Hadithi: “Lapsi (për shkrimin e mëkateve) është pezulluar për tre persona: për atë që është në gjumë, derisa të zgjohet; për fëmijën, derisa të hyjë në moshën e pubertetit dhe për të çmendurin, derisa t'i kthehet mendja.”

عن علي رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال:
«رُفِعَ الْقَلَمُ عن ثلاثة: عن النائم حتى يَسْتَيْقِظَ، وعن الصبي حتى يَحْتَلِمَ، وعن المجنون حتى يَعْقِلَ».
[صحيح] - [رواه أبو داود والترمذي والنسائي في الكبرى وابن ماجه وأحمد] - [سنن أبي داود: 4403]

Aliu (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se Profeti ﷺ ka thënë:
“Lapsi (për shkrimin e mëkateve) është pezulluar për tre persona: për atë që është në gjumë, derisa të zgjohet; për fëmijën, derisa të hyjë në moshën e pubertetit dhe për të çmendurin, derisa t'i kthehet mendja.”
[Ky hadith është sahih] - [رواه أبو داود والترمذي والنسائي في الكبرى وابن ماجه وأحمد] - [Suneni i Ebu Davudit - 4403]

Shpjegimi

Profeti ﷺ në këtë hadith na tregon se njerëzit janë të ngarkuar me obligme fetare, përpos tre prej tyre:
1. Fëmija i vogël, derisa të rritet dhe ta arrijë moshën e pubertetit.
2. I çmenduri, të cilit i ka ikur mendja, derisa t'i kthehet ajo.
3. Ai që është në gjumë, derisa të zgjohet.
Përgjegjësia për të kryer obligime fetare është hequr prej tyre dhe mëkatet që i bëjnë nuk u shkruhen, por veprat e mira u shkruhen fëmijëve të vegjël, ndryshe nga të çmendurit dhe ata që janë në gjumë, sepse këta të fundit janë në kategorinë e atyre që nuk janë të aftë për të kryer adhurime të vlefshme për shkak të mungesës së vetëdijes.

Mësime nga hadithi

1. Humbja e përgjegjësisë ligjore te njeriu ndodh ose për shkak të gjumit, i cili e privon nga zgjimi për t'i kryer obligimet; ose për shkak të moshës së re dhe fëmijërisë, që e bën të paaftë për përgjegjësi; ose për shkak të çmendurisë, e cila shkakton çrregullime në funksionet mendore ose gjendjeve të ngjashme, siç është dehja. Andaj, kushdo që humb aftësinë për të dalluar dhe për të pasur perceptim të saktë, rrjedhimisht për shkak të ndonjërit prej këtyre tri shkaqeve e humb aftësinë për të qenë përgjegjës për veprimet e tij, atëherë Allahu me drejtësinë, butësinë dhe bujarinë e Tij, ia heq përgjegjësinë - qortimin për çfarëdo lloj gabimi ose mangësie që mund të bëjë në raport me të drejtat e Allahut të Lartësuar.
2. Mosshkrimi i mëkateve për ta nuk bie ndesh me vlefshmërinë e disa gjykimeve të kësaj bote për ta. Për shembull, nëse një i çmendur vret dikë, për të nuk ka ndëshkim me hakmarrje e as shlyerje (ar. kefarah), por përgjegjësia për gjakun (dëmshpërblimin) bie mbi familjen e tij të afërt.
3. Shenjat e moshës së pubertetit janë tri: dalja e spermës, qoftë përmes ëndrrave, qoftë në forma të tjera; rritja e qimeve në vendet e turpshme dhe mbushja e moshës pesëmbëdhjetëvjeçare. Për femrën shtohet edhe një shenjë e katërt: menstruacionet.
4. Subkiu ka thënë: "Sabija (fëmija i vogël) është vetë gulami (fëmija i vogël)." Ndërkaq, të tjerët kanë thënë: "Fëmija kur është në barkun e nënës quhet xhenin (embrion) e, pasi lind, quhet sabij (foshnjë). Pasi të jetë larguar nga gjiri, quhet gulam deri në moshën shtatëvjeçare. Pastaj quhet jafi' (i ri) deri në moshën dhjetëvjeçare. Pastaj hazur deri në moshën pesëmbëdhjetëvjeçare." Megjithatë, gjykimi përfundimtar është se në të gjitha këto faza ai quhet sabij (fëmijë), siç e ka theksuar Sujutiu.