Hadith: Mu vy'ukuri, Imana Allah Yarashinze amabwirizwa ategerezwa kwubahirizwa "faradwi", ntimukayirengagize; Yarashinze n'ingingo mpanavyaha "huduudu", ntimukazirengeko; Yaranaziririje ibintu bitarekuwe gukorwa "haraamu", ntimukabivogere; Iraheza Ireka gushinga ingingo n'imwe ku bintu bimwebimwe mu ntumbero yo kubagirira impuhwe, maze Ibigira ukwo bidatewe n'ukwibagira; ntimukarondere rero kumenya ingingo zivyerekeye

عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ الخُشَنِيِّ جُرْثُومِ بن نَاشِرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَال:
«إِنَّ اللَّهَ فَرَضَ فَرَائِضَ فَلَا تُضَيِّعُوهَا، وَحَدَّ حُدُودًا فَلَا تَعْتَدُوهَا، وَحَرَّمَ أَشْيَاءَ فَلَا تَنْتَهِكُوهَا، وَسَكَتَ عَنْ أَشْيَاءَ رَحْمَةً لَكُمْ غَيْرَ نِسْيَانٍ فَلَا تَبْحَثُوا عَنْهَا».
[قال النووي: حديث حسن] - [رواه الدارقطني في سننه، وغيره] - [الأربعون النووية: 30]

Mu vyakirwe na Abu Tha'laba Al-Khushaniy Jurthuumu mwene Naashiri (Imana Allah Imwishimire) ku Ntumwa y'Imana (nyakugira amahoro n'impuhwe z'Imana Allah) yavuze iti:
"Mu vy'ukuri, Imana Allah Yarashinze amabwirizwa ategerezwa kwubahirizwa "faradwi", ntimukayirengagize; Yarashinze n'ingingo mpanavyaha "huduudu", ntimukazirengeko; Yaranaziririje ibintu bitarekuwe gukorwa "haraamu", ntimukabivogere; Iraheza Ireka gushinga ingingo n'imwe ku bintu bimwebimwe mu ntumbero yo kubagirira impuhwe, maze Ibigira ukwo bidatewe n'ukwibagira; ntimukarondere rero kumenya ingingo zivyerekeye".
[قال النووي: حديث حسن] - [رواه الدارقطني في سننه وغيره] - [الأربعون النووية - 30]

Explanation

Umuvugishwamana (nyakugira amahoro n'impuhwe z'Imana Allah) yaravuze ko Imana Allah Yashinze amabwirizwa ategerezwa kwubahirizwa, murayubahiriza rero ata kuyirengagiza ngo muyareke canke ngo buyadebukeko, Yaranashinze ingingo ntarengwa zihana zigahasha uwurenze ku vyo Idashima ko mwokora, ntimukazirengeko mu kwishingira ingingo zanyu, Yaranaziririje ibitarekuwe gukorwa ntimukavyegere ngo mubikore, ibitari ivyo bidondaguwe rero Yararetse kugira ico Ibivuzeko mu ntumbero yo kugirira impuhwe abaja bayo, maze biguma muri kamere kavyo kwo kuba bitabujijwe, ntumugahirahire rero ngo murondere kumenya ingingo zivyerekeye.

Benefits from the Hadith

1. Iyi nyigisho y'intumwa, ni icemezo c'uko Imana Allah ari Yo Ishinga amabwirizwa, kuko burya vyose biri mu minwe yiwe Nyenukuninahazwa.
2. Iyi nyigisho y'intumwa, ihurikiyemwo amategeko y'amabwirizwa y'ibizira n'ibiziruye, hamwe rero n'ay'ibitabujijwe; kuko burya ingingo iyo ari yo yose y'ubwislamu, ishobora kuba ari iyitagira ico yavuzweko canke ikaba ari iyifise ico yavuzweko, iyi na yo irashobora kuba ari iy'igitegetswe gukorwa "waajibu" canke ikibereye gukorwa "manduubu"; canke kikaba ari iy'ikibujijwe mu kuziririzwa "haraamu" canke mu kuba ari ikitabereye "makruuhu"; canke kikaba ari ikirekuwe "mubaahu".
3. Ivyo Imana Allah Itagize ico Ibivuzeko mu kutabigira amabwirizwa "faradwi canke waajibu", mu kutabigira ivyaha vyagenewe ingingo mpanavyaha "huduudu", Itanagize ico Ibivugako mu kubibuza, biba birekuwe gukorwa "halaali".
4. Itomora ryiza ryakoreshwa n'Umuvugishwamana (nyakugira amahoro n'impuhwe z'Imana Allah), aho dusanga yarashikirije iyi nyigisho mw'idondagurwa ritomoye ry'iyi mice y'amabwirizwa.
5. Ni ngombwa kwubahiriza mu kwamizako amabwirizwa y'Imana Allah Nyenuguhabwicubahiro nta ngere.
6. Iziririzwa ryo kurenga ku ngingo mpanavyaha zashinzwe n'Imana Allah Nyenuguhabwicubahiro nta ngere.