1. عمومی
  2. دسته بندی ها
  3. فقه و اصول آن

حديث قلم [ثبت و ضبط اعمال انسان توسط ملائکه] از سه نفر برداشته شده است: از کسی که خواب است تا بیدار شود، و از کودک تا اینکه به بلوغ برسد، و از دیوانه تا اینکه عاقل گردد

عن علي رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال:
«رُفِعَ الْقَلَمُ عن ثلاثة: عن النائم حتى يَسْتَيْقِظَ، وعن الصبي حتى يَحْتَلِمَ، وعن المجنون حتى يَعْقِلَ».

از علی رضی الله عنه روایت است که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند:
«قلم [ثبت و ضبط اعمال انسان توسط ملائکه] از سه نفر برداشته شده است: از کسی که خواب است تا بیدار شود، و از کودک تا اینکه به بلوغ برسد، و از دیوانه تا اینکه عاقل گردد».

صحیح ابو داود و ترمذی ونسایی در الکبری و ابن ماجه و احمد روایت کرده سنن ابو داود - 4403

توضیح

پیامبر صلی الله علیه وسلم خبر می دهند که مکلفیت لازمۀ فرزندان آدم است مگر این سه گروه:
طفل خورد سال تا این که بزرگ و بالغ شود.
و از مجنونی که عقلش را از دست داده تا این که عقلش بازگردد.
و از خوابیده تا این که بیدار شود.
پس مکلفیت از آنان مرفوع گردیده است، چون اگر عمل گناه را انجام دهند بر آنان نوشته نمی شود، اما برای کودکی که کار نیک را انجام می دهد نوشته می شود بغیر از مجنون و خوابیده؛ چون آنان در موقعیتی هستند که به علت زوال شعور، عبادت آنان پذیرفته نمی شود.

از فوائد حدیث

  1. از دست دادن ظرفیت (اهلیت) انسان یا به سبب خواب است که او را از بیدار شدن برای انجام وظایف خود باز می دارد، و یا به علت سن و سال کم و کودکی که باعث از دست دادن ظرفیت (اهلیت) می شود، یا به دلیل جنون که عملکرد ذهنی او را مختل نموده، و یا چیزی که به او ملحق می شود، مانند مستی (نشه)، پس هر که فاقد تمییز و تصور درست باشد، این سه اسباب اهلیت از او منتفی می شود؛ پس الله تبارک و تعالی با عدل، بردباری، سخاوت و کرم خود او را از هرگونه تجاوز و کوتاهی که در حق الله متعال است محاسبه نمی کند.
  2. ننوشتن گناهان برای آنان، منافاتی با تأیید برخی از احکام دنیوی بر آنان ندارد؛ مانند دیوانه اگر قتل نماید، قصاص و کفاره بالای او نمی باشد، اما سرپرست او باید دیت پرداخت کند.
  3. بلوغ سه علامت دارد: بیرون آمدن منی، توسط احتلام و یا غیر آن، روییدن موی شرمگاه، و یا با تمام شدن پانزده سالگی، و برای زن مورد چهارم افزوده می شود: که همانا حیض است.
  4. السبکی گفت: صبی پسر خردسال است، و دیگران گفته اند: کودک در شکم مادرش را جنین می نامند، و هرگاه به دنیا بیاید صبی - پسر خردسال- می باشد، و هر گاه از شیر گرفته - جدا- شود تا هفت سالگی غلام یا کودک نامیده می شود، بعد از آن یافع - جوان- نامیده می شود تا سن پانزده سالگی، و در این مرحلۀ اخیر تسمیۀ خردسال از او قطع می شود، این سخن سیوطی است.

مشاهده ترجمه ها

51 زبان
EN English الإنجليزية
UR اردو الأوردية
ID Indonesia الإندونيسية
BN বাংলা البنغالية
TR Türkçe التركية
RU Русский الروسية
BS Bosanski البوسنية
SI සිංහල السنهالية
HI हिन्दी الهندية
ZH 中文 الصينية
FA فارسی الفارسية
VI Tiếng Việt الفيتنامية
TL Tagalog تجالوج
KU Kurdî الكردية
HA Hausa الهوسا
PT Português البرتغالية
ML മലയാളം المليالم
TE తెలుగు التلغو
SW Kiswahili السواحيلية
TA தமிழ் التاميلية
MY မြန်မာ البورمية
TH ไทย التايلندية
DE Deutsch الألمانية
PS پښتو بشتو
AS অসমীয়া الأسامية
SQ Shqip الألبانية
SV Svenska السويدية
AM አማርኛ الأمهرية
NL Nederlands الهولندية
GU ગુજરાતી الغوجاراتية
KY Кыргызча القيرقيزية
NE नेपाली النيبالية
LT Lietuvių الليتوانية
SR Српски الصربية
TG тоҷикӣ الطاجيكية
RW Kinyarwanda الكينياروندا
RO Română الرومانية
HU Magyar المجرية
CS Čeština التشيكية
MOS Moore الموري
MG Malagasy المالاجاشية
OM Oromoo الأورومو
KN ಕನ್ನಡ الكانادا
WO Wolof الولوف
AZ Azərbaycan الأذربيجانية
UK Українська الأوكرانية
KA ქართული الجورجية
MK Македонски المقدونية
KM ភាសាខ្មែរ الخميرية
PA ਪੰਜਾਬੀ البنجابية
MR मराठी الماراثية