Hadith: ਇਹ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਰੱਸ਼ਾ ਲਏ, ਫਿਰ ਲੱਕੜ ਦੀ ਇੱਕ ਗੱਠੀ ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ ‘ਤੇ ਲਿਆ ਕੇ ਵੇਚੇ, ਤਾਂ ਅੱਲਾਹ ਉਸਦੇ ਰੂਪ ‘ਤੇ ਇਨਾਮ ਕ਼ਬੂਲ ਕਰੇਗਾ — ਇਹ ਉਸ ਲਈ ਉਸ ਨਾਲੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ ਜੇ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਮੰਗੇ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂ ਰੋਕਿਆ।
عَنِ الزُّبَيْرِ بْنِ العَوَّامِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ:
«لَأَنْ يَأْخُذَ أَحَدُكُمْ حَبْلَهُ، فَيَأْتِيَ بِحُزْمَةِ الحَطَبِ عَلَى ظَهْرِهِ، فَيَبِيعَهَا، فَيَكُفَّ اللَّهُ بِهَا وَجْهَهُ خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَسْأَلَ النَّاسَ أَعْطَوْهُ أَوْ مَنَعُوهُ».
[صحيح] - [رواه البخاري] - [صحيح البخاري: 1471]
المزيــد ...
ਜ਼ੁਬੈਰ ਬਿਨ ਅਵਵਾਮ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ ਤੋਂ ਰਿਵਾਇਤ ਹੈ ਕਿ ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ:
"ਇਹ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਰੱਸ਼ਾ ਲਏ, ਫਿਰ ਲੱਕੜ ਦੀ ਇੱਕ ਗੱਠੀ ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ ‘ਤੇ ਲਿਆ ਕੇ ਵੇਚੇ, ਤਾਂ ਅੱਲਾਹ ਉਸਦੇ ਰੂਪ ‘ਤੇ ਇਨਾਮ ਕ਼ਬੂਲ ਕਰੇਗਾ — ਇਹ ਉਸ ਲਈ ਉਸ ਨਾਲੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ ਜੇ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਮੰਗੇ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂ ਰੋਕਿਆ।"
[صحيح] - [رواه البخاري] - [صحيح البخاري - 1471]
"ਇਹ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਰੱਸ਼ਾ ਲਏ, ਫਿਰ ਲੱਕੜ ਦੀ ਇੱਕ ਗੱਠੀ ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ ‘ਤੇ ਲਿਆ ਕੇ ਵੇਚੇ, ਤਾਂ ਅੱਲਾਹ ਉਸਦੇ ਰੂਪ ‘ਤੇ ਇਨਾਮ ਕ਼ਬੂਲ ਕਰੇਗਾ — ਇਹ ਉਸ ਲਈ ਉਸ ਨਾਲੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ ਜੇ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਮੰਗੇ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂ ਰੋਕਿਆ।"
Benefits from the Hadith
- ਮੰਗਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਰੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਤਰਗੀਬ।
- ਰੋਜ਼ੀ ਕਮਾਉਣ ਲਈ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨ ਦੀ ਤਰਗੀਬ, ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਮੁਲਜ਼ਮ ਆਦਮੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਸਧਾਰਨ ਜਾਂ ਘੱਟ ਪੱਧਰੀ ਕਲਾ-ਕੌਸ਼ਲ ਅਪਣਾਏ।
- ਇਸਲਾਮ ਭਿਖਮੰਗੀ ਅਤੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੈ؛ ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੇ ਕਮਾਈ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਔਖੀ ਹੋਵੇ — ਜਿਵੇਂ ਲੱਕੜੀ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਰਗੇ ਕੰਮ।
- ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮਿਹਨਤ ਕਰਕੇ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੋਵੇ, ਤਦੋਂ ਮੰਗਣਾ ਜਾਇਜ਼ ਨਹੀਂ।
- ਸਰਦਾਰ ਜਾਂ ਸੱਤਾ ਵਾਲੇ ਤੋਂ ਜਰੂਰਤ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਮੰਗਣਾ ਜਾਇਜ਼ ਹੈ। ਅੱਲਾਹ ਤਆਲਾ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ:**"ਜੋ ਲੋਕ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਝੋਲਾ ਢੋਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੋ, ਤੁਸੀਂ ਕਹਿ ਦਿਓ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਜੋ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਢੋਵਾਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੁੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੰਜੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਉਦਾਸੀ ਵਿੱਚ ਕਿ ਉਹ ਜੋ ਖਰਚ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ।"** [ਅਤ-ਤੋਬਾ: 92]
- ਜੋ ਬੰਦਾ ਮੰਗਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਕਮਾਈ ਜਾਂ ਲੱਕੜ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਲਈ ਮੰਗਣਾ ਜਾਇਜ਼ ਹੈ, ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ੋਰ-ਜਬਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮੰਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਅੱਲਾਹ ਤਆਲਾ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ:
- **"ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ੋਰ-ਜਬਰ ਨਾਲ ਮੰਗਦੇ ਨਹੀਂ।"** [ਅਲ-ਬਕਰਾ: 273]
- ਇਬਨ ਨਵਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਰਗੀਬ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ **ਦਾਤਕਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਦੀ ਕਮਾਈ ਤੋਂ ਖਾਣਾ ਅਤੇ ਹਲਾਲ ਰੋਜ਼ੀ ਕਮਾਉਣਾ**।