1. ਮੁੱਖ ਪੰਨਾ
  2. ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ
  3. Virtues and Manners

ਗੱਲ ਜਾਂ ਬਾਤਾਂ ਬੁਰੇ ਗੁਮਾਨ ਤੋਂ ਬਚੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਬੁਰਾ ਗੁਮਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਝੂਠੀ ਗੱਲ ਹੈ

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ:
«إِيَّاكُمْ وَالظَّنَّ؛ فَإِنَّ الظَّنَّ أَكْذَبُ الْحَدِيثِ، وَلَا تَحَسَّسُوا، وَلَا تَجَسَّسُوا، وَلَا تَحَاسَدُوا، وَلَا تَدَابَرُوا، وَلَا تَبَاغَضُوا، وَكُونُوا عِبَادَ اللهِ إِخْوَانًا».

ਅਬੁ-ਹੁਰੈਰਾ (ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ) ਤੋਂ ਰਿਵਾਇਤ ਹੈ ਕਿ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ:
"ਬੁਰੇ ਗੁਮਾਨ ਤੋਂ ਬਚੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਬੁਰਾ ਗੁਮਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਝੂਠੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਦੀ ਲੁਕੀ ਹੋਈ ਗੱਲ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਅਤੇ ਸੁਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾ ਕਰੋ, ਕਿਸੇ ਦੀ ਕਮੀਆਂ ਤੇ ਗਲਤੀਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਲੱਗੋ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਈਰਖਾ ਨਾ ਰੱਖੋ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਨਾ ਫੇਰੋ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਨਫ਼ਰਤ ਨਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਬੰਦਿਓ! ਭਾਈ-ਭਾਈ ਬਣ ਕੇ ਰਹੋ।"

صحيح متفق عليه صحيح البخاري - 6064

ਵਿਆਖਿਆ

ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਕੁੱਝ ਅਜਿਹੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਮਨਾਹ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਵੱਖ ਹੋਣ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁੱਝ ਚੀਜ਼ਾਂ ਇਹ ਹਨ:
"الظن" (ਅਟਕਲ ਤੇ ਅਨੁਮਾਨ): ਭਾਵ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਅਜਿਹਾ ਮਾੜਾ ਖਿਆਲ (ਗੁਮਾਨ) ਜਿਸ ਦਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਮਾਣ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਆਪ ﷺ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਝੂਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
"التَّحَسُّس" (ਟੋਹ ਲੈਣਾ): ਭਾਵ ਅੱਖ ਜਾਂ ਕੰਨ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਲੁਕੀ ਹੋਈਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣਾ।
"التَّجَسُّس" (ਜਸੂਸੀ ਕਰਨਾ): ਭਾਵ ਲੁਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਤਲਾਸ਼ ਕਰਨਾ। ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬੁਰਾਈ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
"الحسد" (ਈਰਖਾ): ਭਾਵ ਦੂਜਿਆਂ 'ਤੇ ਮਿਹਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਆਵੇ, ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਨਾਪਸੰਦ ਹੈ।
"التدابر" (ਪਿੱਠ ਫੇਰਨਾ): ਭਾਵ ਲੋਕ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਫੇਰ ਕੇ ਨਿੱਕਲ ਜਾਣ। ਨਾ ਕੋਈ ਸਲਾਮ ਹੋਵੇ ਤੇ ਨਾ ਮੇਲ-ਜੋਲ ਰੱਖਣ।
"التباغض" (ਘਿਰਣਾ/ਨਫਰਤ): ਭਾਵ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਨਾਪਸੰਦ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਨਫਰਤ ਕਰਨਾ। ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ਼ ਦੇਣਾ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਮੂੰਹ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਾ ਮਿਲਣਾ।
ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਵਿਆਪਕ ਗੱਲ ਕਹੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਬਿਹਤਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਆਪ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: "ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਬੰਦਿਓ! ਭਾਈ-ਭਾਈ ਬਣ ਕੇ ਰਹੋ।" ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਭਾਈਚਾਰਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਿਆਰ-ਮੁਹੱਬਤ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਹਦੀਸ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਵਿੱਚੋਂ

