1. Ana səhifə
  2. Kateqoriyalar
  3. Fiqh və onun üsulu

Hədis Allah Rəsulu (Allahın salavatı və salamı onun üzərinə olsun) bizə xütbətul-hacəni

عن عبد الله بن مسعود رضي الله عنه قال:
عَلَّمَنَا رَسُوْلُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُطْبَةَ الحَاجَةِ: إِنَّ الحَمْدَ للهِ، نَسْتَعِيْنُهُ وَنَسْتَغْفِرُهُ، وَنَعُوْذُ بِهِ مِنْ شُرُوْرِ أَنْفُسِنَا، مَنْ يَهْدِ اللهُ فَلَا مُضِلَّ لَهُ، وَمَنْ يُضْلِلْ فَلَا هَادِيَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا الله، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُوْلُهُ، {يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ وَخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالًا كَثِيرًا وَنِسَاءً وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي تَسَاءَلُونَ بِهِ والأرحام إن الله كان عليكم رقيبا} [النساء: 1]، {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ} [آل عمران: 102]، {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَقُولُوا قَوْلًا سَدِيدًا (70) يُصْلِحْ لَكُمْ أَعْمَالَكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَقَدْ فَازَ فَوْزًا عَظِيمًا} [الأحزاب:70 - 71].

Abdullah bin Məsuddan (Allah ondan razı olsun) belə dediyi rəvayət edilir:
Allah Rəsulu (Allahın salavatı və salamı onun üzərinə olsun) bizə xütbətul-hacəni öyrətdi: Həqiqətən, həmd Allaha məxsusdur, Ondan kömək diləyir, Ondan bağışlanma diləyir və nəfsimizin şərlərindən Ona sığınırıq. Allah kimi doğru yola yönəltsə, onu heç kim azdıra bilməz, kimi azdırsa, heç kim onu doğru yola yönəldə bilməz. Şəhadət edirəm ki, Allahdan başqa ibadətə layiq ilah yoxdur və şəhadət edirəm ki, Muhəmməd Onun qulu və rəsuludur, {Ey insanlar! Sizi tək bir candan xəlq edən, onun özündən zövcəsini yaradan və onlardan da bir çox kişi və qadın (törədib yer üzünə) yayan Rəbbinizdən qorxun! Adı ilə bir-birinizdən (cürbəcür şeylər) istədiyiniz Allahdan və qohumluq əlaqələrini kəsməkdən çəkinin! Həqiqətən, Allah sizə nəzarət edir.} [ən-Nisa: 1], {Ey iman gətirənlər! Allahdan Ona layiq olan tərzdə qorxun və ancaq müsəlman olduğunuz halda ölün!} [Ali-İmran: 102], {Ey iman gətirənlər, Allahdan qorxun və doğru söz söyləyin ki, Allah sizin əməllərinizi islah etsin və günahlarınızı bağışlasın. Kim Allaha və Onun Peyğəmbərinə itaət edərsə, böyük bir uğura nail olar.(Əl-Əhzab 70, 71)

Səhih رواه أبو داود والترمذي والنسائي وابن ماجه وأحمد Sünən Əbi Davud - 2118

Şərh (izah)

İbnu Məsud (Allah ondan razı olsun) xəbər verir ki, Peyğəmbər (Allahın salavatı və salamı onun üzərinə olsun) nikah, cümə xütbələri və digər xütbələrdə və müəyyən ethiyaclarla əlaqəli mövzularda məclisin açılışı zamanı deyilən xutbətul hacəni onlara öyrətdi. Bu xütbə Allahın hər növ həmdə layiq olduğunu, yalnız Ondan yardım diləməyin vacib olduğunu və Onun heç bir şəriki olmadığını, insanın günahlarını başqalarından gizlətdiyini, günahları əfv etdiyini, nəfsin şərlərindən və digər bütün şərlərdən Ona sığınmağın vacibliyini açıqlayan böyük mənaları özündə əks etdirir.
Sonra Peyğəmbər (Allahın salavatı və salamı onun üzərinə olsun) xəbər verir ki, hidayət Allahın əlindədir, Allah kimi doğru yola yönəldərsə, onu kimsə azdırmaz, azdırdığı kəsi isə doğru yola yönəldən olmaz.
Sonra, Allahdan başqa ibadətə layiq məbud olmadığını bildirən tövhidin şəhadətini və Muhəmmədin Allahın qulu və rəsulu olduğunu bildirən risalənin şəhadətini söyləyir.
Nəhayət bu xütbəni əmrləri yerinə yetirmək və qadağanlardan çəkinməklə, uca və cəlal sahibi olan Allahın razılğını umaraq təqvaya sahib olmaq, bunun mükafatı isə əməllərin, sözlərin saflaşması, günahların silinməsi və bağışlanması, gözəl dünya həyatı, Qiyamət günü cənnət müjdəsi kimi mövzuları özündə ehtiva edən üç ayə ilə xətm edir.

Hədisin faydalarından

  1. Nikah, cümə və digər xütbələrin bu xutbə ilə açılmasının müstəhəbliyi.
  2. Xütbə Allaha həmd, iki şəhadət kəlimələrini və bəzi Quran ayələrini ehtiva etməlidir.
  3. Peyğəmbərin (Allahın salavatı və salamı onun üzərinə olsun) dinlərində ehtiyacı olduqları məsələləri sahəbələrinə öyrətməsi.

Tərcümələrə baxmaq

63 Dil
EN English الإنجليزية
UR اردو الأوردية
ES Español الإسبانية
ID Indonesia الإندونيسية
UG ئۇيغۇرچە الأيغورية
BN বাংলা البنغالية
FR Français الفرنسية
TR Türkçe التركية
RU Русский الروسية
BS Bosanski البوسنية
SI සිංහල السنهالية
HI हिन्दी الهندية
ZH 中文 الصينية
FA فارسی الفارسية
VI Tiếng Việt الفيتنامية
TL Tagalog تجالوج
KU Kurdî الكردية
HA Hausa الهوسا
PT Português البرتغالية
ML മലയാളം المليالم
TE తెలుగు التلغو
SW Kiswahili السواحيلية
TA தமிழ் التاميلية
MY မြန်မာ البورمية
TH ไทย التايلندية
DE Deutsch الألمانية
JA 日本語 اليابانية
PS پښتو بشتو
AS অসমীয়া الأسامية
SQ Shqip الألبانية
SV Svenska السويدية
AM አማርኛ الأمهرية
NL Nederlands الهولندية
GU ગુજરાતી الغوجاراتية
KY Кыргызча القيرقيزية
NE नेपाली النيبالية
YO Yorùbá اليوروبا
LT Lietuvių الليتوانية
PRS دری الدرية
SR Српски الصربية
SO Soomaali الصومالية
TG тоҷикӣ الطاجيكية
RW Kinyarwanda الكينياروندا
RO Română الرومانية
HU Magyar المجرية
CS Čeština التشيكية
MOS Moore الموري
MG Malagasy المالاجاشية
FF Fulfulde الفولانية
IT Italiano الإيطالية
OM Oromoo الأورومو
KN ಕನ್ನಡ الكانادا
WO Wolof الولوف
BG Български البلغارية
UZ O‘zbek الأوزبكية
UK Українська الأوكرانية
KA ქართული الجورجية
MK Македонски المقدونية
KM ភាសាខ្មែរ الخميرية
BM Bambara البامبارية
PA ਪੰਜਾਬੀ البنجابية
MR मराठी الماراثية
KMR Kurmancî الكرمنجية