ਗੱਲ ਜਾਂ ਬਾਤਾਂ: ਜੋ ਚੀਜ਼ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਵਿੱਚ ਪਾਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਚੁਣੋ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਾ ਹੋਵੇ।

عَنْ أَبِي مُـحَمَّدٍ الحَسَنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ - سِبْطِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَيْحَانَتِهِ-، قَالَ: حَفِظْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:
«دَعْ مَا يَرِيبُك إلَى مَا لَا يَرِيبُكَ».
[صحيح] - [رواه الترمذي والنسائي] - [الأربعون النووية: 11]

ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਰਸੂਲ ﷺ ਦੇ ਦੋਹਤੇ ਅਤੇ ਆਪ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਅਬੁ ਮੁਹੰਮਦ ਹਸਨ ਬਿਨ ਅਲੀ ਬਿਨ ਅਬੀ ਤਾਲਿਬ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੈਂ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਤੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਹੈ:
"ਜੋ ਚੀਜ਼ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਵਿੱਚ ਪਾਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਚੁਣੋ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਾ ਹੋਵੇ।"
[صحيح] - [رواه الترمذي والنسائي] - [الأربعون النووية - 11]

ਵਿਆਖਿਆ

ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿਣ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਸ਼ੱਕ ਹੋਵੇ ਕਿ ਉਹ ਵਰਜਿਤ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ? ਹਲਾਲ ਹਨ ਜਾਂ ਹਰਾਮ? ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਪਣਾਉਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਅਤੇ ਹਲਾਲ ਹੋਣ ਦਾ ਯਕੀਨ ਹੋਵੇ।

ਹਦੀਸ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਵਿੱਚੋਂ

1. ਹਰੇਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਲਈ ਇਹ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਯਕੀਨ 'ਤੇ ਰੱਖੇ ਅਤੇ ਸਮਝ ਤੇ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਨਾਲ ਦੀਨ 'ਤੇ ਚੱਲੇ।
2. ਸ਼ੱਕ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਣ ਤੋਂ ਮਨਾਹੀ।
3. ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਚੈਨ ਤੇ ਸਕੂਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਸ਼ੱਕ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿਓ ਅਤੇ ਅਤੇ ਉਸਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੋ।
4. ਅੱਲਾਹ ਤਆਲਾ ਆਪਣੇ ਬੰਦਿਆਂ 'ਤੇ ਮਿਹਰਬਾਨ ਤੇ ਕਿਰਪਾਲੂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਅਜਿਹੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜੋ ਮਨ ਤੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਸਕੂਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬੇਚੈਨੀ ਤੇ ਉਲਝਣ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।