عَنْ أَبي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:
«مَا مِنْ صَاحِبِ ذَهَبٍ وَلَا فِضَّةٍ، لَا يُؤَدِّي مِنْهَا حَقَّهَا، إِلَّا إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ، صُفِّحَتْ لَهُ صَفَائِحُ مِنْ نَارٍ، فَأُحْمِيَ عَلَيْهَا فِي نَارِ جَهَنَّمَ، فَيُكْوَى بِهَا جَنْبُهُ وَجَبِينُهُ وَظَهْرُهُ، كُلَّمَا بَرَدَتْ أُعِيدَتْ لَهُ، فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ، حَتَّى يُقْضَى بَيْنَ الْعِبَادِ، فَيَرَى سَبِيلَهُ، إِمَّا إِلَى الْجَنَّةِ، وَإِمَّا إِلَى النَّارِ»
قِيلَ: يَا رَسُولَ اللهِ، فَالْإِبِلُ؟ قَالَ: «وَلَا صَاحِبُ إِبِلٍ لَا يُؤَدِّي مِنْهَا حَقَّهَا، وَمِنْ حَقِّهَا حَلَبُهَا يَوْمَ وِرْدِهَا، إِلَّا إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ، بُطِحَ لَهَا بِقَاعٍ قَرْقَرٍ، أَوْفَرَ مَا كَانَتْ، لَا يَفْقِدُ مِنْهَا فَصِيلًا وَاحِدًا، تَطَؤُهُ بِأَخْفَافِهَا وَتَعَضُّهُ بِأَفْوَاهِهَا، كُلَّمَا مَرَّ عَلَيْهِ أُولَاهَا رُدَّ عَلَيْهِ أُخْرَاهَا، فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ، حَتَّى يُقْضَى بَيْنَ الْعِبَادِ، فَيَرَى سَبِيلَهُ إِمَّا إِلَى الْجَنَّةِ، وَإِمَّا إِلَى النَّارِ»
قِيلَ: يَا رَسُولَ اللهِ، فَالْبَقَرُ وَالْغَنَمُ؟ قَالَ: «وَلَا صَاحِبُ بَقَرٍ، وَلَا غَنَمٍ، لَا يُؤَدِّي مِنْهَا حَقَّهَا، إِلَّا إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ بُطِحَ لَهَا بِقَاعٍ قَرْقَرٍ، لَا يَفْقِدُ مِنْهَا شَيْئًا، لَيْسَ فِيهَا عَقْصَاءُ، وَلَا جَلْحَاءُ، وَلَا عَضْبَاءُ تَنْطَحُهُ بِقُرُونِهَا وَتَطَؤُهُ بِأَظْلَافِهَا، كُلَّمَا مَرَّ عَلَيْهِ أُولَاهَا رُدَّ عَلَيْهِ أُخْرَاهَا، فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ، حَتَّى يُقْضَى بَيْنَ الْعِبَادِ، فَيَرَى سَبِيلَهُ إِمَّا إِلَى الْجَنَّةِ، وَإِمَّا إِلَى النَّارِ»
قِيلَ: يَا رَسُولَ اللهِ، فَالْخَيْلُ؟ قَالَ: «الْخَيْلُ ثَلَاثَةٌ: هِيَ لِرَجُلٍ وِزْرٌ، وَهِيَ لِرَجُلٍ سِتْرٌ، وَهِيَ لِرَجُلٍ أَجْرٌ، فَأَمَّا الَّتِي هِيَ لَهُ وِزْرٌ، فَرَجُلٌ رَبَطَهَا رِيَاءً وَفَخْرًا وَنِوَاءً عَلَى أَهْلِ الْإِسْلَامِ، فَهِيَ لَهُ وِزْرٌ، وَأَمَّا الَّتِي هِيَ لَهُ سِتْرٌ، فَرَجُلٌ رَبَطَهَا فِي سَبِيلِ اللهِ، ثُمَّ لَمْ يَنْسَ حَقَّ اللهِ فِي ظُهُورِهَا وَلَا رِقَابِهَا، فَهِيَ لَهُ سِتْرٌ وَأَمَّا الَّتِي هِيَ لَهُ أَجْرٌ، فَرَجُلٌ رَبَطَهَا فِي سَبِيلِ اللهِ لِأَهْلِ الْإِسْلَامِ، فِي مَرْجٍ وَرَوْضَةٍ، فَمَا أَكَلَتْ مِنْ ذَلِكَ الْمَرْجِ، أَوِ الرَّوْضَةِ مِنْ شَيْءٍ، إِلَّا كُتِبَ لَهُ، عَدَدَ مَا أَكَلَتْ حَسَنَاتٌ، وَكُتِبَ لَهُ، عَدَدَ أَرْوَاثِهَا وَأَبْوَالِهَا، حَسَنَاتٌ، وَلَا تَقْطَعُ طِوَلَهَا فَاسْتَنَّتْ شَرَفًا، أَوْ شَرَفَيْنِ، إِلَّا كَتَبَ اللهُ لَهُ عَدَدَ آثَارِهَا وَأَرْوَاثِهَا حَسَنَاتٍ، وَلَا مَرَّ بِهَا صَاحِبُهَا عَلَى نَهْرٍ، فَشَرِبَتْ مِنْهُ وَلَا يُرِيدُ أَنْ يَسْقِيَهَا، إِلَّا كَتَبَ اللهُ لَهُ، عَدَدَ مَا شَرِبَتْ، حَسَنَاتٍ»
قِيلَ: يَا رَسُولَ اللهِ، فَالْحُمُرُ؟ قَالَ: «مَا أُنْزِلَ عَلَيَّ فِي الْحُمُرِ شَيْءٌ، إِلَّا هَذِهِ الْآيَةَ الْفَاذَّةُ الْجَامِعَةُ»: {فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ، وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ} [الزلزلة: 8].
