Hadith: “ពិតប្រាកដណាស់ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានដាក់នូវកាព្វកិច្ចជាច្រើន។ ហេតុនេះ ចូរពួកអ្នកកុំបោះបង់ចោលវា។ ហើយទ្រង់បានកំណត់នូវព្រំដែនជាច្រើន។ ហេតុនេះ ចូរពួកអ្នកកុំបំពានវា។ ទ្រង់ក៏បានដាក់បម្រាមនូវប្រការជាច្រើន។ ហេតុនេះ ចូរពួកអ្នកកុំល្មើសនឹងវា។ ហើយទ្រង់ក៏នៅស្ងៀមចំពោះប្រការជាច្រើនផងដែរ ជាការក្តីមេត្តាករុណាដល់ពួកអ្នក ពុំមែនដោយសារភេ្លចនោះឡើយ។ ហេតុនេះ ចូរពួកអ្នកកុំស្រាវជ្រាវដេញដោលអំពីវា”។

عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ الخُشَنِيِّ جُرْثُومِ بن نَاشِرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَال:
«إِنَّ اللَّهَ فَرَضَ فَرَائِضَ فَلَا تُضَيِّعُوهَا، وَحَدَّ حُدُودًا فَلَا تَعْتَدُوهَا، وَحَرَّمَ أَشْيَاءَ فَلَا تَنْتَهِكُوهَا، وَسَكَتَ عَنْ أَشْيَاءَ رَحْمَةً لَكُمْ غَيْرَ نِسْيَانٍ فَلَا تَبْحَثُوا عَنْهَا».
[قال النووي: حديث حسن] - [رواه الدارقطني في سننه، وغيره] - [الأربعون النووية: 30]

អំពី អាពូស្ហាក់ឡាហ្ពះ អាល់ឃូស្ហានី ជួរស៊ូម ពិន ណាស្ហៀរ رضي الله عنه អំពីរ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖
“ពិតប្រាកដណាស់ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានដាក់នូវកាព្វកិច្ចជាច្រើន។ ហេតុនេះ ចូរពួកអ្នកកុំបោះបង់ចោលវា។ ហើយទ្រង់បានកំណត់នូវព្រំដែនជាច្រើន។ ហេតុនេះ ចូរពួកអ្នកកុំបំពានវា។ ទ្រង់ក៏បានដាក់បម្រាមនូវប្រការជាច្រើន។ ហេតុនេះ ចូរពួកអ្នកកុំល្មើសនឹងវា។ ហើយទ្រង់ក៏នៅស្ងៀមចំពោះប្រការជាច្រើនផងដែរ ជាការក្តីមេត្តាករុណាដល់ពួកអ្នក ពុំមែនដោយសារភេ្លចនោះឡើយ។ ហេតុនេះ ចូរពួកអ្នកកុំស្រាវជ្រាវដេញដោលអំពីវា”។
[قال النووي: حديث حسن] - [رواه الدارقطني في سننه وغيره] - [الأربعون النووية - 30]

Explanation

ណាពី ﷺ លោកបានប្រាប់ថា ជាការពិតណាស់ អល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានតម្រូវ និងដាក់ជាកាតព្វកិច្ចនូវប្រការជាច្រើន។ ហេតុនេះ ចូរពួកអ្នកប្រកាន់ខ្ជាប់ចំពោះប្រការនោះ និងមិនត្រូវធ្វេសប្រហែសចំពោះវាដោយការបោះបង់ ឬមើលស្រាលចំពោះវានោះឡើយ។ ហើយទ្រង់បានកំណត់នូវព្រំដែនជាច្រើនសម្រាប់ពួកអ្នកជារបាំង និងជារនាំងរារាំងពួកអ្នកពីការបំពានទៅលើប្រការដែលទ្រង់មិនពេញចិត្ត។ ហេតុនេះ ចូរពួកអ្នកកុំបន្ថែមទៅលើវាលើសពីអ្វីដែលច្បាប់ឥស្លាមបានបញ្ញត្តិ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ទ្រង់បានដាក់បម្រាមនូវប្រការជាច្រើន។ ហេតុនេះ ចូរពួកអ្នកកុំល្មើសនឹងវា និងកុំទៅជិតវា។ ចំណែកឯអ្វីផ្សេងក្រៅពីនេះ ទ្រង់បានបោះបង់វា និងនៅស្ងៀមចំពោះវា ជាក្តីមេត្តា្កករុណាចំពោះខ្ញុំបម្រើទាំងឡាយរបស់ទ្រង់ ពុំមែនដោយសារតែទ្រង់ភ្លេចនោះទេ។ ដូចនេះ វាស្ថិតនៅលើគោលការណ៍ដើម ពោលគឺជាប្រការដែលគេអនុញ្ញាត។ ហេតុនេះ ចូរពួកអ្នកកុំស្រាវជ្រាវដេញដោលអំពីវា។

Benefits from the Hadith

1. ហាទីស្ហនេះជាភស្តុតាងបង្ហាញថា ជាការពិតណាស់ អល់ឡោះជាម្ចាស់ គឺជាអ្នកដែលបញ្ញត្តិច្បាប់។ ដូចនេះ កិច្ចការទាំងឡាយ គឺស្ថិតក្នុងកណ្តាប់ដៃទ្រង់។
2. ហាទីស្ហនេះផ្ទុកទៅដោយគោលការណ៍នៃច្បាប់បញ្ញត្តិឥស្លាម។ ដោយច្បាប់បញ្ញត្តិឥស្លាមទាំងនេះត្រូវបានបែងចែកជាប្រភេទច្បាប់ដែលគេបានបញ្ជាក់ប្រាប់ និងប្រភេទច្បាប់មិនមានបញ្ជាក់ប្រាប់ ពោលគឺប្រការដែលគេបង្គាប់ប្រើឲ្យធ្វើ វាជាកាតព្វកិច្ចត្រូវធ្វើ ឬជាប្រការដែលស្ម័គ្រចិត្ត(គប្បីធ្វើ) ហើយប្រការដែលគេហាមឃាត់ វាជាប្រការដែលត្រូវបោះបង់ជាដាច់ខាត ឬជាប្រការដែលគប្បីបោះបង់ និងផ្សេងពីនេះគឺជាប្រការដែលគេអនុញ្ញាត។
3. ប្រការដែលអល់ឡោះជាម្ចាស់នៅស្ងៀមដោយទ្រង់មិនបានដាក់ជាកាតព្វកិច្ច មិនបានកំណត់ជាព្រំដែន ហើយក៏មិនបានហាមឃាត់ចំពោះវា នោះវាជាប្រការដែលគេអនុញ្ញាត។
4. ព្យាការី ﷺ បានពន្យល់យ៉ាងល្អតាមរយៈហាទីស្ហដែលបានលើកឡើងនេះ ដោយធ្វើការបែងចែកយ៉ាងច្បាស់លាស់ និងបង្ហាញយ៉ាងជាក់ស្តែង។
5. ចាំបាច់ត្រូវថែរក្សានូវកាតព្វកិច្ចទាំងឡាយដែលអល់ឡោះជាម្ចាស់ទ្រង់បានបង្គាប់ប្រើ។
6. ហាមឃាត់ពីការបំពានលើព្រំដែនច្បាប់របស់អល់ឡោះជាម្ចាស់។