Hadith: Biri mu biranga ubwislamu bwiza bw'umuntu, umuntu kureka kuja mu bitamuraba

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:
«مِنْ حُسْنِ إِسْلَامِ المَرْءِ تَرْكُهُ مَا لَا يَعْنِيهِ».
[قال النووي: حديث حسن] - [رواه الترمذي وغيره] - [الأربعون النووية: 12]

Mu vyakiriwe na Abu Hurayra (Imana Allah Imwishimire) yavuze ko Intumwa y'Imana (nyakugira amahoro n'impuhwe z'Imana Allah) yavuze iti:
"Biri mu biranga ubwislamu bwiza bw'umuntu, umuntu kureka kuja mu bitamuraba".
[قال النووي: حديث حسن] - [رواه الترمذي وغيره] - [الأربعون النووية - 12]

Explanation

Umuvugishwamana (nyakugira amahoro n'impuhwe z'Imana Allah) yaratomoye ko mu biranga itungana ry'ubwislamu bw'umwislamu n'ukwemera kwiwe, ari ukwigira kure ya birya vyose bitamuraba, na birya ata co bimumariye haba mu majambo canke mu bikorwa, canke ukwigira kure y'ibitamuraba mu bijanye n'idini n'ivy'isi, burya umuntu kuja mu bitamuraba, hari n'aho bimusamaza mu kutitwararika ibimuraba mu kudakora, maze bigatuma agwa mu vyo yategerezwa kwirinda; kuko mu vy'ukuri, umuntu azobazwa ku bikorwa vyiwe ku musi w'izuka.

Benefits from the Hadith

1. Abantu bagenda barutarutana mu bwislamu bwabo, n'uko hari bimwebimwe mu bikorwa vyongerereza ubwiza n'ubutore bw'ubwislamu bw'umuntu.
2. Kureka ibintu vy'imburakimazi bitanakenewe mu majambo no mu bikorwa, ni icemezo cerekana itungana ry'ubwislamu bw'umuntu.
3. Ihimirizwa ry'umuntu kwitwararika ibimuraba mu bijanye n'idini ryiwe hamwe n'ubuzima bwiwe bwo kw'isi, kuko nimba umuntu kureka kuja mu bitamuraba, biri mu vyerekana itungana ry'ubwislamu bwiwe, no kwitwararika ibimuraba rero, biri mu vyerekana itungana ryabwo.
4. Ibnu Al-Qayyimu (nyakugira impuhwe z'Imana Allah) yavuze ati: "Ni ukuri, Umuvugishwamana (nyakugira amahoro n'impuhwe z'Imana Allah) yavugiye hamwe urupfasoni rwose mw'ijambo rimwe, maze avuga ati: "Biri mu biranga ubwislamu bwiza bw'umuntu, ukureka kuja mu bitamuraba", iri jambo rikaba rihurikiyemwo umuntu kureka ibitamuraba, maze akirinda kugira ico avuze mu bitamuraba, kuraba ibitamuraba, kwumviriza ibitamuraba, gufata no gukora ku bitamuraba, kuja ahakorerwa ibitamuraba, gushikiriza iciyumviro ku bitamuraba, eka akirinda n'ibindi vyose bitamuraba mu bijanye n'imigirwa igaragara n'iyihishije. Iri jambo rero, ni ijambo rikwiye mu kwerekana urupfasoni nya rwo "wara'u"".
5. Ibnu Rajabu yavuze ati: "Iyi nyigisho y'intumwa, ni umwe mu mishinge y'urupfasoni".
6. Ihimirizwa ryo kurondera ubumenyi; kuko ari bwo bufasha umuntu mu gutandukanya ibimuraba n'ibitamuraba.
7. Umuntu kubwiriza gukora ivyiza no kubuza gukora ibibi, hamwe rero no guhanura, biri mu bintu bimuraba akwiye kwitwararika; kuko biri mu vyo abwirizwa gukora.
8. Biri mu bihurikiye muri iyi nyigisho, umuntu kwigira kure y'ibitamuraba mu vyaziririjwe n'Imana Allah Nyenintsinzi, na Nyenicubahiro, no mu vyabujijwe n'Umuvugishwamana (nyakugira amahoro n'impuhwe z'Imana Allah), ni nk'uko nyene rero no ku vyo umuntu adakeneye mu kurondera kumenya ukuri nyakwo ku bijanye n'ibinyegejwe ibiremwa no gushaka kumenya ido n'ido ku bijanye n'itunganirizwa ry'ibiremwa mu buzima bw'inyuma yo gupfa. Biri mu bitaraba umuntu, kurazwa ishinga no kubaza hamwe no gushaka kumenya inyishu y'ibibazo umuntu yiyumvira ko vyoshika muri kazoza, kandi bitarashika, canke bihakwa kudashoboka ngo bibe, canke bidashoboka kwiyumvira ukungene vyoshika ngo bibe.