المزيد
ਅਬੂ ਹੁਰੈਰਾ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ ਤੋਂ ਰਿਵਾਇਤ ਹੈ ਕਿ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ (ਸੱਲੱਲਾਹੁ ਅਲੈਹਿ ਵਸੱਲਮ)ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ:
"ਕੋਈ ਵੀ ਸੋਨੇ ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦਾ ਹੱਕ ਨਾ ਦੇਵੇ, ਸਿਵਾਏ ਇਸ ਦੇ ਕਿ ਕ਼ਿਆਮਤ ਦੇ ਦਿਨ ਉਸਦੇ ਲਈ ਅੱਗ ਦੇ ਪੰਨਿਆਂ ਨੂੰ ਲਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।ਉਹ ਅੱਗ ਦੇ ਜਹਨਮ ਵਿੱਚ ਗਰਮ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਪਾਸੇ, ਮੱਥਾ ਅਤੇ ਪਿੱਠ ਨੂੰ ਜਲਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।ਜਦੋਂ ਵੀ ਇਹ ਠੰਡੀ ਹੋਣਗੇ, ਦੁਬਾਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ।ਇਹ ਸਜ਼ਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਦਿਨ ਚੱਲੇਗੀ ਜੋ ਪੰਜਾਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਦ ਤੱਕ ਰੱਬ ਦੇ ਬੰਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਸਲਾ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਕਿ ਉਹ ਜੰਨਤ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਨਰਕ ਵਿੱਚ।" ਪੰਜਾਬੀ (ਗੁਰਮੁਖੀ) ਅਨੁਵਾਦ:
ਪڇਿਆ ਗਿਆ: "ਏ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ, ਤੇ ਊਠਾਂ ਦਾ ਕੀ?"
ਉਹਨੇ ਕਿਹਾ: "ਕੋਈ ਊਠ ਦਾ ਮਾਲਕ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਜੋ ਉਸ ਦਾ ਹੱਕ ਨਾ ਦੇਵੇ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਹੱਕ ਹੈ ਉਸਦੀ ਦੁੱਧ ਦੇਣਾ ਹਰ ਉਸ ਦਿਨ ਜਿਸ ਦਿਨ ਉਹ ਦੁੱਧ ਦੇਂਦੀ ਹੈ, ਸਿਵਾਏ ਇਸ ਦੇ ਕਿ ਕ਼ਿਆਮਤ ਦੇ ਦਿਨ ਉਸਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁੱਕੀ ਅਤੇ ਖਰਾਬ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਊਠਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਉਸ 'ਤੇ ਪੈਰ ਪਾਉਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਕੱਟਣਗੀਆਂ।ਜਦੋਂ ਵੀ ਉਹ ਇੱਕ ਊਠ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਲੰਘੇਗੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਊਲ੍ਹੀ ਵਾਪਸ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗੀ।ਇਹ ਸਜ਼ਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਦਿਨ ਚੱਲੇਗੀ ਜੋ ਪੰਜਾਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਦ ਤੱਕ ਰੱਬ ਦੇ ਬੰਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਸਲਾ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਕਿ ਉਹ ਜੰਨਤ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਨਰਕ ਵਿੱਚ।" ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ: "ਏ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ, ਤੇ ਗਾਂਆਂ ਅਤੇ ਭੇਡਾਂ ਦਾ ਕੀ?"ਉਹਨੇ ਕਿਹਾ: "ਕੋਈ ਗਾਂ ਜਾਂ ਭੇਡ ਦਾ ਮਾਲਕ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਜੋ ਉਸ ਦਾ ਹੱਕ ਨਾ ਦੇਵੇ, ਸਿਵਾਏ ਇਸ ਦੇ ਕਿ ਕ਼ਿਆਮਤ ਦੇ ਦਿਨ ਉਸਦੇ ਲਈ ਸੁੱਕੀ ਅਤੇ ਖਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਥਾਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਗੁੰਮ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।ਉਥੇ ਨਾ ਕੋਈ ਕ੍ਰੂਰ ਜਾਂ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਹੋਵੇਗਾ ਜੋ ਸਿਰ ਨਾਲ ਠੋਕੇਗਾ ਜਾਂ ਨਖ ਨਾਲ ਕੁੱਟੇਗਾ।ਜਦੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਗਾਂ ਜਾਂ ਭੇਡ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਲੰਘੇਗੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਊਲ੍ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਵਾਪਸ ਮਿਲੇਗੀ।ਇਹ ਸਜ਼ਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਦਿਨ ਚੱਲੇਗੀ ਜੋ ਪੰਜਾਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਦ ਤੱਕ ਰੱਬ ਦੇ ਬੰਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਸਲਾ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਕਿ ਉਹ ਜੰਨਤ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਨਰਕ ਵਿੱਚ।" ਪڇਿਆ ਗਿਆ: "ਏ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ, ਘੋੜਿਆਂ ਦਾ ਕੀ ਹਾਲ ਹੈ?"ਉਹਨੇ ਕਿਹਾ: "ਘੋੜੇ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ:ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਕਿਸੇ ਆਦਮੀ ਲਈ ਗੁਨਾਹ ਦਾ ਬੋਝ ਹੈ,
ਦੂਜੀ ਕਿਸਮ ਕਿਸੇ ਆਦਮੀ ਲਈ ਢੱਕਣ ਹੈ,ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਕਿਸਮ ਕਿਸੇ ਆਦਮੀ ਲਈ ਸਵਾਲਤ ਹੈ।ਜੋ ਘੋੜਾ ਗੁਨਾਹ ਦਾ ਬੋਝ ਹੈ, ਉਹ ਆਦਮੀ ਰਿਆਇਤ, ਸ਼ੋਹਰਤ ਅਤੇ ਗਰੂਰ ਕਰਕੇ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸਲਾਮ ਵਾਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਬੋਝ ਬਣਦਾ ਹੈ।ਜੋ ਘੋੜਾ ਢੱਕਣ ਹੈ, ਉਹ ਆਦਮੀ ਰੱਬ ਦੀ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਉਸਦੇ ਕਮਰ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ 'ਤੇ ਰੱਬ ਦਾ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਭੁਲਾਇਆ।ਜੋ ਘੋੜਾ ਸਵਾਲਤ ਹੈ, ਉਹ ਆਦਮੀ ਰੱਬ ਦੀ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਖੁੱਲੀ ਘਾਸ ਵਾਲੇ ਮੈਦਾਨ ਜਾਂ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਘੋੜਾ ਉਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਘਾਹ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ।"ਜਾਂ ਜੇ ਉਹ ਘੋੜਾ ਕਿਸੇ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਖਾਂ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਲਈ ਹਰ ਇਕ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਮੁਆਫ਼ਕਾਤ਼ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।ਉਸ ਲਈ ਉਸਦੇ ਖਾਏ ਹੋਏ ਬਾਗ਼ ਦੇ ਘਾਹ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਵਾਲਤਾਂ ਦੇ ਅੰਕ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੇ ਅੰਕ ਭਲਾਈਆਂ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।ਉਹਦੇ ਕਦ ਲੰਮੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਵਧਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਹੱਡੀਆਂ ਟੁੱਟਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਰੱਬ ਉਸ ਲਈ ਉਸਦੇ ਘੋੜੇ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਮੁਆਫ਼ਕਾਤ਼ ਸਵਾਲਤਾਂ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਤੇ ਜੇ ਉਸ ਦਾ ਮਾਲਕ ਕਿਸੇ ਦਰਿਆ ਕੋਲੋਂ ਪਾਣੀ ਪੀਏ, ਅਤੇ ਘੋੜਾ ਉਸ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲਵੇ ਅਤੇ ਮਾਲਕ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾ ਰੱਖੇ, ਤਾਂ ਰੱਬ ਉਸ ਲਈ ਘੋੜੇ ਨੇ ਜਿੰਨਾ ਪਾਣੀ ਪਿਆ ਉਸਦੇ ਬਰਾਬਰ ਭਲਾਈਆਂ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ।