ਜਿਬਰਾਈਲ (ਅ.) ਮੈਨੂੰ ਪੜੋਸੀ (ਦੇ ਹੱਕਾਂ) ਬਾਰੇ ਇੰਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਸੀਹਤ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਹ ਪੜੋਸੀ ਨੂੰ ਵਾਰਿਸ ਬਣਾ ਦੇਣਗੇ। ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਮੰਨਤ ਮੰਨਣ (ਸੁੱਖ ਸੁੱਖਣ) ਤੋਂ ਮਨਾਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਰਮਾਇਆ: "ਮੰਨਤ ਕੋਈ ਭਲਾਈ ਨਹੀਂ ਲਿਆਉਂਦੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਕੰਜੂਸ ਦਾ ਧਨ ਕਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਤੱਕ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਤਾਂ ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਕਸਮ! ਜੇਕਰ ਅੱਲਾਹ ਨੇ ਚਾਹਿਆ, ਤਾਂ ਜਦੋਂ ਵੀ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਦੀ ਕਸਮ ਖਾਵਾਂਗਾ ਅਤੇ ਦੂਸਰੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਵੇਖਾਂਗਾ, ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਕਸਮ ਦਾ ਕੱਫ਼ਾਰਾ ਅਦਾ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ ਅਤੇ ਉਹੀ ਕਰਾਂਗਾ ਜੋ ਬਿਹਤਰ ਹੋਵੇ। ਜੋ ਕੋਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਲਾਹ ਉਸ ਨੂੰ ਕ਼ਿਆਮਤ ਦੇ ਦਿਨ ਦੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਤੋਂ ਬਚਾਏ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਪਏ ਹੋਏ ਮਜ਼ਰੂਰ ਦਾ ਬੋਝ ਹਟਾਏ ਜਾਂ ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰੇ। ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਬਦਲੇ ਸੋਨਾ ਦੇਣਾ (ਉਧਾਰ ਜਾਂ ਵਾਅਦੇ ਨਾਲ) ਸੁਦ (ਰਿਬਾ) ਹੈ — ਪਰ ਜੇ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥੋਂ ਹੱਥ ਹੋਣ ਤਾਂ ਠੀਕ ਹੈ।ਗੇਂਹੂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਗੇਂਹੂ (ਉਧਾਰ ਜਾਂ ਫ਼ਰਕ ਨਾਲ) ਸੁਦ ਹੈ — ਪਰ ਜੇ ਹੱਥੋਂ ਹੱਥ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਠੀਕ ਹੈ।ਜੌ ਦੇ ਬਦਲੇ ਜੌ (ਉਧਾਰ ਜਾਂ ਫ਼ਰਕ ਨਾਲ) ਸੁਦ ਹੈ — ਪਰ ਜੇ ਹੱਥੋਂ ਹੱਥ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਠੀਕ ਹੈ। ਖਜੂਰ ਦੇ ਬਦਲੇ ਖਜੂਰ (ਉਧਾਰ ਜਾਂ ਫ਼ਰਕ ਨਾਲ) ਸੁਦ ਹੈ — ਪਰ ਜੇ ਹੱਥੋਂ ਹੱਥ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਠੀਕ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਸੋਨੇ ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦਾ ਹੱਕ ਨਾ ਦੇਵੇ, ਸਿਵਾਏ ਇਸ ਦੇ ਕਿ ਕ਼ਿਆਮਤ ਦੇ ਦਿਨ ਉਸਦੇ ਲਈ ਅੱਗ ਦੇ ਪੰਨਿਆਂ ਨੂੰ ਲਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਜਦੋਂ ਇਨਸਾਨ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਅਮਲਾਂ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਵੀ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਿਵਾਏ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਅਮਲ (ਦਾ ਸਵਾਬ) ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ: ਸਦਕਾ ਜਾਰੀਆ (ਲਗਾਤਾਰ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਦਾਨ), ਜਾਂ ਅਜਿਹਾ ਇਲਮ ਜਿਸ ਤੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ਾਇਦਾ ਹੁੰਦਾ ਰਹੇ, ਜਾਂ ਨੇਕ ਔਲਾਦ ਜੋ ਉਸ ਲਈ ਦੁਆ ਕਰੇ। ਯਾ ਰਸੂਲ ਅੱਲਾਹ ﷺ! ਸਾਡ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਦਕਾ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?ਉਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: «ਪਾਣੀ»।ਸਾਡ ਨੇ ਇਕ ਕੂਆਂ ਖੋਦਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਸਦਕਾ ਸਾਡੀ ਮਾਤਾ ਲਈ ਹੈ। ਆਪਸ ਵਿਚ ਤੌਹਫ਼ਾ ਦਿਉ, ਤਾ ਕਿ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਮੁਹੱਬਤ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇ। ਜੋ ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਯਕੀਨ/ਕਸਮ ਤੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਦੌਰਾਨ ਬਦਕਾਰ ਹੋ ਕੇ ਕਿਸੇ ਮੁਸਲਿਮ ਦੀ ਦੌਲਤ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਝੂਠ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮਿਲੇਗਾ ਅਤੇ ਉਸ 'ਤੇ ਅਲੋਚਨਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਹ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਰੱਸ਼ਾ ਲਏ, ਫਿਰ ਲੱਕੜ ਦੀ ਇੱਕ ਗੱਠੀ ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ ‘ਤੇ ਲਿਆ ਕੇ ਵੇਚੇ, ਤਾਂ ਅੱਲਾਹ ਉਸਦੇ ਰੂਪ ‘ਤੇ ਇਨਾਮ ਕ਼ਬੂਲ ਕਰੇਗਾ — ਇਹ ਉਸ ਲਈ ਉਸ ਨਾਲੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ ਜੇ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਮੰਗੇ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂ ਰੋਕਿਆ। “ਹੇ ਅਬੂ ਜ਼ਰ! ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਸੂਪ ਬਣਾਵੇਂ, ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਵਧਾ ਕੇ ਰੱਖ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਨਾਲ ਭਲਾਈ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਬਣਾਈ ਰੱਖ।” ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਕਸਮ, ਕੋਈ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਆਪਣੇ ਹੱਕ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਲਵੇਗਾ, “ਕਿਸੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਇਹ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਕੁਝ ਵਸੀਅਤ ਕਰੇ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਤੱਕ ਉਸਦੀ ਵਸੀਅਤ ਲਿਖੀ ਨਾ ਹੋਵੇ।” **«ਕਫ਼ਾਰਤੁ ਅਲ-ਨਜ਼ਰਿ ਕਫ਼ਾਰਤੁ ਅਲ-ਯਮੀਨ** ਮਤਲਬ: **ਨਜ਼ਰ ਦਾ ਕਫ਼ਾਰਾਹ (ਪੂਰਣ ਕਰਨ ਦੀ ਸਜ਼ਾ) ਉਹੀ ਹੈ ਜੋ ਕਸਮ ਦਾ ਕਫ਼ਾਰਾਹ ਹੈ।** ਅੱਲ੍ਹਾ ਤਆਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਜੋ ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਦਾ ਹੱਕ ਝੂਠੀ ਕ਼ਸਮ ਖਾ ਕੇ ਹੜਪ ਕਰ ਲੈ, ਤਾਂ ਅੱਲਾਹ ਨੇ ਉਸ ਲਈ ਦੋਜ਼ਖ਼ ਵਾਜ਼ਿਬ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੰਨਤ ਉਸ 'ਤੇ ਹਰਾਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ»।ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਯਾ ਰਸੂਲ ਅੱਲਾਹ! ਚਾਹੇ ਉਹ ਹੱਕ ਕੋਈ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਹੀ ਹੋਵੇ?ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: «ਚਾਹੇ ਅਰਾਕ ਦੀ ਇਕ ਟਹਿਣੀ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ»। ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਕਸਮ, ਉਹ ਮੋਮਿਨ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਕਸਮ, ਉਹ ਮੋਮਿਨ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਕਸਮ, ਉਹ ਮੋਮਿਨ ਨਹੀਂ ਹੈ।» ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ: "ਕੌਣ, ਏ ਰਸੂਲ ਅੱਲਾਹ?" ਫਿਰ ਉਹ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ: «ਜੋ ਆਪਣੇ ਪੜੋਸੀ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਾ ਰੱਖੇ। “ਸੋਨਾ ਸੋਨੇ ਨਾਲ, ਚਾਂਦੀ ਚਾਂਦੀ ਨਾਲ, ਗੇਹੂੰ ਗੇਹੂੰ ਨਾਲ, ਜੌ ਜੌ ਨਾਲ, ਖਜੂਰ ਖਜੂਰ ਨਾਲ, ਨਮਕ ਨਮਕ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰ-ਬਰਾਬਰ, ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਤੋਲ ਨਾਲ, ਹੱਥੋਂ ਹੱਥ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਇਹ ਕਿਸਮਾਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੋ ਖਰੀਦੋ-ਫਰੋਖ਼ਤ ਕਰੋ, ਬਸ ਹੱਥੋਂ ਹੱਥ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।”