ਗੱਲ ਜਾਂ ਬਾਤਾਂ: "ਇਹ ਕਿਹੜਾ ਲੋਕ ਹੈ ਜੋ ਅਜਿਹੇ-ਅਜਿਹੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ? ਪਰ ਮੈਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਰੋਜ਼ਾ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਇਫ਼ਤਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਸ ਨੇ ਮੇਰੀ ਸੁੰਨਤ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਵਿਚੋਂ ਨਹੀਂ ਹੈ।

عَنْ أَنَسٍ رضي الله عنه:
أَنَّ نَفَرًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَأَلُوا أَزْوَاجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ عَمَلِهِ فِي السِّرِّ؟ فَقَالَ بَعْضُهُمْ: لَا أَتَزَوَّجُ النِّسَاءَ، وَقَالَ بَعْضُهُمْ: لَا آكُلُ اللَّحْمَ، وَقَالَ بَعْضُهُمْ: لَا أَنَامُ عَلَى فِرَاشٍ، فَحَمِدَ اللهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ، فَقَالَ: «مَا بَالُ أَقْوَامٍ قَالُوا كَذَا وَكَذَا؟ لَكِنِّي أُصَلِّي وَأَنَامُ، وَأَصُومُ وَأُفْطِرُ، وَأَتَزَوَّجُ النِّسَاءَ، فَمَنْ رَغِبَ عَنْ سُنَّتِي فَلَيْسَ مِنِّي».
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح مسلم: 1401]

ਇਸ ਅਨੁਵਾਦ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਮੀਖਿਆ ਅਤੇ ਪੜਤਾਲ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ.

"ਹਦਿਸ਼ ਅੰਸ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅੰਹੁ ਤੋਂ ਰਿਵਾਇਤ ਹੈ:"
ਨਬੀ ﷺ ਦੇ ਕੁਝ ਸਹਾਬਿਆਂ ਨੇ ਨਬੀ ﷺ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਗੁਪਤ ਬਾਤਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਉਹ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਅਮਲ ਕਰਦੇ ਸਨ? ਕੁਝ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਕੁਝ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਮਾਸ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ, ਕੁਝ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਬਿਸਤਰੇ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਸੁੰਦਾ। ਫਿਰ ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਅਲ੍ਹਾਦਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ:« "ਇਹ ਕਿਹੜਾ ਲੋਕ ਹੈ ਜੋ ਅਜਿਹੇ-ਅਜਿਹੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ? ਪਰ ਮੈਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਰੋਜ਼ਾ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਇਫ਼ਤਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਸ ਨੇ ਮੇਰੀ ਸੁੰਨਤ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਵਿਚੋਂ ਨਹੀਂ ਹੈ।"
[صحيح] - [متفق عليه] - [صحيح مسلم - 1401]

ਵਿਆਖਿਆ

**ਨਬੀ ﷺ ਦੇ ਕੁਝ ਸਹਾਬਾ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅੰਨਹੁ ਨਬੀ ﷺ ਦੀਆਂ ਜਨਾਨੀਆਂ ਦੇ ਘਰਾਂ 'ਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਨਬੀ ﷺ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਗੁਪਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਹੜੀ ਇਬਾਦਤ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਜਵਾਬ ਮਿਲਿਆ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਵਧਾ-ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ:** **ਅਸੀਂ ਨਬੀ ﷺ ਤੋਂ ਕਿੱਥੇ ਹਾਂ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁਰਾਣੇ ਤੇ ਨਵੇਂ ਗੁਨਾਹ ਮਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਇਸਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜੋ ਲੋਕ ਇਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਫ਼ੀ ਹੋ ਚੁਕੀ ਹੈ, ਉਹਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਇਬਾਦਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਮਾਫ਼ੀ ਹਾਸਲ ਹੋ ਸਕੇ।** **ਫਿਰ ਕੁਝ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।** **ਅਤੇ ਕੁਝ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਮਾਸ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ।** **ਅਤੇ ਕੁਝ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਬਿਸਤਰੇ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਸੁੰਦਾ।** **ਜਦੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਨਬੀ ﷺ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ ਤਾਂ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਹੋਏ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁਤਬਾ ਦਿੱਤਾ, ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ:** **ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਕਰਕੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਲੋਕ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ! ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਕਸਮ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅੱਲਾਹ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੱਕਵਾਹਾਰ ਹਾਂ। ਪਰ ਮੈਂ ਸੁੱਤਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਕਿ ਨਮਾਜ਼ ਦੇ ਲਈ ਤਾਕਤ ਮਿਲੇ, ਮੈਂ ਇਫ਼ਤਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਕਿ ਰੋਜ਼ੇ ਰੱਖਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਬਣੀ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਵਿਆਹ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜੋ ਕੋਈ ਮੇਰੀ ਸੁੰਨਤ ਤੋਂ ਮੁੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਤਰੀਕੇ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਤਰੀਕਾ ਅਪਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਵਿਚੋਂ ਨਹੀਂ ਹੈ।**

