Hadith: ZINA KINTU COSE KIBORERA, KIBA KIZIRA

عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ أَبِي مُوسَى الأَشْعَريِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ:
أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَهُ إِلَى اليَمَنِ، فَسَأَلَهُ عَنْ أَشْرِبَةٍ تُصْنَعُ بِهَا، فَقَالَ: وَمَا هِيَ؟، قَالَ: «البِتْعُ وَالمِزْرُ»، فَقِيلَ لِأَبِي بُرْدَةَ: مَا البِتْعُ؟ قَالَ: نَبِيذُ العَسَلِ، وَالمِزْرُ: نَبِيذُ الشَّعِيرِ، فَقَالَ: «كُلُّ مُسْكِرٍ حَرَامٌ» خرجه البخاري. وَخَرَّجَهُ مُسْلِمٌ وَلَفْظُهُ: قَالَ: بَعَثَنِي رَسُولُ اَلله أَنَا وَمُعَاذٌ إِلَى اَليَمَنِ، فَقُلْتُ: يَا رَسُولُ اَللَّهِ! إِنَّ شَرَابًا يُصْنَعُ بِأَرْضِنَا يُقَال لَهُ: المِزَرُ مِنَ الشَّعِيرِ، وَشَرَابٌ يُقَالُ لَهُ: البِتْعُ مِنَ العَسَلِ، فَقَالَ: «كُلُّ مُسْكِرٍ حَرَامٌ». وَفِي رِوَايَةٍ لِمُسْلِمٍ: «فَقَالَ: كُلُّ مَا أَسْكَرَ عَنِ الصَّلَاةِ فَهُوَ حَرَامٌ». وَفِي رِوَايَةٍ لَهُ: «وَكَانَ رَسُولُ الله قَدْ أُعْطِيَ جَوَامِعَ الكَلِمِ بِخَوَاتِمِهِ، فَقَالَ: أَنْهَى عَنْ كُلِّ مُسْكِرٍ أَسْكَرَ عَنْ الصَّلَاةِ».
[صحيح] - [رواه البخاري ومسلم] - [الأربعون النووية: 46]

Mu vyakiriwe na Abu Burda kuri Se wiwe Abu Musa Al-Ash'ariy (Imana Allah Imwishimire) yavuze ko
mu vy'ukuri Umuvugishwamana (nyakugira amahoro n'impuhwe z'Imana Allah) yigeze kumurungika mu Gihugu ca Yemeni, agarutse amubaza ku vyerekeye ibinyobwa bihingurirwayo, maze avuga ati: "Ni ibihe binyobwa bihingurirwayo?", Abu Burda na we aca yishura ko ivyo binyobwa ari ivyitwa "Al-Bit'u" na "Al-Mizru", aca arabazwa ati: "Al-Bit'u", ihinguwe mu biki?"", aca arishura ati: "Ni inzoga ihinguwe mu buki"; nayo "Al-Mizru", ni inzoga ihinguwe mu ngano. Umuvugishwamana aca avuga ati: "Ikintu cose kiborera, kiba kizira". Mu vyashikirijwe na Muslimu, hakoreshejwe aya majambo ko: Abu Burda yavuze ati: "Intumwa y'Imana (nyakugira amahoro n'impuhwe z'Imana Allah) yarigeze kundungika jewe hamwe na Mu'aadhi mu Gihugu ca Yemeni, tugarutse nca mvuga nti: "Ewe Ntumwa y'Imana! Mu vy'ukuri, mu Gihugu cacu twahoramwo hari ikinyobwa citwa "Al-Mizru" gihingurwa mu ngano, n'ikindi citwa "Al-Bit'u" gihingurwa mu buki". Intumwa ica imwishura iti: "Zina kintu cose kiborera, kiba kizira". Mu bundi bwakirizi bwashikirijwe na Muslimu nyene, havugwa ko Umuvugishwamana (nyakugira amahoro n'impuhwe z'Imana Allah) yavuze ati: "Zina kintu cose kiborera kigatuma umuntu atibuka isengesho ico ari co, kiba kizira". Hari n'ubundi bwakirizi bwashikirijwe kandi na Muslimu hongeweko ko "Intumwa y'Imana (nyakugira amahoro n'impuhwe z'Imana Allah) yari yarahawe ububasha bwo gukoresha amajambo make ahurikiyemwo insiguro nyinshi, asozerwa n'ingingo, maze aca avuga ati: "Yarabujije zina kintu cose kiborera kigatuma umuntu atibuka isengesho ico ari co"".
[صحيح] - [رواه البخاري ومسلم] - [الأربعون النووية - 46]

