آیا شما را از بزرگ‌ترین [گناهان] کبیره آگاه نکنم؟ از هفت [گناه] هلاک کننده دوری کنید از گمان برحذر باشید، زیرا گمان دروغ‌ترین سخن است سخن‌چين وارد بهشت نمى‌شود منفورترین اشخاص نزد الله متعال، كينه‌توزترين خصومت‌گران (شخص ستيزه‌جو و لجوج) است الله به ظالم مهلت می‌دهد تا آنکه وقتی او را گرفت دیگر رهایش نکند رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ از «قزع» نهی کردند نزد عمر بودیم که فرمود: «ما از تکلف نهی شده‌ایم این دو عذاب داده می‌شوند، آن هم به خاطر گناهانی كه [در نظر شما] بزرگ نیستند؛ یکی از آن دو از ادرار خود پرهیز نمی‌کرد و دیگری سخن‌چینی می‌کرد من سخنی را می‌دانم که اگر آن را بگوید، این حالتش برطرف می‌شود؛ اگر بگوید: أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ، این حالتش برطرف می‌شود ظلم و ستم، تاريکی های فراوانی را در روز قيامت به دنبال خواهد داشت. دشنام دادن مسلمان فسق و جنگیدن با او کفر است «يکی از گناهان کبيره اين است که شخصی به پدر و مادرش دشنام دهد». گفته شد: ای رسول خدا، آیا کسی به پدر و مادرش دشنام می دهد؟ فرمود: «بله؛ به پدر کسی دشنام می دهد و او نيز در مقابل به پدرش دشنام می دهد، به مادر کسی دشنام می دهد و او در مقابل به مادرش دشنام می دهد». هرکس به سخن ديگران گوش دهد و آنان راضی نباشند، روز قيامت در گوش هايش سُرب گداخته می ريزند. وای به حال کسی که در سخن گفتن دروغ می گوید تا دیگران را بخنداند؛ وای به حال او، وای به حال او. از ظلم بترسید، زیرا ظلم تاریکی‌هایی در روز قیامت است؛ و از حرص و آز بترسید، زیرا حرص و آز کسانی را که پیش از شما بودند هلاک کرد؛ سه نفر هستند که الله روز قيامت با آنها سخن نمی گويد، آنها را پاکيزه نمی گرداند و به آنها نظر رحمت نمی کند. هرکس به اندازه ی ذره ای کبر در قلب داشته باشد، وارد بهشت نمی شود. آیا می‌دانید مُفلِس کیست؟ هرکه از من حدیثی نقل کند که می‌داند دروغ است، او یکی از دروغگویان است اگر در پیِ آشکار کردن عيوب و مسايل پنهان مسلمانان برآيی، آنان را فاسد می کنی يا نزديک است که ايشان را به فساد بکشانی. هرکس همسرِ کسی يا برده ی او را فريب دهد، از ما نيست. هرکس يکسال با برادر مسلمانش قهر کند، مانند ريختن خون اوست. همانا شیطان از اینکه نمازگزاران در جزیرة العرب او را بپرستند، ناامید شده است، ولی [امیدش] به فتنه‌انگیزی و ایجاد دشمنی در میان آنان است مرد به عورت مرد و زن و به عورت زن نگاه نکند کسی که به عمد بر من دروغ بندد، جایگاه خود را در آتش مهیا سازد از خوبیِ اسلامِ شخص، رها کردنِ چیزی است که به او مربوط نمی‌شود هرگاه الله در روز قیامت اولین و آخرین را گرد آورد، برای هر پیمان‌شکنی پرچمی برافراشته می‌شود و گفته می‌شود: این پیمان‌شکنیِ فلانی پسر فلانی است مفلس در امت من کسی است که روز قيامت با انبوهی از (اعمال نيک، مانند) نماز و روزه و زکات حاضر می شود، ولی فلانی را دشنام داده و به آن يکی تهمت زده و مالِ اين را خورده و خونِ آن يکی را ريخته و فلانی را زده است. لذا از نيکی هايش به هريک از اينها داده می شود. از بزرگ ترين دروغ ها، اين است که شخصی خودش را به غيرِ پدرش نسبت دهد يا مدّعیِ ديدن خوابی شود که نديده است يا سخنی را به رسول الله صلى الله عليه وسلم نسبت دهد که ایشان نگفته است. اگر انسان يک دره ی پر از طلا داشته باشد، دوست دارد که صاحب دو دره ی طلا باشد و فقط خاک است که دهان انسان را پُر می كند؛ و هرکس توبه نمايد، الله توبه اش را می پذيرد. هرکس خود را بزرگ پندارد و در راه رفتنش تکبر به خرج دهد، درحالی الله متعال را ملاقات می کند که بر وی خشمگین است. حرام بودن کبر و خودپسندی و خودبزرگ بینی و بیان عاقبت و فرجام بد آن هرکس علمی را بیاموزد که تنها برای رضایت الله عز وجل فرا گرفته می شود. هرکس به دروغ وانمود کند از نعمتی برخوردار شده، مانند کسی است که پيراهن و شلواری دروغين به تن کرده (که اندازه اش نيست). دو نفر که به يکديگر دشنام می دهند، گناهش بر آغازگر است تا آنکه ستم ديده [يعنی نفر دوم] از حد بگذرد. مردی را نزد ابن مسعود آوردند و گفتند: اين فلانی است که ريشِ او آغشته به قطرات شراب است. ابن مسعود رضی الله عنه فرمود: «ما از تجسس و کنکاش در کار ديگران منع شده ايم؛ ولی اگر چيزی برای مان نمايان شد، به موجب آن - به مجازات شرعی يا تعزير - عمل می کنيم». برای هيچ مسلمانی جايز نيست كه بيش از سه شبانه روز با برادر مسلمانش قهر باشد؛ و هرکس بيش از سه روز قهر کند و در همین حالت بميرد، وارد دوزخ می شود. الله کسانی را که در دنيا مردم را شکنجه می کنند، عذاب می دهد. هرکس غلامی را به جُرم نکرده، حد يا سيلی بزند، کفاره اش اين است که او را آزاد کند. حرمت زنان مجاهدان بر مردان خانه نشين، مانند حرمت مادران شان است. هرگاه مداحان را ديديد، بر صورت شان خاک بپاشيد. بیشتر منافقین امت مرا قاریان آن تشکیل می دهند. سخنی گفتی که اگر با آب دریا آمیخته می‌شد، آن را تغییر می‌داد [و آلوده می‌کرد] همانا کسانی که زیاد لعنت می‌کنند، در روز قیامت نه شاهد خواهند بود و نه شفیع