عَنْ خُرَيْمِ بْنِ فَاتِكٍ رضي الله عنه قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:
«الْأَعْمَالُ سِتَّةٌ، وَالنَّاسُ أَرْبَعَةٌ، فَمُوجِبَتَانِ، وَمِثْلٌ بِمِثْلٍ، وَحَسَنَةٌ بِعَشْرِ أَمْثَالِهَا، وَحَسَنَةٌ بِسَبْعِ مِائَةٍ، فَأَمَّا الْمُوجِبَتَانِ: فَمَنْ مَاتَ لَا يُشْرِكُ بِاللهِ شَيْئًا دَخَلَ الْجَنَّةَ، وَمَنْ مَاتَ يُشْرِكُ بِاللهِ شَيْئًا دَخَلَ النَّارَ، وَأَمَّا مِثْلٌ بِمِثْلٍ: فَمَنْ هَمَّ بِحَسَنَةٍ حَتَّى يَشْعُرَهَا قَلْبُهُ، وَيَعْلَمَهَا اللهُ مِنْهُ كُتِبَتْ لَهُ حَسَنَةً، وَمَنْ عَمِلَ سَيِّئَةً، كُتِبَتْ عَلَيْهِ سَيِّئَةً، وَمَنْ عَمِلَ حَسَنَةً فَبِعَشْرِ أَمْثَالِهَا، وَمَنْ أَنْفَقَ نَفَقَةً فِي سَبِيلِ اللهِ فَحَسَنَةٌ بِسَبْعِ مِائَةٍ، وَأَمَّا النَّاسُ، فَمُوَسَّعٌ عَلَيْهِ فِي الدُّنْيَا مَقْتُورٌ عَلَيْهِ فِي الْآخِرَةِ، وَمَقْتُورٌ عَلَيْهِ فِي الدُّنْيَا مُوَسَّعٌ عَلَيْهِ فِي الْآخِرَةِ، وَمَقْتُورٌ عَلَيْهِ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ، وَمُوَسَّعٌ عَلَيْهِ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ».
المزيد
ਖੁਰੈਮ ਬਿਨ ਫਾਤਿਕ (ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ) ਤੋਂ ਰਿਵਾਇਤ ਹੈ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ:
"ਅਮਲ ਛੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੋਕ ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਛੇ ਅਮਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਅਮਲ ਵਾਜਿਬ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਅਮਲ ਬਰਾਬਰੀ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਅਮਲ ਅਜਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਬਦਲਾ ਦਸ ਗੁਣਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਮਲ ਅਜਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਬਦਲਾ ਸੱਤ ਸੌ ਗੁਣਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਤੱਕ ਦੋ ਵਾਜਿਬ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਮਲਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਤਾਂ: ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਮਰੇ ਕਿ ਉਹ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸ਼ਰੀਕ ਨਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਜੰਨਤ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਮਰੇ ਕਿ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸ਼ਰੀਕ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਜਹੰਨਮ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇਗਾ। ਜਿੱਥੇ ਤੱਕ ਬਰਾਬਰੀ ਵਾਲੇ ਅਮਲ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਤਾਂ: ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਕੋਈ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਕਰੇ, ਉਸਦਾ ਦਿਲ ਇਸ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੇ ਅਤੇ ਅੱਲਾਹ ਉਸ ਦੇ ਇਸ ਇਰਾਦੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੇਕੀ (ਸਵਾਬ) ਲਿਖ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਸਨੇ ਕੋਈ ਬੁਰਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਲਈ ਇੱਕ ਗੁਨਾਹ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਜੋ ਕੋਈ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਦਸ ਗੁਣਾ ਇਨਾਮ (ਸਵਾਬ) ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਜੋ ਕੋਈ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਖਰਚ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਸੱਤ ਸੌ ਗੁਣਾ ਇਨਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਤੱਕ ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਤਾਂ: ਕੁੱਝ ਲੋਕ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਹਨ ਲੇਕਿਨ ਆਖਰਤ ਵਿੱਚ ਦੁਖੀ ਹੋਣਗੇ, ਕੁੱਝ ਲੋਕ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਦੁਖੀ ਹਨ ਲੇਕਿਨ ਆਖਰਤ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਹੋਣਗੇ, ਕੁੱਝ ਲੋਕ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੁਖੀ ਹਨ ਤੇ ਆਖਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੁਖੀ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਲੋਕ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਹਨ ਤੇ ਆਖਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਹੋਣਗੇ।"