  1. ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਬਾਰੇ ਬੁਰਾ ਗੁਮਾਨ ਰੱਖਣਾ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਲੱਛਣ ਦਿੱਸਦੇ ਹੋਣ। ਮੋਮਿਨ (ਈਮਾਨ ਵਾਲੇ) ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮਾੜੇ ਤੇ ਗੁਨਾਹਗ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਧੋਖਾ ਨਾ ਖਾਵੇ।
  2. ਇੱਥੇ ਮਕਸਦ (ਉਦੇਸ਼) ਉਸ ਬੁਰੇ ਗੁਮਾਨ ਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨ ਕਰਨਾ ਤੇ ਦੂਰ ਰੱਖਣਾ ਹੈ ਜੋ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਘਰ ਕਰ ਜਾਵੇ ਤੇ ਨਿੱਕਲਣ ਦਾ ਨਾਂ ਨਾ ਲਵੇ। ਜਿੱਥੇ ਤੱਕ ਅਜਿਹੇ ਬੁਰੇ ਗੁਮਾਨ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜੋ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਆਵੇ ਤੇ ਠਹਿਰੇ ਬਿਨਾ ਨਿੱਕਲ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਸ 'ਤੇ ਕੋਈ ਗੁਨਾਹ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
  3. ਕਿਸੇ ਦੀ ਬੁਰਾਈ ਦੀ ਟੋਹ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਤੇ ਈਰਖਾ ਰੱਖਣਾ ਆਦਿ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਰਾਮ ਹਨ, ਜੋ ਮੁਸਲਿਮ ਸਮਾਜ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਸੀ ਨਫਰਤ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਟੁੱਟਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ।
  4. ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਨਸੀਹਤ ਕਿ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਭਰਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ਸਲੂਕ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਸਦੀ ਭਲਾਈ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਅਨੁਵਾਦ ਦਿਖਾਓਣਾ

59 ਭਾਸ਼ਾ
EN English الإنجليزية
UR اردو الأوردية
ES Español الإسبانية
ID Indonesia الإندونيسية
UG ئۇيغۇرچە الأيغورية
BN বাংলা البنغالية
TR Türkçe التركية
RU Русский الروسية
BS Bosanski البوسنية
SI සිංහල السنهالية
HI हिन्दी الهندية
ZH 中文 الصينية
FA فارسی الفارسية
VI Tiếng Việt الفيتنامية
TL Tagalog تجالوج
KU Kurdî الكردية
HA Hausa الهوسا
PT Português البرتغالية
ML മലയാളം المليالم
TE తెలుగు التلغو
SW Kiswahili السواحيلية
TA தமிழ் التاميلية
MY မြန်မာ البورمية
TH ไทย التايلندية
DE Deutsch الألمانية
JA 日本語 اليابانية
PS پښتو بشتو
AS অসমীয়া الأسامية
SQ Shqip الألبانية
SV Svenska السويدية
AM አማርኛ الأمهرية
NL Nederlands الهولندية
GU ગુજરાતી الغوجاراتية
KY Кыргызча القيرقيزية
NE नेपाली النيبالية
YO Yorùbá اليوروبا
LT Lietuvių الليتوانية
PRS دری الدرية
SR Српски الصربية
SO Soomaali الصومالية
TG тоҷикӣ الطاجيكية
RW Kinyarwanda الكينياروندا
RO Română الرومانية
HU Magyar المجرية
CS Čeština التشيكية
MOS Moore الموري
MG Malagasy المالاجاشية
OM Oromoo الأورومو
KN ಕನ್ನಡ الكانادا
WO Wolof الولوف
AZ Azərbaycan الأذربيجانية
UZ O‘zbek الأوزبكية
UK Українська الأوكرانية
KA ქართული الجورجية
MK Македонски المقدونية
KM ភាសាខ្មែរ الخميرية
BM Bambara البامبارية
MR मराठी الماراثية
KMR Kurmancî الكرمنجية