ਗੱਲ ਜਾਂ ਬਾਤਾਂ: ਮੈਂ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਤੋਂ ਦਸ ਰਕਆਤਾਂ ਯਾਦ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ

عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ:
حَفِظْتُ مِنَ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَشْرَ رَكَعَاتٍ: رَكْعَتَيْنِ قَبْلَ الظُّهْرِ، وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَهَا، وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَ المَغْرِبِ فِي بَيْتِهِ، وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَ العِشَاءِ فِي بَيْتِهِ، وَرَكْعَتَيْنِ قَبْلَ صَلاَةِ الصُّبْحِ، وَكَانَتْ سَاعَةً لاَ يُدْخَلُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهَا، حَدَّثَتْنِي حَفْصَةُ أَنَّهُ كَانَ إِذَا أَذَّنَ المُؤَذِّنُ وَطَلَعَ الفَجْرُ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ، وَفِي لَفْظٍ: أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي بَعْدَ الْجُمُعَةِ رَكْعَتَيْنِ.
[صحيح] - [متفق عليه بجميع رواياته] - [صحيح البخاري: 1180]

ਅਬਦੁੱਲਾਹ ਇਬਨ ਉਮਰ (ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁਮਾ) ਤੋਂ ਰਿਵਾਇਤ ਹੈ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ:
ਮੈਂ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਤੋਂ ਦਸ ਰਕਆਤਾਂ ਯਾਦ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਦੋ ਰਕਆਤਾਂ ਜ਼ੁਹਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਦੋ ਰਕਆਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੋ ਰਕਆਤਾਂ ਮਗਰਿਬ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਦੋ ਰਕਆਤਾਂ ਇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਦੋ ਰਕਆਤਾਂ ਸਵੇਰ (ਫਜਰ) ਦੀ ਨਮਾਜ਼ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਜਿਹਾ ਸਮਾਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਨਬੀ ﷺ ਕੋਲ ਕੋਈ ਜਾਂਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਹਫ਼ਸਾ (ਰ.) ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਮੁਅੱਜ਼ਿਨ ਅਜ਼ਾਨ ਦਿੰਦਾ ਅਤੇ ਫਜਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ, ਤਾਂ ਆਪ ﷺ ਦੋ ਰਕਆਤਾਂ ਪੜ੍ਹਦੇ। ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਰਿਵਾਇਤ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਹਨ: ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਜੁਮੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋ ਰਕਆਤਾਂ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਨ।
[صحيح] - [متفق عليه بجميع رواياته] - [صحيح البخاري - 1180]

ਵਿਆਖਿਆ

ਅਬਦੁੱਲਾਹ ਬਿਨ ਉਮਰ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁਮਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਤੋਂ ਜੋ ਨਫਲ ਨਮਾਜ਼ਾਂ ਸਿੱਖੀਆਂ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦਸ ਰਕਆਤ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਨਨ ਰਵਾਤਿਬ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਰਕਆਤਾਂ ਜ਼ੁਹਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਦੋ ਰਕਆਤਾਂ ਜ਼ੁਹਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ। ਦੋ ਰਕਆਤਾਂ ਮਗ਼ਰਿਬ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘਰ ਵਿੱਚ। ਦੋ ਰਕਆਤਾਂ ਇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘਰ ਵਿੱਚ। ਦੋ ਰਕਆਤਾਂ ਫਜਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁੱਲ ਦਸ ਰਕਆਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਹੀ ਗੱਲ ਜੁਮੇ ਦੀ ਨਮਾਜ਼ ਦੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪ ﷺ ਦੋ ਰਕਆਤਾਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਹਦੀਸ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਵਿੱਚੋਂ

1. ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਵਾਤਿਬ ਸੁੰਨਤਾਂ (ਨਫ਼ਲਾਂ) ਦਾ ਮੁਸਤਹੱਬ (ਪਸੰਦੀਦਾ) ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਕਰਨਾ।
2. ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੰਨਤ ਨਮਾਜ਼ਾਂ ਪੜ੍ਹਨਾ ਸ਼ਰੀਅਤ ਅਨੁਸਾਰ ਮਸ਼ਰੂਅ (ਜਾਇਜ਼) ਹੈ।