرمنجية
MS Bahasa Melayu الملايو