ਹਦੀਸ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਵਿੱਚੋਂ

1. **ਸਹਾਬਿਆਂ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅੰਨਹੁ ਦਾ ਭਲਾਈ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨਬੀ ﷺ ਦੀ ਤਬਲੀਗ ਅਤੇ ਤਾਲੀਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਖ਼ਾਹਿਸ਼।**
2. **ਇਸ ਸ਼ਰੀਅਤ ਦੀ ਨਰਮਾਈ ਅਤੇ ਆਸਾਨੀ, ਜੋ ਇਸਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਦੇ ਅਮਲ ਅਤੇ ਹਦਾਇਤ ਤੋਂ ਲਈ ਗਈ ਹੈ।**
3. **ਇਸ ਸ਼ਰੀਅਤ ਦੀ ਨਰਮਾਈ ਅਤੇ ਆਸਾਨੀ, ਜੋ ਇਸਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਦੇ ਅਮਲ ਅਤੇ ਹਦਾਇਤ ਤੋਂ ਲਈ ਗਈ ਹੈ।**
4. **ਇਬਾਦਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਤੇ ਐਸਾ ਜ਼ੋਰ ਨਾ ਲਗਾਉਣਾ ਜੋ ਸਹਿਣਯੋਗ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਨਵੀਂ ਧਰਮਪ੍ਰਤਿਪਾਦਕਾਂ ਦੀ ਖ਼ਾਸੀਅਤ ਹੈ।**
5. **ਇਬਨ ਹਜ਼ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਬਾਦਤ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਖ਼ਤੀ ਕਰਨ ਨਾਲ ਅਸਲ ਇਬਾਦਤ ਤੋਂ ਬੋਰियत ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਫਰਾਇਜ਼ਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਰਹਿਣਾ ਅਤੇ ਨਫਲ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਆਲਸ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਮਿਆਰ ਵਿਚ ਰਹਿਣਾ ਹੈ।**
6. **ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਹਾਲਤਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਮਲਾਂ ਦੀ ਪੀਰਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ, ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਮਰਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੈਣੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਔਰਤਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਜਾਇਜ਼ ਹੈ।**
7. **ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਸੀਹਤ ਕਰਨੀ, ਇਲਮ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਬਿਆਨ ਕਰਨੀ, ਮੁਕੱਫ਼ਲ ਲੋਗਾਂ ਲਈ ਅਹਕਾਮ ਵਾਜਹ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਇਜਤਿਹਾਦ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭਾ ਦੂਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।**
8. **ਇਬਾਦਤ ਵਿੱਚ ਨਰਮੀ ਅਤੇ ਮਿਥਾਸ ਇਖਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਫਰਾਇਜ਼ ਅਤੇ ਨਫਲ ਇਬਾਦਤਾਂ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਭੀ ਪਾਬੰਦੀ ਕਰ ਸਕੇ।**
9. **ਇਸ ਹਦੀਸ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਦੀ ਫ਼ਜ਼ੀਲਤ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਤਰਗੀਬ ਵਾਜ਼ੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।**