Explanation

Abu Musa Al-Ash'ariy (Imana Allah Imwishimire) aratwiganira ko Umuvugishwamana (nyakugira amahoro n'impuhwe z'Imana Allah) yamurungitse mu Gihugu ca Yemeni, amaze kugaruka aca amubaza ku vyerekeye ibinyobwa bihingurirwayo ko vyoba bizira, Umuvugishwamana (nyakugira amahoro n'impuhwe z'Imana Allah) aca abanza kubaza neza ivyerekeye nya binyobwa. Abu Musa (Imana Allah Imwishimire) aca adoma urutoke kuri nya binyobwa ko ari: ivyitwa "Al-Bit'u" ihingurwa mu buki na "Al-Mizru" ihingurwa mu ngano. Umuvugishwamana (nyakugira amahoro n'impuhwe z'Imana Allah) aca aba asanzwe yarahawe ububasha bwo gukoresha amajambo make ahurikiyemwo insiguro nyinshi, aca avuga ati: "Zina kintu cose kiborera, kiba kizira".

Benefits from the Hadith

1. Al-Nabiidhu: ni amazi yashizwemwo itende canke ubuki canke ingano, n'ibindi nk'ivyo; kugira nya mazi agire akanovera gasosera, aho ashobora guhinduka umubira mu gihe amazemwo imisi agaca acika inzoga.
2. Iyi nyigisho y'intumwa, ni umushinge ngenderwako wisungwa mu kuziririza amoko ya birya vyose biborera; nk'inzoga, urumogi, n'ibindi bitari ivyo mu biyovyabwenge.
3. Akamaro ko kubaza ku vyo umwislamu akeneye kumenya.
4. Mu ntango inzoga igitangura kuziririzwa, yaziririjwe mu gihe hageze umwanya wo gusenga, bitewe n'uko bamwe mu ngendanyi z'abimukira "Muhajiriina" vyashitse bagasoma nabi Qor'ani mw'isengesho; haca hamanuka Aayah, aho Imana Allah Nyenuguhabwicubahiro nta ngere Ivuga Iti: ﴾Emwe bemeye Imana Allah n’Intumwa yayo bakubahiriza n’amabwirizwa yayo! Ntimukegere isengesho ngo musenge mu gihe muborewe, gushika mushobore gutandukanya icatsi n’ururo mutahure n’ivyo muvuga...﴿ (An-Nisaa-i: 43). Ico gihe rero umurarikirasengesho w'Intumwa y'Imana (nyakugira amahoro n'impuhwe z'Imana Allah) yararikira abantu kuja gusenga avuga ati: "Ntihagire uwuza gusenga aborewe!". Mu nyuma rero, ni ho Imana Allah Yaziririza burundu inzoga, aho Yavuze Iti: ﴾Emwe bemeye Imana Allah n’Intumwa yayo bakubahiriza n’amabwirizwa yayo! Ni ukuri, inzoga , urusimbi , ibigirwamana no gusokora imyampi mu ndaha mu ntumbero yo kumenya ico mwokora canke ico mworeka muri kazoza, ivyo vyose ni ibicumuro bituruka ku nyoshambi za shetani, nimuvyirinde rero kugira muronke intsinzi ihambaye y’Ubwami bw’ijuru. Ni ukuri, shetani ishaka gutera urwanko n’inzigo hagati yanyu ibicishije mu kunywa inzoga no gukina urusimbi, gutyo ibabuze kuninahaza no gutazira Imana Allah, inababuze no gutsimbataza amasengesho, nimuvavanure na vyo rero﴿ (Al-Maa-ida: 90-91).
5. Imana Allah Nyenuguhabwicubahiro nta ngere Yaziririje inzoga kuko ikubiyemwo ibikwegera umuntu mu bibi n'ubwononyi bwinshi.
6. Igihambaye cisungwa mw'iziririzwa ry'ikinyobwa (ico ari co cose), ni ukuba kiborera. Iyo rero ikinyobwa kiborera, kiba kizira kwihereza; iyo naho kitaborera, kiba kirekuwe kwihereza.